Təhsil eksperti Kamran Əsədov niyə səhvə yol verib?

 Xəzər Universitetinə həm ölkə daxilindən, həm də xarici ölkələrdən çoxlu saydaistedadlı, öz üzərində çalışan bakalavr, magistr və doktorantura dərəcələri üzrə tələbəqəbul olunur və onlara dərs demək üçün Türkiyə, İran, Pakistan.. əsilli və digərölkələrdən tanınmış elm adamları işə cəlb edilir…

Bu günlərdə ABŞ–ın Kaliforniya ştatında yerləşən və dünyanın ən məşhur Ali təhsilocaqlarından olan Stanford Universitetinin açıqladığı “Dünyanın ən nüfuzlu alimlərinin 2 faizi” siyahısında Azərbaycan üzrə 41 tədqiqatçının adı verilib. Bu 2 faiz də nədənsə, bəzisoydaşlarımızı narahat edib. Məsələn, təhsil məsələləri üzrə ekspert Kamran Əsədov özFacebook səhifəsində qeyd edib ki, dünyanın ən nüfuzlu alimləri sırasında Azərbaycan üzrə41 tədqiqatçının adının çəkilməsi ilk baxışdan qürur doğurur. Kamran müəllim bundansonra bu 2 faiz alimləri və onlarən işlədikləri universitetləri saxtakar adlandırıb.

Əvvəllcə istəyirəm K.Əsədovun həmin yazısından bəzi məqamı olduğu kimi diqqətinizəçatdırım, sonra isə, söhbətimizə davam edərik. Yazıdan sitat: “…Amma bu məlumatlaradərindən baxanda ortaya çox ciddi manipulyasiya və etik problem çıxır. Siyahıda bəziuniversitetlərin adları çoxlu sayda “alim”lə təmsil olunur, lakin həmin şəxslər nə ouniversitetlərdə işləyirlər, nə də Azərbaycanda yaşayırlar. Xüsusilə bəzi özəl aliməktəblərin– Xəzər Universiteti və Qərbi Kaspi Universitetinin siyahıda yer alan“tədqiqatçıları”na baxanda görürsən ki, onların adlarının əksəriyyəti nə azərbaycanlıdır, nədə həmin universitetlə faktiki əlaqəsi var. Onların hər biri ya ABŞ–də, ya Avropada, ya daAsiyanın elmi mərkəzlərində çalışan alimlərdir(siyahıda Rehman Hamood Ur,RouhasanBehnam, Moradi Rasoul və başqalarının adı verilib–M.R.). Sadəcə öz elmi məqalələrində“affillation” bölməsində bu universitetlərin adlarını yazıblar”.

Kamran Əsədovun hansı ciddi, nüfuzlu elmi jurnallarda məqalələri dərc olunub, dəqiq bilmirəm. Əlbəttə, bu sualları Kamran bəyə verə bilərlər. Mən Kamran müəllimdən üzr istəyirəm ki, yazmağa məcbur oldum. Çünki Xəzər Univesitetinin də adını saxtakarlar sırasında çəkməsi, inanın ki, böyük haqsızlıqdır. Xəzər Universiteti yarandığı dövrdən Azərbaycan təhsil sistemindəlayiqli yer tutub, kredit əsaslı, tələbə mərkəzli tədris modelinin inkişafı, keyfiyyət parametrləri, ingilis dili tədris dili kimi, təhsildə rusvətlə mubarizə və s.və i.a.  Universitet bütün sahələrdəböyük uğurlar qazanıb və beynəlxalq reytinq cədvəllərində layiqli yer də tutur.

Xəzər Universitetinə həm ölkə daxilindən, həm xarici ölkələrdən çoxlu sayıda istedadlı, özüzərində çalışan bakalavr, magistr və doktorantura dərəcələri üzrə tələbə qəbul olunur. Onlarakim dərs desin, kim elmi işlərinə, dissertasiyalara rəhbərlik etsin, kimlər elmi məktəbləryaratsın? Kamran müəllim, Azərbaycanda hər elm sahəsində kifayət qədər səviyyəli, dünya iləsəsləşə bilən alim varmı? Lütfzadənin varisi, beynəlxalq aləmdə tanınan Rafiq Əliyevdən başqademək olar yoxdur. Bax təhsil eksperti kimi belə ağrılı məsələdən yazmaq lazımdır, Kamranmüəllim.

Yaxşı, bəs nə etməli? Çıxış yolu kimi Xəzər Universiteti xarici alimləri xususilə, Türkiyə, İran vəPakistan əsilli tanınmış elm adamlarını işə cəlb edir. Onların, bir hissəsi üz–üzə, bir hissəsi onlinedərs deyir. Xarici müəllimlər magistratura və doktoranturada oxuyanlara dərs deməklə yanaşı, elmi rəhbərlik də edir, universitetdə beynalxalq konfranslar təskil edir, bir sözlə, universitetlətam və faydalı əməkdaslıq edirlər. Məsələn, bilirəm ki, Kamran Əsədovun adını çəkdiyimüəllimlərdən biri – Rəsul Moradi Xəzər Universitetində nanotexnologiya laboratoriyası qurmuş, uzun illər onun direktoru olmuş, sonra kimya və kimya mühəndisliyi kafedrasının müdirivəzifəsində çalışmısdır. Bu yaxınlarda Xəzər Universtinin ən yaxın əməkdaşlıq etdiyi UCLA(University of California, Los Angeles) onu kimya kafedrasında dərs deməyə dəvət etmiş, bununla belə, Xəzər Universitetində də işini davam etdirir, doktorantura tələbələri ilə araşdırmaaparır, rəhbərlik edir, dərs deyir. Xəzər Universitetində çalışan digər xarici müəllimlərin də hərbiri ilə bağlı buna bənzər məlumatlar vermək olar.

Bir daha qeyd edirəm ki, hörmətli Kamran Əsədov Xəzər Universitetinə müraciət edib, xaricimüəllimlər nə edirlər, necə işləyirlər və s. kimi suallar verib məsələni dəqiq öyrənə bilərdi. Dahasonra, Xəzər Universitetində 50 nəfər ətrafında doktorantın xaricdə çox tanınmış universitetlərdətəhsil aldığını, eləcə də Bakının özündə xeyli doktorant olduğunu, onlara görkəmli xaricialimlərin rəhbərlik etdiyini öyrənmiş olardı. Təbii ki, Xəzər Universiteti xaricdəki sıravimütəxəsisləri deyil, tanınmış mütəxəsisləri işə qəbul edir. Onların da bir qismi StanfordUniversitetinin tərtib etdiyi siyahıya daxildir. Onların hər biri rəsmi əmrlə universitetdə çalışır, nə iş gördükləri də bilinir və göz önündədir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Stanfordunsiyahısına hər il yarım milyon ətrafında alim daxil edilir, onların hamısı heç də çox görkəmli, çox böyük alim sayılmır, sadəcə, onlar məhsuldar işləyən alimlərdir, əlbəttə, aralarında çoxgörkəmli alimlər də var.

***

Bir məqamı da yada salmaq istəyirəm. Bu yaxınlarda Kamran Əsədov ingilis dili foundationdərslərinin, ancaq iki ali məktəbdə mövcüd olduğunu yazmışdı. Halbuki bu işə Azərbaycandaməhz ilk dəfə Xəzər Unhiversiteti başlamış və bu gün də uğurla davam edir. Bu da KamranƏsədovun Xəzər Universiteti barədə bilgisinin tam olmadığını göstərir. Nəticədə, qeyd etdiyimkimi, təhsil eksperti olan hörmətli Kamran Əsədovun adına və nüfüzuna kölgə düşür.

Bu yerdə bir müqayisə aparmaq istərdim. Bütün futbol sevərləri çox təəccübləndirən, çoxcoşduran “Qarabağ” futbol komandasının uğuru necə izah edilə bilər? Qurban Qurbanovistedadlı məşqçidir, Tahir Gözəl Azərbaycanı sevən iş adamıdır. Onlar “Qarabağ”ı birlikdəyetişdirib Avropa səviyyəsinə çıxartdılar. Necə? Xarici ölkələrdən istedadlı futbolçularıkomandaya cəlb etməklə… Elm də belədir, xaricdən alimlər dəvət edilməsə, böyük elmyaranmaz. Xəzər Universiteti bu işi uğurla görə bilir. Ona daş atmaq, qaralamaq insafsızlıqdır. Biz Xəzər Universitetinə «Sağ ol!» deyək ki, Azərbaycan təhsilini xaricdə uğurla təmsil edir. Necə deyərlər, uğurları bol olsun.

İnanıram ki, hörmətli Kamran Əsədov, növbəti dəfə hansısa universitet haqqında nəsə yazanda, fikir bildirəndə, həm o Ali məktəb haqqında geniş bilgi əldə edəcək, həm də universitetlə əlaqəsaxlayıb mövqelərini öyrənəcək.

Elçin MƏMMƏDLİ