Beynəlxalq Enerji Agentliyi neft böhranına qarşı “məhdudlaşdırma” tədbirləri təklif edir

Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) Yaxın Şərqdə artan gərginliyin tarixdə qlobal neft tədarükündə ən böyük pozuntuya səbəb olduğu barədə xəbərdarlıq edərək, neft istehlakını sürətlə azaltmaq üçün radikal fəaliyyət planı tələb edib.

Tezadlar.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, dünya neft trafikinin təxminən 20 faizini daşıyan Hörmüz boğazından daşınmaların demək olar dayandırılması xam neftin qiymətlərini barel üçün 100 dollardan yuxarı qaldırıb.

BEA-nın bəyanatında Yaxın Şərqdəki hərbi münaqişələrin görünməmiş qlobal enerji böhranına səbəb olduğu göstərilib.

Bəyanatda strateji ehtiyatlardan 400 milyon barel neftin azad ediləcəyi, lakin bunun təkcə kifayət etməyəcəyi qeyd edilib və istehlakı sürətlə azaltmaq üçün təcili “davranış dəyişikliyi”nə çağırış edilib.

BEA-nın bəyanatında istehlakı tez bir zamanda azaltmaq üçün strateji tədbirlər sadalandı, əsasən qlobal neft tələbatının 45 faizini təşkil edən nəqliyyat sektorunu hədəf alıb.

Nəqliyyatla bağlı yanacaq sərfiyyatını azaltmaq üçün uyğun sektorlarda məsafədən iş modellərinin tətbiqi və magistral yollarda sürət limitlərinin saatda ən azı 10 kilometr azaldılması tövsiyə olunub.

Bəyanatda şəxsi nəqliyyat vasitələri əvəzinə ictimai nəqliyyatdan istifadənin təşviq edilməsinin vacibliyi vurğulanıb və tıxacları və yanacaq sərfiyyatını nəzarətdə saxlamaq üçün metropoliten ərazilərində “tək-cüt nömrə nişanı” sisteminin tətbiqinə çağırış edilib.

Avtomobil paylaşma modellərinin genişləndirilməsi, kommersiya nəqliyyat vasitələrində yükün optimallaşdırılması və qənaətli sürücülük texnikalarının tətbiqi də təcili tədbirlər arasında olub.

Hava nəqliyyatında alternativlərin mövcud olduğu yerlərdə, xüsusən də biznes məqsədləri üçün uçuşlardan çəkinmək lazım olduğu bildirilib. Enerji təhlükəsizliyini qorumaq üçün məqsəd ikili yanacaqlı nəqliyyat vasitələrini benzinə keçirmək, əsas ehtiyaclar və yemək bişirmək üçün mövcud maye qaz ehtiyatlarını qorumaq və əməliyyat səmərəliliyini artırmaqla sənaye müəssisələrində neft istifadəsini azaltmaqdır.

BEA hökumətlərin bu proses zamanı aşağı gəlirli qrupları nəzərə alan “hədəfli” dəstək göstərməli olduqlarını xatırladıb və fərdi davranış dəyişikliklərinin qlobal bazarlara təzyiqin azaldılmasında mühüm rol oynadığını vurğulayıb.

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (BEA) administratoru Fatih Birol məsələni qiymətləndirərkən Yaxın Şərqdəki münaqişələrin qlobal enerji bazarları üçün ciddi təhlükə yaratdığını vurğulayıb. Birol bildirib ki, “Tələbin azaldılmasına yönəlmiş bu tədbirlər istehlakçıları iqtisadi şoklardan qorumaq və enerji təhlükəsizliyini dəstəkləmək üçün vacib bir vasitədir”.

E.ŞİRİNOV