DİQQƏT! Avropanı narahat edən strateji siqnal

Fransa prezidenti Emmanuel Makron hesab edir ki, Qrenlandiya ətrafındakı vəziyyət Avropa üçün narahatedici strateji siqnala çevrilib

“Qrenlandiya ətrafındakı vəziyyət bütün Avropa üçün narahatedici strateji siqnaldır – Avropa suverenliyini təsdiqləmək, Arktika təhlükəsizliyinə töhfə vermək, xarici müdaxilə və dezinformasiya ilə mübarizə aparmaq, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparmaq, davamlı inkişaf üçün imtiyazlı tərəfdaşlığın inkişaf etdirilməsi və strateji asılılığın azaldılması baxımından”, – Makron Yelisey Sarayında Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen və Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen ilə görüşdə bildirib.

Tezadlar.az xəbər verir ki, çıxış X kanalında canlı yayımlanıb.

Fransa lideri hesab edir ki, “Avropa İttifaqı 2026-cı ildə Arktika strategiyasını yenidən nəzərdən keçirməlidir”.

“Biz həmçinin NATO-nun Arktikada artan iştirakını yüksək sayıqlıq rejiminin yaradılması yolu ilə dəstəkləyirik və buna qoşulmağa hazırıq”, – deyə prezident bildirib.

O, həmçinin əlavə edib ki, Fransa “2023-cü ildə Avropa İttifaqı ilə Qrenlandiya arasında imzalanmış strateji tərəfdaşlığın həyata keçirilməsini sürətləndirməyi təklif edir”.

“Bu tərəfdaşlıq strateji xammal sahəsində əməkdaşlığın inkişafına imkan verəcək”, – Makron vurğulayıb.

Avropa üçün dərslər

Öz növbəsində, Frederiksen bildirib ki, “dünya özünü qurulmuş dünya nizamının təzyiq altında olduğu bir vəziyyətdə tapıb”.

“Əslində, o, sürətlə dəyişir. Hətta artıq yoxa çıxmış ola bilər. Bu vəziyyətdə bizə həmişəkindən daha güclü, öz dəyərlərini və prinsiplərini müdafiə etmək iradəsi və qabiliyyəti olan bir Avropa lazımdır”, – Danimarka baş naziri vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, “Avropa son həftələrdə çox şey öyrənib”.

“Əgər biz biriksək, demokratik dəyərlərimizdən güzəştə getməsək, mövqeyimizi çox aydın şəkildə bildirsək, xüsusilə xarici təzyiq altında olsaq, qətiyyətli olsaq və cavab versək, onda özümüzü müdafiə edə və birlikdə irəliləyə bilərik”, – Frederiksen deyib.

Qrenlandiyanın Baş naziri Fransaya Qrenlandiyanın suverenliyini dəstəklədiyinə görə təşəkkür edib və regionun Parislə əməkdaşlığı inkişaf etdirmək niyyətində olduğunu bildirib.

Nilsen qeyd edib ki, “Biz ticarət mübadiləsi, mədəni əlaqələr, əməkdaşlıq, təhsil və digər sahələri inkişaf etdirmək üçün yeni imkanlar araşdıracağıq”. – “Bu məsələlərlə bağlı müzakirələr artıq başlayıb.”

21 yanvarda NATO-nun baş katibi Mark Rutte ilə danışıqlardan sonra ABŞ prezidenti Donald Tramp Qrenlandiya ilə bağlı razılaşmanın konturlarının ortaya çıxdığını açıqladı. “Axios”-un məlumatına görə, Ruttenin prezident Trampa təklif etdiyi razılaşma layihəsində Danimarkanın Qrenlandiya üzərində suverenliyinin qorunması və adanın müdafiəsi ilə bağlı 1951-ci il müqaviləsinin şərtlərinin yenilənməsi nəzərdə tutulur. Bu, NATO zəruri hesab edərsə, ABŞ-a orada hərbi bazalar və “müdafiə zonaları” yaratmağa imkan verəcək.

Frederiksen daha sonra Ruttenin Danimarka adından bu cür danışıqlar aparmaq səlahiyyətinin olmadığını bildirib. O, həmçinin qeyd edib ki, danışıqlar prosesinin diplomatik həll yollarının “ənənəvi yoluna” keçdiyi bildirilib.

Fevralın 6-da Fransa Qrenlandiyanın paytaxtı Nuukda baş konsulluq açacaq. Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barrot Trampın Qrenlandiya ilə bağlı açıqlamaları fonunda Nuukda Fransa konsulluğunun yaradılmasını ABŞ üçün “siyasi siqnal” adlandırıb.

E.ŞİRİNOV