Çindən asılılığa qarşı mübarizə yeni səviyyəyə çatır: “Reuters” ABŞ-ın planını açıqlayır

Qeyd olunur ki, Çin əsas mineralların təchizat zəncirində dominantlıq edir

ABŞ maliyyə naziri Skott Bessent G7 ölkələrini və digər dövlətləri vacib minerallar üçün Çindən asılılıqlarına qarşı daha fəal mübarizə aparmağa çağırmaq niyyətindədir.

Tezadlar.az-ın məlumatına görə, “Reuters” öz mənbələrinə istinadən bildirir ki, ABŞ maliyyə naziri bu gün – 12 yanvarda G7 ölkələri, Avropa Birliyi, Avstraliya, Hindistan, Cənubi Koreya və Meksikanın maliyyə nazirləri və ya kabinet nazirləri ilə görüşəcək.

Qeyd olunur ki, bu ölkələr qlobal vacib minerallara tələbatın 60%-ni təşkil edir.

“Təcililik məsələdir. Bu, çox böyük bir məsələdir. Bir çox fərqli baxış nöqtələri, bir çox fərqli ölkələr iştirak edir və biz həqiqətən daha sürətli hərəkət etməliyik”, – mənbə bildirib.

9 yanvarda Bessent “Reuters” agentliyinə bildirib ki, 2025-ci ilin iyun ayında Kanadada keçirilən G7 liderlərinin sammitindən bəri bu məsələ ilə bağlı ayrıca bir görüş keçirilməsini tələb edir. Sammitdə o, ABŞ, Böyük Britaniya, Yaponiya, Kanada, Almaniya, Fransa, İtaliya və Aİ-nin dövlət başçılarına nadir torpaq elementləri haqqında hesabat təqdim edib.

Mənbə bildirib ki, liderlər sammitdə təchizat zəncirlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək və iqtisadiyyatı stimullaşdırmaq üçün fəaliyyət planı barədə razılığa gəliblər, lakin Bessent iştirakçıların hərəkətlərində təcililiyin olmamasından məyus olub.

Çinin 2010-cu ildə kritik mineralların daşınmasını qəfil dayandırmasından sonra tədbir görən Yaponiya istisna olmaqla, G7 ölkələri sərt ixrac nəzarəti tətbiq etməklə hədələyən Pekindən çox asılı olaraq qalır.

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatına görə, Çin kritik minerallar üçün təchizat zəncirində dominantlıq edir, mis, litium, kobalt, qrafit və nadir torpaq elementlərinin 47%-dən 87%-ə qədərini emal edir. Onlar müdafiə texnologiyalarında, yarımkeçiricilərdə, bərpa olunan enerji komponentlərində, batareyalarda və təkrar emal proseslərində istifadə olunur.

“ABŞ hər kəsi bir araya gətirməyə, liderlik nümayiş etdirməyə və gələcək üçün planlarımızı bölüşməyə sadiqdir. Biz oxşar təcililik hissini bölüşənlərlə hərəkət etməyə hazırıq… və vəziyyətin ciddiliyini başa düşən digərləri də qoşula bilərlər”, – deyə mənbə bildirib.

O, Tramp administrasiyasının planlaşdırdığı növbəti addımlar barədə ətraflı məlumat verməyib. Administrasiya Avstraliya, Ukrayna və digər istehsalçılarla müqavilələr vasitəsilə daxili istehsalın artırılmasını və Çindən asılılığın azaldılmasını təşviq edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, Çin nadir torpaq elementlərinin və onları ehtiva edən güclü maqnitlərin Yapon şirkətlərinə ixracını məhdudlaşdırmağa başlayıb və həmçinin Yaponiya ordusuna ikili təyinatlı malların ixracını qadağan edib.

E.ŞİRİNOV