Çin: Hörmüz boğazından maneəsiz keçid beynəlxalq ictimaiyyətin ortaq maraqlarına uyğundur

Çin bildirib ki, ABŞ və İsrailin hücumları və İranın cavab tədbirləri nəticəsində Yaxın Şərqdə artan münaqişə səbəbindən gəmiçilik trafikinin pozulduğu Hörmüz boğazının açıq saxlanılması beynəlxalq ictimaiyyətin ortaq maraqlarına uyğundur.

Tezadlar.az xəbər verir ki, Çinin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Quo Ciakun Pekində keçirilən müntəzəm mətbuat konfransında ABŞ prezidenti Donald Trampın İranla münaqişənin həlli üçün Pakistanın İslamabad şəhərində birbaşa danışıqların uğursuzluğundan sonra Hörmüz boğazını blokadaya alacaqları barədə açıqlamasına münasibət bildirib.

Hörmüz boğazının beynəlxalq mal və enerji ticarəti üçün vacib bir yol olduğunu bildirən sözçü Quo deyib: “Hörmüz boğazından sabit, təhlükəsiz və maneəsiz keçid beynəlxalq ictimaiyyətin ortaq maraqlarına uyğundur. Pozuntunun əsas səbəbi İrandakı münaqişədir və yeganə çıxış yolu atəşkəs və münaqişənin erkən dayandırılmasıdır”.

Quo İslamabadda keçirilən danışıqların gərginliyin azaldılması istiqamətində mühüm bir addım olduğunu qeyd edərək dedi: “Ümid edirik ki, tərəflər müvəqqəti atəşkəs razılaşmasına riayət edəcək, münaqişələrin qarşısını almaq üçün siyasi və diplomatik səylərini davam etdirəcək və regionda sülh və sabitlik üçün lazımi şəraitin yaradılmasına töhfə verəcəklər”.

Tərəfləri sakit və təmkinli davranmağa çağıran Quo, Çinin enerji təhlükəsizliyini və təchizat zəncirinin davamlılığını təmin etmək üçün bütün tərəflərlə işləməyə hazır olduğunu vurğulayıb.

Trampın Çinin İrana silah tədarük edəcəyi təqdirdə 50% əlavə tarif tətbiq edəcəyi barədə verdiyi açıqlamaya gəldikdə, Çin sözçüsü bildirib ki, Çin hərbi məhsulların ixracına həmişə ehtiyatlı və məsuliyyətli yanaşıb, onların satışlarını beynəlxalq öhdəliklərə uyğun olaraq ciddi nəzarət altında saxlayıb və bu mövzuda böhtanları və zərərli əlaqələri qəbul etmir.

İslamabad danışıqları

Pakistanın paytaxtı İslamabadda ABŞ və İran nümayəndə heyətləri arasında münaqişənin həlli üçün aparılan birbaşa danışıqlar razılaşma olmadan başa çatıb.

İranla danışıqlardan sonra ABŞ prezidenti Tramp sosial mediada İranın nüvə ambisiyalarından əl çəkmədiyini və “ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Hörmüz boğazına girməyə və ya çıxmağa çalışan bütün gəmiləri bloklamaq prosesinə başlayacağını” bildirib.

Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti müharibə səbəbindən dayandırılıb.

ABŞ və İsrailin İrana hücumlarından və İranın qisas tədbirlərindən sonra Fars körfəzində artan gərginlik səbəbindən qlobal mallar və enerji ticarəti üçün vacib tranzit yolu olan Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti əsasən pozulmuşdu.

Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), Küveyt, Qətər, İraq və İranı dünya bazarlarına birləşdirən Hörmüz boğazı dünya neft ticarətinin təxminən 25 faizinin, mayeləşdirilmiş təbii qaz ticarətinin təxminən 20 faizinin və gübrə ticarətinin təxminən 30 faizinin əsas marşrutudur.

Çinin idxal etdiyi neftin təxminən 45 faizi və mayeləşdirilmiş təbii qazının 30 faizi ölkəyə Fars körfəzi və Hörmüz boğazı vasitəsilə çatır.

Boğazda tankerlərin hərəkətindəki fasilələr qlobal neft tədarükündə fasilələrə və neft qiymətlərinin artmasına səbəb olub.

E.ŞİRİNOV