MEDİA
Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın
Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın
ABŞ Prezidenti Donald Tramp və onun administrasiyası Avropada qaçılmaz, tam mədəni çöküş adlandırdıqları şeyə görə AB-ni və miqrasiyanı günahlandırır.
Tezadlar.az bu barədə “Politico”ya istinadən məlumat verir.
Əhəmiyyətli olan odur ki, bu bəyanat ABŞ-ın Milli Təhlükəsizlik Strategiyasında yer alır və bu Strategiyada Avropadakı iqtisadi problemlər etiraf edilir, lakin onların növbəti 20 il ərzində “sivilizasiyanın məhv edilməsinin real və daha dəhşətli perspektivi ilə kölgədə qaldığı” bildirilir.
“Avropanın üzləşdiyi daha geniş problemlərə Avropa Birliyi və digər transmilli təşkilatların siyasi azadlığı və suverenliyi sarsıdan hərəkətləri, qitəni dəyişdirən və bölünməni qızışdıran miqrasiya siyasəti, söz azadlığına senzura və siyasi müxalifətin yatırılması, doğum nisbətlərinin kəskin şəkildə azalması və milli kimliyin və özünəinamın itirilməsi daxildir”, – Tramp administrasiyası tərəfindən dərc edilmiş 33 səhifəlik sənəddə deyilir.
Nəşrin məlumatına görə, bu ritorika, əsasən AB-yə qarşı tənqidlərə, müsəlman və qeyri-Avropa ölkələrindən miqrasiyanın məhdudlaşdırılması tələblərinə və ölkələrinin qəbul edilən tənəzzülünü geri qaytarmaq üçün vətənpərvər istəyə əsaslanan seçki platformaları olan Avropadakı əksər ifrat sağçı partiyalarda dərin rezonans doğuracaq.
Yeni təhlükəsizlik strategiyası ABŞ prezidenti Donald Trampın populist MAGA hərəkatı ilə Avropa millətçi partiyaları arasında açıq ideoloji yaxınlığı nümayiş etdirir.
Almaniya və İspaniya kimi ölkələrdə ifrat sağçı partiyalarla getdikcə daha sıx əlaqələr quran ABŞ administrasiyası, ideoloji cəhətdən uyğunlaşdırılmış Avropa partiyalarına kömək edə biləcəyinə işarə edir. Strategiyada deyilir: “Amerika Avropadakı siyasi müttəfiqlərini ruhun bu canlanmasına töhfə verməyə çağırır və vətənpərvər Avropa partiyalarının artan təsiri həqiqətən də ümidvericidir.”
Sənəd niyə vacibdir
Qeyd olunur ki, bu sənəd Tramp administrasiyasının xarici siyasət vizyonunun nadir rəsmi izahını təmsil edir. Prezidentlərin adətən vaxtaşırı dərc etdiyi bu cür strategiyalar ABŞ hökumətinin müxtəlif hissələrinin büdcələri necə bölüşdürdüyünü və siyasət prioritetlərini necə müəyyən etdiyini formalaşdırmağa kömək edə bilər.
Strategiyanın giriş hissəsində Tramp bunu “Amerikanın bəşəriyyət tarixində ən böyük və ən uğurlu millət və yer üzündə azadlığın qalası olaraq qalmasını təmin etmək üçün yol xəritəsi” adlandırdı.
Tramp administrasiyası “Avropanın ABŞ üçün strateji və mədəni cəhətdən vacib olaraq qaldığını” etiraf edir, lakin onun qitə ilə bağlı fikirləri administrasiyanın əvvəlki mənfi ictimai bəyanatları ilə üst-üstə düşür.
Əhəmiyyətli olan odur ki, sənəd həmçinin irqçi “Böyük Əvəzetmə” sui-qəsd nəzəriyyəsini də əks etdirir. Bu nəzəriyyəyə görə, elitalar ölkələrinin qapılarını Afrika qitəsindən, xüsusən də müsəlman ölkələrindən immiqrasiyaya açmaqla ağ avropalıların səsvermə gücünü zəiflətmək üçün plan qururlar. Orada deyilir: “Uzunmüddətli perspektivdə ən geci bir neçə onillik ərzində bəzi NATO üzvlərinin əksəriyyətinin qeyri-avropalı olacağı ehtimalı daha yüksəkdir.”
Avropa Komissiyasının sözçüsü Paula Pinho jurnalistlərə bildirib ki, o, “bu hesabatın dərc olunmasından” xəbərdardır, lakin “onu öyrənməyə vaxtı olmayıb” və əlavə edib ki, Aİ icra komitəsi vaxtında mövqeyini “mütləq” açıqlayacaq.
Ukraynadakı müharibə Avropanın “sivilizasiya məhvi” müzakirəsindən qısa bir sapma kimi qeyd olunur. ABŞ Kremlin müharibəsinə son qoymağın Amerikanın maraqlarına uyğun olduğunu, o cümlədən Rusiya ilə “strateji sabitliyin” bərpa olunduğunu vurğulayır.
Əhəmiyyətli olan odur ki, ABŞ administrasiyası Avropadakı “qeyri-sabit azlıq hökumətlərinin” “real olmayan müharibə gözləntiləri” olduğunu iddia edir və bu da onların sülh prosesinə mane olduğunu göstərir.
NATO-nun namizəd ölkələr üçün açıq qapı siyasətindən fərqli olaraq, ABŞ administrasiyası həmçinin “NATO-nun daim genişlənən bir ittifaq kimi qavrayışına və reallığına son qoymağa” üstünlük vermək istəyir.
AB liderlərinin ABŞ haqqında xəbərdarlıqları
Fransa prezidenti Emmanuel Makron, ABŞ-ın Rusiya ilə sülh danışıqları zamanı, xüsusən də Rusiya tərəfindən işğal edilmiş Ukrayna əraziləri ilə bağlı Ukraynaya xəyanət edə biləcəyindən qorxur. ABŞ həmçinin Ukrayna üçün müharibədən sonrakı təhlükəsizlik zəmanətləri ilə bağlı aydınlıq gətirə bilməz.
“Der Spiegel”ə görə, Almaniya kansleri Fridrix Merts və Makronun Ukrayna və Rusiya ilə sülh danışıqlarına gəldikdə ABŞ-a dərin etimadsızlıq göstərdiyi aydındır.
E.ŞİRİNOV
