İNANILMAZ: Misirdə mumiyanın mədəsində ədəbi mətn tapıldı

Qədim Misirin Oksirinx şəhərində (müasir El-Behnesa) aparılan qazıntılar zamanı Homerin “İliada” epik poemasının bir parçası mədəsinə yapışdırılmış 1600 illik bir mumiya aşkar edilib.

Tezadlar.az xəbər verir ki, Barselona Universitetinin mütəxəssisləri ilk dəfə olaraq mumiyalama prosesində dini ritual mətnlər əvəzinə ədəbi mətndən istifadə edildiyini və bununla da dünyada ilk dəfə bir ilkin olduğunu açıqlayıblar.

Qahirənin təxminən 200 kilometr cənubunda yerləşən Roma dövrünə aid bir mumiyada tapılan papirusda İliadanın ikinci kitabının “Gəmilər Kataloqu” bölməsindən fraqmentlərin olduğu aşkar edilib.

Papirusun kövrəkliyinə görə iş diqqətlə aparılır və mətnin tam məzmunu yüksək texnologiyalı rentgen metodlarından istifadə etməklə aydınlaşdırılacaq.

Sirli bir ritual, yoxsa mumiyaçının imzası?

Klassik filoloq İqnasi-Ksavye Adieqo ədəbi mətnin niyə bu şəkildə istifadə edildiyinə dair hələlik qəti bir nəticəyə gəlmədiklərini bildirib.

Əvvəllər tapılan ritual mətnlərin qoruyucu məqsədlər üçün yerləşdirildiyi düşünülsə də, tədqiqatçılar epik poemanın bir fraqmentinin eyni funksiyanı yerinə yetirib-yetirmədiyini və ya mumiyaçının bir növ “imzası” olub-olmadığını araşdırırlar.

Qızıl dilli mumiyalar və qədim əmanətlər

Misir Turizm və Qədim Əsərlər Nazirliyi qazıntı sahəsində daha üç əhəng daşı məzarının kəşf edildiyini açıqlayıb. Bu məzarlarda dillərində qızıl yarpaq olan üç mumiya və dilində mis olan başqa bir mumiya var idi.

Barselona Universitetindən bir qrup illərdir qədim Oksirinxus şəhərində qazıntılar aparır. Əvvəllər ərazidəki mumiyalarda mumiyalanma prosesi ilə əlaqəli dini düsturlar olan paketlər tapılmışdı, lakin indiyə qədər heç bir ədəbi əsərə rast gəlinməmişdi.

Tədqiqat hələ ilkin mərhələdə olsa da, arxeoloqlar məzarlarda diqqətəlayiq tapıntılar aşkar etməyə davam edirlər.

Bir kamerada yetkin bir insanın kremasiya edilmiş qalıqları, körpə sümükləri və pişik başı olan böyük bir qab tapıldı. İkinci kamerada da eyni şəkildə iki fərdin kremasiya edilmiş qalıqları aşkar edildi.

Papirusa zərər vermədən araşdırmaq üçün rentgen kimi dağıdıcı olmayan metodlardan istifadə ediləcək və bu da mətnin niyə seçildiyinə aydınlıq gətirəcək.

Mütəxəssislər bu kəşfin qədim Misirdəki dəfn mərasimləri və o dövrdə yunan ədəbiyyatının cəmiyyətdəki yeri haqqında anlayışımızı kökündən dəyişdirə biləcəyini proqnozlaşdırırlar.

E.ŞİRİNOV