ABŞ Trampın İrandakı hərbi əməliyyatının nəticələrini dəyərləndirə bilməyib

Görünür, İranın bombalanmasının Vaşinqton üçün uğurlu və ya uğursuz olduğunu bir neçə aydan sonra qiymətləndirmək mümkün olacaq

Amerikanın İrandakı nüvə obyektlərinin məhv edilməsi əməliyyatının effektivliyi ilə bağlı müzakirələr bu gün yeni səviyyəyə çatıb. İki kəşfiyyat orqanı hücumlarla bağlı məlumatlarının məxfiliyini ləğv edib. Lakin bu, uranın zənginləşdirilməsi üçün lazım olan hər şeyin məhv edilmədiyini iddia edən sənədlərin sızmasından sonra baş verib. İndi isə dünya bunların hansının doğru olduğunu anlamağa çalışır.

Tezadlar.az xəbər verir ki, təfərrüatları REN TV açıqlayayıb.

Sanki əmr əsasında və cəmi bir neçə dəqiqəlik fərqlə iki Amerika kəşfiyyat orqanının rəhbərləri artıq beş gündür ki, demək olar ki, hər bir amerikalı siyasətçinin verdiyi suala öz cavablarını dərc edirlər. İranda nüvə laboratoriyaları və zavodları məhv edilibmi?

Nadir bir hal: Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi və milli kəşfiyyatın nəticələri karbon nüsxəsindən köçürülmüş kimi görünürdü, baxmayaraq ki, adətən iki agentlik bir-biri ilə şiddətli rəqabət aparır və əksinə, mümkün qədər fərqlənməyə çalışır. Ən azından ifadədə. Və burada hətta əsas diqqət bəzi yeni məlumatlara verilir. Axı, ötən axşam Amerika mediası kəşfiyyat məlumatlarına istinadən tam əksini yazdı: xarici zədələrə baxmayaraq, Fordodakı yeraltı laboratoriya sağ qaldı və cəmi üç aya bərpa oluna bildi. Lakin Tramp zərbələrdən dərhal sonra Amerika hərbçilərinin məqsədlərinə çatdığını söylədi. Və rəisin sözləri təcili təsdiqlənməli idi.

“Belə sızmalar ortaya çıxanda məmurların cəsarətli çıxışlarının arxasında itirilə biləcək mühüm bir fikir dərhal aydın olur: iş tam başa çatmayıb. Biz müəyyən nəticələr əldə etmişik, amma əlbəttə ki, hamısı deyil. Biz sentrifuqalarla əslində nə baş verdiyini bilmirik, 400 kiloqram artıq zənginləşdirilmiş uranın harada olduğunu bilmirik. Onların harada və nə qədər İranda ola biləcəyini bilmirik. quraşdırılıb”, – ABŞ Elm və Beynəlxalq Təhlükəsizlik İnstitutunun prezidenti Devid Olbrayt vurğulayıb.

İranda artıq iş tam sürətlə gedir. Bunu peyk görüntülərindən görmək olar: məsələn, Natanzda artıq Amerika bunker bombası tərəfindən hazırlanmış kraterin üzərində bütöv bir anqar peyda olub. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (AEBA) rəhbəri əmindir ki, yeraltı anbarlara çatmaq və onların vəziyyətini qiymətləndirmək bir neçə saatın işidir. Əsas sual iranlıların bundan sonra nə edəcəyidir.

“Əlbəttə ki, genişmiqyaslı hərbi əməliyyat aparılıb, nəticədə, ciddi ziyan dəyib. Amma nüvə fəaliyyətinin bərpası və bərpa müddəti İranın nə etmək qərarına gəlməsindən asılıdır. Onlar əvvəlki imkanlar səviyyəsinə qayıda bilər, ya da aktivliyi azalda bilər”, – Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (AEBA) rəhbəri Rafael Qrossi bildirib.

Qrossinin sözlərinə görə, beynəlxalq nüvə agentliyinin müfəttişləri hələlik heç bir obyektə daxil ola bilməyiblər. Və çox az vaxt qalıb: ölkə parlamenti artıq AEBA ilə əməkdaşlıqdan imtinanı təsdiqləyib – indi ölkə prezidenti imza atmalıdır və bu, bu gün baş verə bilər. Və sonra yalnız Amerika kəşfiyyatından sızmalar yeganə məlumat mənbəyinə çevriləcək. İndi də jurnalistlər əsasən onlara, öz mənbələrinə arxalanırlar. Beləliklə, nüfuzlu müstəntiq Seymur Herş Donald Trampın planının əslində nə olduğunu öyrənib. Məlum olub ki, Ağ Ev əvvəldən sentrifuqaların qayaların altında 70 metrə yaxın əlçatmaz dərinlikdə olduğunu anlayıb.

“ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin kompleksə soxulmağa çalışmaması, əksinə, zərbələri (ən azı 13 bomba) dağın özünə cəmləməsi qərara alındı. Bütün məlum girişlər və ventilyasiya şaftları qəsdən dağıdılıb, arxada sındırılması demək olar ki, mümkün olmayan zibil qalaqları qalıb. Uran toxunulmaz olaraq qaldı”, – Herş deyib.

Maraqlıdır ki, hətta Ağ Evin özü belə mürəkkəb planın uğuruna tam inanmırdı. Trampın xüsusi elçisi Stiven Vitkoff belə görünürdü ki, təsadüfən buna imkan verdi.

“Biz hərtərəfli sülh sazişinə ümid edirik. Biz danışıqların əvvəlindən buna ümid etmişik, baxmayaraq ki, əvvəlcə hər şey plana uyğun getməsə də. Amma bu gün ümidimiz var. İşarələr var və biz razılığın mümkün olduğuna inanırıq. Biz iranlılarla dialoqdayıq və bir neçə vasitəçi bizə yaxınlaşır”, – o qeyd edib.

Görünür, indi İranın bombalanmasının Vaşinqton üçün uğurlu və ya uğursuz olduğunu bir neçə aydan sonra və danışıqların yeni raundu və siyasi oyunlardan sonra qiymətləndirmək mümkün olacaq.

E.ŞİRİNOV