İranın Fordo Nüvə Bunkeri beynəlxalq səviyyədə diqqət çəkmiş, mübahisəli nüvə obyektlərindən biridir. Bunker haqqında təsdiqlənmiş məlumatları:
Yerləşmə
• Qum şəhərinin cənubunda, Fordo kəndi yaxınlığında yerləşir.
• Sıx dağlıq ərazidə yerin dərin qatında yerləşir (təxminən 80–100 metr dərinlikdə)
• Hərbi baza içində gizli şəkildə tikilib.
Fəaliyyəti
• Əsas məqsəd: uran zənginləşdirilməsi.
• Zənginləşdirmə dərəcəsi: əvvəllər 3.5%-20%, lakin son illərdə 60%-ə qədər zənginləşdirmə aparıldığı təsdiqlənib.
• Bu səviyyə sülh məqsədli nüvə enerjisi üçün çox yüksək sayılır, bu da nüvə silahı əldə etmək niyyəti şübhələrini artırır.
Tarixi və Aşkarlanması
• Tikintisi 2006-cı illərdə başlamışdır.
• 2009-cu ildə Qərb kəşfiyyat xidmətləri və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (IAEA) tərəfindən aşkarlandı.
• İran əvvəllər bu obyektin olduğunu gizlədirdi. Beynəlxalq təzyiqlərdən sonra məlumat təsdiqləndi.
Son Yeniliklər (2020–2024 dövrü)
• İran ABŞ-ın nüvə razılaşmasından (JCPOA) çıxmasından sonra Fordoda zənginləşdirməni artırdı.
• 2023–2024-cü illərdə 60%-dən çox zənginləşmiş uran ehtiyatlarının Fordoda saxlanıldığı bildirilmişdi.
• Beynəlxalq müfəttişlərin giriş imkanları İran tərəfindən məhdudlaşdırılıb, bu da əlavə gərginlik yaradıb.
Təhlükəsizlik və Qorunma
• Yeraltı və bombaya davamlı olaraq dizayn edilib.
• Aviasiya və raket hücumlarına qarşı çox təbəqəli müdafiə sistemləri var.
• Bu səbəbdən İsrailin və ya ABŞ-ın onu havadan məhv etməsi çətin sayılır.
XXX
Artıq 9 gündür davam edən İsrail- İran müharibəsi də bu bunkerin mövcudluğu uğrundadır…
Təqdim etdi: A.Məmmədli
