Paylaşan Cəmiyyət, Hiss Etməyən İnsanlar

Bu gün cəmiyyətdə hər şey paylaşılır: yeməklər, geyimlər, səfərlər, hətta kədər belə. Amma qəribədir ki, paylaşdıqca bir-birimizi daha az hiss edirik. Sosial şəbəkələrdə aktiv, real həyatda isə laqeyd bir cəmiyyət formalaşıb.

Bir problemi yaşayana “keçər” deyib ötürürük, amma virtual aləmdə bir cümləlik statusla vicdanımızı sakitləşdiririk. Bir sosial mövzu trend olanda hamı danışır, trend bitəndə isə problem də sanki yox olur. Bu, həssaslıq yox, görüntü yaratmaqdır.

Cəmiyyət getdikcə ikiüzlü bir rahatlığa öyrəşir: başqasının dərdi bizi narahat etmədiyi müddətcə problem sayılmır. Küçədə bir uşaq işləyirsə, “ailəsi bilər”; bir qadın zorakılıq görürsə, “ailə məsələsidir”; bir gənc ümidsizdirsə, “zəifdir” deyib keçirik. Bu cür yanaşma təkcə insanları yox, vicdanı da susdurur.

Ən təhlükəli vəziyyət isə odur ki, bu laqeydlik artıq normal qəbul edilir. Empati zəiflik, susmaq isə ağıllılıq kimi təqdim olunur. Halbuki susmaq çox vaxt tərəf tutmaqdır — haqsızlığın tərəfini.

Media da bu prosesdə az rol oynamır. Bəzən reytinq naminə problemin özü yox, sensasiyası önə çəkilir. Dərinlik yox, səs-küy; həll yolu yox, müzakirə görüntüsü yaradılır. Beləliklə, cəmiyyət danışır, amma dəyişmir.

Bu yazı kiməsə xoş gəlmək üçün deyil. Bu yazı güzgüdür. Özümüzə baxmaq üçün. Çünki cəmiyyət deyəndə “başqaları”nı yox, özümüzü nəzərdə tutmalıyıq. Hər susduğumuz haqsızlıq, hər görməzlikdən gəldiyimiz problem bizi bir az da məsul edir.

Unutmayaq: problem təkcə pis insanların çoxluğu deyil. Problem yaxşı insanların susmasıdır. Və bu sükut davam etdikcə, paylaşdığımız hər şey mənasızlaşır.

Səbinə Bağırova