…Ötən gün prezident İlham Əliyev cənabları hökümətin üzvlərinə ciddi göstəriş verdi ki, hamı Süni intellektdən istifadə etməlidir. Həm də Yaradıcı süni intellekt agentlərinə xüsusi diqqət yetirilməs zəruriyyətinə toxundu. Doğrudan da Qərb ölkələrində hazırda Süni intellekt agenti köməkçisi olmayan bir naziri və ya məmuru sadəcə görmək mümkün deyil. Amma ölkəmizdə nəinki Süni intellekt agenti olmayan məmurun, hətta sadə kompyyüterdən istifadə edə bilməyən (təqribən bir əsr əvvəl oxuyub yazmağı bacarmayan adamlar kimi) məmurun sayı 10 minlərlədir (hətta professorların).
Çox vacib, xalqın gələcəyi üçün olduqca əhəmiyyətli tapşırıqdır. Bunun nəticəsidir ki, bu il ölkəmiz süni intellektə hazırlıq indeksinə görə birdən birə 41 punkt irəli çıxdı, 111-ci yerdən 70-ci yerə qalxdı (həm Ermənistanı, həm də Gürcüstanı xeyli qabaqladı). Bunun nəticəsidir ki, korrupsiyaya qarşı mübarizə indeksinin artım sürətinə görə də dünyada birinci yerə çıxdı. Prezidentin göstərişini nəzərə alaraq çapa hazır olan mənim kitabımdan „Yaradıcı süni intellekt: hər kəsin kitabı“ Fəsil 3 Sual 46. Süni intellekt agenti nədir? bölümünü dərc edirəm. Bundan sonra bütün kateqoriyadan olan insanların süni intellektdən necə istifadə etməsi haqqında bölmələri (çobandan tutmuş baş nazirə qədər) dərc edəcəm.
Fəsil 3 Sual 46. Süni intellekt agenti nədir?
Süni intellekt dünyasında yeni bir mərhələ başlayır: Agentlər (Ajanlar). Əgər əvvəllər süni intellekt yalnız sizin suallarınıza cavab verən bir “bilgi bazası” idisə, indi o, sizin adınızdan iş görən, tapşırıqları yerinə yetirən bir “icraçıya” çevrilir. Süni intellekt agenti, sadəcə danışan deyil, həm də hərəkət edən bir texnologiyadır.
Addım-addım: Süni intellekt agenti nədir və necə işləyir?
Süni intellekt agentini digər proqramlardan fərqləndirən əsas cəhət onun müstəqil qərar vermə bacarığıdır. Bunu anlamaq üçün bu addımlara nəzər salaq:
1. Məqsədin müəyyən edilməsi: Agentə sadəcə “mənə otel tap” demirsiniz. Ona “büdcəmə uyğun, mərkəzə yaxın və səhər yeməyi daxil olan otelləri tap, müqayisə et və mənə ən yaxşısını təklif et” deyirsiniz.
2. Planlaşdırma (Planlama): Agent tapşırığı aldıqdan sonra onu kiçik hissələrə bölür. Əvvəlcə internetdə axtarış edir, sonra qiymətləri yoxlayır və sonda nəticəni təqdim edir.
3. Xarici aləmlə əlaqə: Agentlər digər tətbiqlərlə (məsələn, təqviminiz, e-poçtunuz və ya xəritələr) əlaqə qura bilir.
4. İcraetmə: Tapşırığı sonuna qədər çatdırır. Məsələn, sizin adınızdan görüş təyin edə bilər və ya bir hesabatı tam hazırlayıb elektron poçtla göndərə bilər.
Gemini daxilində agentlərin yaradılması
Google-un Gemini platformasında bu funksiya “Gems” adlanır. Bu, özünüz üçün xüsusi bir köməkçi yaratmaq deməkdir. Məsələn, siz bir “Yemək bişirmə agenti” yarada bilərsiniz ki, o, yalnız soyuducunuzdakı ərzaqlara uyğun reseptlər versin.
1. Genişləndirmələr (Uzantılar): Gemini-də agent xüsusiyyətini aktivləşdirmək üçün parametrlər bölməsindən “Genişləndirmələr” hissəsinə daxil olun. Burada Google Maps, Gmail və Drive kimi tətbiqləri Sİ ilə birləşdirin.
2. Xüsusi təlimat vermə: Gemini-yə onun rolunu deyin. Məsələn: “Sən mənim maliyyə köməkçimsən, hər ay xərclərimi təhlil etmək sənin vəzifəndir”.
3. Yaddaş (Hafıza): Agent sizin keçmiş üstünlüklərinizi xatırlayır. Məsələn, bir dəfə “acı bibər sevmirəm” demisinizsə, o, növbəti dəfə bunu nəzərə alır.
Hansı Sİ proqramlarında agentlər var?
Bu texnologiya sürətlə yayılır və hər birinin özünəməxsus adı var:
• Gemini (Gems): Google ekosistemi ilə tam inteqrasiya olunmuş agentlər.
• ChatGPT (GPTs): Xüsusi məqsədlər üçün fərdiləşdirilmiş botlar.
• Microsoft Copilot: İş həyatı, Excel və Word sənədləri üzrə ixtisaslaşmış agentlər.
• Grok – sosial media kontekstində suallara cavab verən AI köməkçisidir.
Faydalı Linklər:
• Gemini rəsmi səhifəsi
• Google tətbiq mağazası (Play Store)
Müəllifin fikri: Süni intellekt agentləri bizi darıxdırıcı və təkrarlanan işlərdən azad edərək, yaradıcılığa daha çox vaxt ayırmağımıza imkan yaradır.
Praktik Tapşırıq: Gemini tətbiqinə daxil olun və ” @ ” (et işarəsi) yazaraq genişləndirmələri (məsələn, @Google Maps və ya @Gmail) aktivləşdirin. Sonra ona “Mənim növbəti uçuşum barədə e-poçtu tap və mənə xatırlat” komandasını verərək bir agent kimi işləməsini yoxlayın.
Saleh Məmmədov,
Professor
