Cənnət qoxulu Sevgi-Zeynəb Əliqızı yazır…

Cənnət qoxulu Sevgi

(esse)

İnsanın anası öləndə həmişə uşaq olur, lap neçə yaşı olsa da…

…Anam ölürdü gözümün önündə. Bilirdim ki, daha sağalmayacaq. Öləcək – yox olacaq. Bu dünyada olmayacaq, yəni dünyasını dəyişəcək. Evimizdə olmayacaq. Anam daha həyətə çıxmayacaq, evin içində hərlənməyəcək, yemək hazırlamayacaq. Səhər açılanda – yatağımızdan qalxanda bizə “sabahın xeyir” deməyəcək. İşdən gələndə bizi qarşılamayacaq, isti çay verməyəcək, yorğunluğumuzu görüb bizə “Anan ölsün” deməyəcəkdi. Anam həyətə çıxıb əkdiyi gülləri suvarmayacaq, həyətdəki toyuqlarına dən səpməyəcəkdi…

Amma bacara bilmirdim özümlə. İnana bilmirdim onun yox olacağına. Ümid edirdim bəlkə? Sağalacağına, yataqdan qalxacağına, mənə və bizə gülümsəyəcəyinə, səhvlərimiz olanda bizə acıqlanacağına… yox, ümid də etmirdim. Reallıq göz önündə idi, hər şey bitmişdi artıq. İçimdəki sarı sim qırılmışdı… Anamın gözlərindəki mənim həyat işığım sönmüşdü. Bilirdim ki, bu işıqlı dünyada əbədi bir qaranlıq hökm sürəcək. O qaranlıqda əlhavasına, ilişə-ilişə, büdrəyə-büdrəyə yeriyəcəm… Bilirdim ki, daha əlimdən tutan olmayacaq, mənə yol göstərən olmayacaq, məni sevən, əzizləyən olmayacaq…

Birdən-birə acığım tutdu hər şeyə o zaman. Birdən-birə həyatdan üzüm döndü, hər şeyin rəng-rufu qaçdı, bozardı, həyatın özü belə, mənasızlaşdı. Hiss etdim ki, itirməli olmadığımız əşyanı, canlını, sevgini, hisslərimizi… itirmək çox ağırdır. Düşündüm ki, biz bu itkilərə qoşulub ya itib getməli, ya da onlarla qalmalıyıq, yəni onları itirməməliyik.

Amma… Nə amma?! “Amması” odur ki, demə, həyat bizi amansız sınağa çəkirmiş. Bizdən qopara-qopara, qıra-qıra bizi zədələyirmiş. Amma bəlkə də, sadəcə, “öz qanunlarını” yaşadırmış. Nə qanun?! O qanun ki, onu ömür ardıcıllığına döndərib və bu ömür ardıcıllığında özü də bizimlə qırılıb-tökülür, azalır və ya artırmış. Demə, həyat da bizimlə bərabər yavaş-yavaş sıradan çıxırmış, əriyirmiş, itib gedirmiş, yox olurmuş…

…Anam ölməyə az qalanda həyətdəki toyuqlara da acığım tutdu. İstəmədim həyətdə öz dillərində “mahnı oxuya-oxuya” gəzib-dolaşsınlar. Anamdan sonra, anamsız… Onların bir neçəsini kəsdirib bişirmək istədim, daha doğrusu, toyuqların kökünü kəsmək istədim.

Təmizləyib, doğrayıb qazana yığdım. Qazana su töküb odun üstünə qoydum. Xörəyin gözəl qoxusu evi doldurdu. Amma anam yeyə bilmədi o xörəkdən… Qoxusundan doydu yeməyin… Yeməyi süfrəyə gətirdim. Boşqablara düzdüm, ailə üzvlərini – anamın balalarını başıma yığıb yeməyə çağırdım.

Hamı süfrədə əyləşmişdi, amma heç kəs əlini süfrəyə uzatmırdı, anamı gözləyirdik…

Mən əlimi boşqabıma uzatdım, ilk olaraq çörəkdən bir parça götürüb xörəyə batırdım, ağzıma qoydum, çox dadlı idi. Amma tərifləyə bilmədim. Dilim açılmırdı… Elə bil ağzımda iri bir qıfıl vardı. Başımı qaldırıb süfrədə əyləşənlərə göz gəzdirdim. Hər kəs könülsüzcəsinə, iştahasız-filansız, asta-asta yeməyə başlamışdı. Özümü günahkar kimi hiss elədim, çünki bu dadlı xörəyi belə ləzzətsiz, belə soyuq yeməyi mən başlatmışdım. Başımı aşağı dikib durdum. Hamının diqqəti məndə idi və bunu hiss edib təkrar yeməyə başladım.

Amma bir hadisə baş verdi…

Yanaqlarıma xırda qum dənələrinə bənzəyən isti göz yaşlarım süzüldü. Nə olsun? Amma yox! Bu, həmişəki göz yaşı deyildi. Bu, heç vaxt olmayan göz yaşları idi! Mən bu cür göz yaşlarını heç vaxt və heç cür hiss etməmişdim. Mən belə göz yaşlarını tanımırdım. Mən bu cür ağlamamışdım… Bu cür mənasız, gərəksiz, yersiz, lüzumsuz… göz yaşları axıtmamışdım. İçim belə boş, duyğusuz olmamışdı heç vaxt. Mən hər kəsin yanında bu qədər tənha qalmamışdım. Mənim bu yazıq toyuqlara acığım tutduğu qədər heç vaxt bir canlıya acığım tutmamışdı. Mənim mərhəmətli qəlbim heç zaman kimsəyə nifrət bəsləyə bilmirdi. Mən daim bütün gübahkarları, taqsırkarları bağışlayırdım. Onun əvəzinə “günah məndə oldu” deyirdim.

Mənə nə olmuşdu axı? Nəydi bu aramsız süzülən qum kimi göz yaşlarım? Bu göz yaşları bu dəfə maye deyildi, qum idi, qum! Yanağımla üzüaşağı cığır aça-aça süzülürdü. Amma bu göz yaşlarımın hara axdığını, hara töküldüyünü bilmirdim.

Süfrədən qalxmadım. Elə göz yaşlarım süzə-süzə yeməyə davam etmək istədim. Mən bu ən ağır cəzaya özümü məhkum etməli idim. Lakin bacarmırdım. Həyatın bu ağır yükü məni darıxdırırdı, canımı boğazıma yığırdı. Mən də ölmək istəyirdim…

…İnsanın bu qədər zəhmət, əzab-əziyyət çəkdiyi halda yaşamağa vaxtı olmazmı?.. Hamıya, hər şeyə zaman ayırıb məşğul ola bildiyi halda ölümünə qədərki qısa fasilədə özünü görməzmi? “Bunu da edim, onu da edim, sonra…” deyə-deyə hisslərinin üzərindən qəddarcasına qələm çəkən də elə insanın özü deyilmi? Başını qaldırıb yuxarı baxa bilməyən insan – ölümə yaxınlaşanda Tanrını görür və yalnız o zaman “Qismət beləymiş…” deyə təəssüf edir. (Amma əslində, bu təəssüfü ilə elə Tanrının özünü qınayır insan.) Nədən bu belə olurmuş? Çünki özümüzdən əvvəl duyğularımızı basdırmağa adət etmişik. Könlümüzdə qəbir qazıb ən gözəl hisslərimizi orada dəfn edirik. O hissləri bəsləməyə, onlarla xoş dillə danışmağa, onlara həyatın işıqlı tərəfini göstərməyə cürət etmirik. Qorxuruq – birdən belə olmaz, başqa cür alınar deyə… Bu dünyanın yalnız qaranlıq üzünü görüb, işıq gələn tərəfi qapadırıq çünki. Sanki ömrün əbədi olmadığını unutmuş kimi. Hər şeyi, hamını görə-görə öz içimizi görə bilmirik.

Mən elə o zamandan dərk etdim ki, insan qəlbinin xırda guşələrində “yatan” hisslərin əksər hissəsi – sevgi duyğularıymış. Bizi həyata, kainata və bir-birimizə bağlayan sevgi duyğuları… Əfsus… Doya bilmədiyimiz duyğuları isə yaşaya bilmirik. İş, ev, bağlandığımız həyat tərzi… Bizi özümüzdən qoparıb atan, bizi tənha qoyan qondarma hisslərin uğrunda ölürük, yaşamağa isə vaxtımız olmur…

…İndi qəlbimdən qopan bu “ah”lar – məni səbirsiz, dözümsüz, iradəsiz edən bu “ah”lar yəqin ki, o vaxtdan qalmadır. Qəlbin “ah” guşəsi də varmış sən demə. Və bu guşədəki o zədəli, “travma”lı, doyumsuz sevgi hissləri – bəlkə də, qəlbinin çırpıntıları eynən səninkinə bənzəyən, içi doğram-doğram, iç dünyası param-parça olmuş, başı bu daşdan qalxıb o daşa dəymiş könlü yaralı birisinin həyatının mənası, məlhəmi ola bilərmiş. Demə, hər kəsin içində kiridə bilmədiyi, göz yaşlarını silib quruda bilmədiyi bir körpə varmış – daim sızlayan, inləyən, ağlayan, sevgi uman bir körpə… anasız qalan bir körpə… Yaşından, başından, peşəsindən asılı olmayaraq ana nəfəsinə həssas bir körpə. İç dünyasını açıb-tökmək ehtiyacı duyan, həyatının enişli-yoxuşlu yollarında yorulan, bəzən doğmaları arasında könül rahatlığı tapa bilməyən bir körpə… Ulu, əbədi, sönməz bir sevgiyə həsrət qalan bir körpə… Hüzur, dinclik, istək, dəyər… arayan bir körpə… “Hanı bu körpənin anası?!.” (Nə vaxtsa əlindən tutub, kiridə bilmədiyiniz bir körpənin anasını axtarıb tapmaq ümidi ilə bu sualı verdiyiniz yadınızdadırmı? Əlbəttə!) Hamının, hər kəsin yanında tək-tənha qaldığınız anlar olubmu? Etiraf edək ki, olub və var!

Demək ki, insanın sevgisi özünü axtarmaqmış, içindəki körpəni kiritməkmiş. Anasız qalan körpəni… O zaman bütün şübhələrə “yox” deyək və bir-birimizi anamız kimi sevək – təmənnasız, bütün maddi nemətlərsiz, bütün ehtiyaclarsız… və bütün qorxularsız… Körpəmizi sevindirək, üzünü güldürək, sızlayan könlünü alaq, həyatın nəfəsini daddıraq – əbədi sevgiylə sevək. Qəlbimizi daşa çırpıb tikə-tikə, pul-pul etməyək. Və buna həm də bir cəsarət gərəkdir…

Anam ölüb getdi, dünyam boşaldı, anasız qaldım… Amma olduqca böyük bir mirasla – anamdan qalan sevgiylə qaldım. Anam mənə sevməyi öyrətdi – ana kimi sevməyi… Sevgiyə ehtiyacı olan birisini Ana kimi sevməyi… Sevgiyə ana olmağı öyrətdi anam. Bu, həm də qarşılıqlı – üzərində “ana haqqı” daşıyan bir sevgi oldu… Və bu sevgi – anamın cənnət qoxulu sevgisidir…

Zeynəb Əliqızı

(Xüsusi olaraq tezadlar.az üçün)