MEDİA
Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın
Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın
Avropa liderləri bu həftə Ukraynaya kömək üçün təxminən 210 milyard avroluq dondurulmuş Rusiya aktivlərindən istifadə etmək üçün son səylərini göstərirlər.
Tezadlar.az xəbər verir ki, “The Washington Post” qəzetinin məlumatına görə, Moskva prosesi pozmaq üçün şifahi şantaj və açıq təxribatlara əl atır.
Məsələn, dondurulmuş vəsaitlərin əsas hissəsini ölkəsi saxlayan Belçikanın Baş naziri Bart De Vever Kremlin onu şəxsən təhdid etdiyini bildirib.
Nəşrin məlumatına görə, Moskva Ukraynanın quruması üçün Avropanın dəstəyinə güvəndiyindən Rusiya çoxşaxəli kampaniyaya əl atıb, aktivləri müsadirə olunarsa, “onilliklər” davam edən məhkəmə tədbirləri və Brüsselin bu “düşmənçilik hərəkətini” davam etdirəcəyi təqdirdə qeyri-müəyyən “cavab” verəcəyi ilə hədələyib.
Keçmiş Rusiya prezidenti Dmitri Medvedev sosial mediada Rusiyanın nüvə silahı daşıya bilən sualtı pilotsuz təyyarəsi olan “Poseidon”u sınaqdan keçirəcəyi təqdirdə Belçikanın “yox ola biləcəyi” ilə hədələyib.
Son həftələrdə sirli dron hücumları Avropadakı hava limanlarının bağlanmasına səbəb olub ki, bu da Avropa təhlükəsizlik rəsmilərinin Moskva tərəfindən təşkil edildiyini söylədiyi qeyri-sabitlik kampaniyasının bir hissəsidir. Rusiya dron hücumlarında və ya təxribat hücumlarında iştirakını inkar edir.
Belçika xüsusi bir hədəfə çevrilib. Təkcə noyabrın ilk 10 günündə hava limanları, hərbi bazalar və nüvə elektrik stansiyaları üzərindəki hava məkanına ondan çox dron hücumu bildirilib.
Dondurulmuş Rusiya aktivlərinin taleyi ABŞ və Rusiya tərəfindən birgə hazırlanmış 28 maddəlik “sülh planı”na da daxil edilib. Avropalılar ABŞ administrasiyasının bu aktivlərdən razılaşmanın bir hissəsi kimi istifadə etmək istədiyinə dair açıq siqnallar alıblar ki, bu da Avropa liderləri ilə toqquşma riskini artırır.
Rusiyanın taktikası, De Vever kimi Rusiya aktivlərindən istifadə ideyasına qarşı çıxan və ya daha populist mövqe tutan liderlərə diqqət yetirərək, AB-də uzun müddətdir mövcud olan çatlaq xətlərindən istifadə edir.
Son günlərdə Trampın müttəfiqi olan İtaliya Baş naziri Giorgia Meloni, eləcə də Bolqarıstan, Çexiya və Malta aktiv planına şübhələrini bildiriblər. Bu arada, Moskvanın müttəfiqləri Macarıstan və Slovakiya bunu qəti şəkildə rədd ediblər.
Belçikanın Baş naziri Bart De Veverin mövqeyi
De Vever indiyə qədər qətiyyətlə Avropa Komissiyasının planına qarşı çıxıb. Belçikanın “La Libre” qəzetinə verdiyi müsahibədə Rusiyanın Ukraynada uduzması fikrini “nağıl” və “tam bir illüziya” adlandırıb. O, əlavə edib ki, Moskvanın uduzması arzuolunmaz olardı, “əgər nüvə silahına malik bir ölkəni qeyri-sabitlik bürüməsin”.
O, həmçinin Kremlin sözlərini təkrarlayaraq Rusiya aktivlərinin oğurlanmasından istifadə etmək üçün edilən hər hansı bir addımı adlandırıb.
Bir neçə gün sonra Belçika parlamentindəki çıxışında AB planı ilə bağlı narahatlığını ifadə etdiyinə görə daha az Avropa və ya Ukrayna tərəfdarı olmadığı iddiası gurultulu alqışlarla qarşılanıb.
O, Rusiyanın əlinə oynadığı iddialarını qətiyyətlə rədd edir və belçikalıların dəstəyinə sahib görünür, çünki sorğular bu aktivlərin istifadəsinə qarşı əksəriyyət olduğunu göstərir.
Populist siyasətçi kimi De Vever əvvəllər Avropada separatçı təşəbbüsləri dəstəkləyib. 2004-cü ildən bəri rəhbərlik etdiyi Yeni Flamand Alyansı partiyası Belçikanın konfederativ dövlətə çevrilməsinə çağırıb və həmçinin Flandriyadan ayrılmaq üçün kampaniya aparıb.
18 dekabrda keçiriləcək AB sammitində nələr gözləmək olar?
Lakin müxalifətinə baxmayaraq, Belçika ötən həftə planda əsas addım olan aktivlərin qeyri-müəyyən müddətə dondurulması və hər altı aydan bir yekdil səsvermə tələbinin ləğvi ilə razılaşan 25 AB üzvü dövləti arasında idi ki, bu da Moskvaya dost Macarıstanın veto hüququnu ləğv edib.
Lakin bu həftə AB-nin xarici siyasət rəhbəri Kaja Kallas ehtiyatlılıq notu ilə çıxış edərək konsensusa çatmağın “getdikcə daha çətinləşdiyini” söyləyib. Rəsmilər qərarın Belçikanın müxalifətini dəf edərək ölçülmüş səs çoxluğu ilə qəbul edilə biləcəyini iddia etsələr də, Kallas AB-nin ölkənin dəstəyinə sahib olmasının vacib olduğunu söyləyib.
Cümə axşamı keçirilən səsvermənin nəticəsindən asılı olmayaraq, Avropa təhlükəsizlik rəsmiləri, xüsusən də bank sisteminə və əksər aktivlərin saxlanıldığı Belçikanın Euroclear bankına qarşı daha çox Rusiya təhdidlərinə hazırlaşdıqlarını bildiriblər.
Almaniya kansleri Fridrix Merts qərara gəlməməyin Avropanın parçalanmasını və özünü müdafiə etməkdə acizliyini dünyaya üzə çıxaracağını bildirib.
Ukrayna üçün Rusiyanın aktivləri
Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyenin sözlərinə görə, Avropa növbəti iki il ərzində Ukraynanı maliyyələşdirmək üçün 90 milyard avro tapmalıdır. Von der Leyen qeyd edib ki, müttəfiqlər həftənin sonuna qədər maliyyə mənbəyi tapmalıdırlar.
ABŞ prezidenti Donald Trampın 28 maddəlik “sülh planı”na görə, Rusiya ilə Ukrayna arasında razılaşma əldə olunarsa, ABŞ əsasən AB-də dondurulmuş Rusiya aktivlərindən 300 milyard dollar “bonus” alacaq.
E.ŞİRİNOV
