NASA SpaceX raketi tərəfindən Ayda yaradılan yeni krater aşkarladı

NASA kosmik gəmisi bu ayın əvvəlində SpaceX raketinin Ay səthinə çırpılması zamanı əmələ gələn kraterin görüntülərini çəkib.

Tezadlar.az xəbər verir ki, idarədən çıxan Falcon 9 raketinin yuxarı pilləsi 5 avqustda saatda təxminən 8700 kilometr sürətlə Aya çırpılıb.

2025-ci ilin yanvar ayına qədər iki Aya eniş aparatı daşımalı olan təxminən 4,9 tonluq raket parçası toqquşmaya qədər kosmosda qalıb.

NASA 11 və 12 avqustda Ay Kəşfiyyat Orbiteri tərəfindən çəkilmiş yeni görüntüləri yayımlayıb. Toqquşmadan əvvəl və sonra görüntülər Ay səthində əmələ gələn parlaq krateri göstərir.

Toqquşma anının canlı görüntüsü olmasa da, tədqiqatçılar raketin trayektoriyasını izləyərək yeni kraterin yerini müəyyən edə biliblər. Kosmik gəminin kraterin üzərindən keçməsi və kameranın düzgün bucaq altında yerləşməsi altı gün çəkib.

Görüntülərdə kraterin təxminən 18 metr enində olduğu göstərilib. Kölgənin uzunluğuna əsasən, alimlər kraterin dərinliyinin 3 metrdən az olduğunu müəyyən ediblər.

Fotoşəkillərdə həmçinin kraterdən xaricə yayılan işıq və tünd xətlər də göstərilib. Bildirilib ki, tünd xətlər səthdən qaldırılan toz və qayalardan, daha parlaq xətlər isə raketin zərbəsi nəticəsində daha dərin səviyyələrdən atılan təzə materialdan ibarətdir.

Bu qəza, süni raketin təsadüfən Ay səthinə dəyməsinin ikinci məlum nümunəsidir. 2022-ci ildə Çinə məxsus olduğu düşünülən raket parçası Ayın uzaq tərəfinə dəyib və ikiqat krater yaradıb, Çin isə bu hərəkətə sahib olduğunu inkar edib.

Bu SpaceX hadisəsi xüsusən də ABŞ və Çin kimi ölkələrin Aya astronavt və infrastruktur göndərmək üçün yarışlarını sürətləndirdiyi bir vaxtda kosmosda davamlılıqla bağlı müzakirələri yenidən alovlandırıb.

SpaceX bildirib ki, onlar kosmosda qalan avadanlıqlarla mümkün qədər məsuliyyətli davranmağa çalışırlar və bu cür vəziyyətlər üçün ən uyğun utilizasiya həllərini tapmaq üçün NASA ilə tərəfdaşlıq edirlər.

ELBAR