ABŞ Hind-Sakit Okean Komandanlığının komandanı admiral Samuel Paparo ABŞ-nin Kanadaya potensial müdaxiləsi ilə bağlı sualı tamamilə absurd adlandırsa da, Kanadanın Baş naziri Mark Karni və yüksək vəzifəli müdafiə rəsmilərinin mövcud təcili planları nəzərdən keçirdiyi ortaya çıxıb.
Tezadlar.az xəbər verir ki, çərşənbə günü “New York Times” qəzetinə müsahibəsində Karni Tramp administrasiyasının Kanadaya qarşı hərbi əməliyyat əmri vermə ehtimalını həddindən artıq risk kimi qiymətləndirib və buna hazırlaşdıqlarını söyləyib.
Baş nazirin açıqlamaları işğal ehtimalının çox aşağı olsa da, sıfır olmadığını göstərən kimi şərh edilib.
Məlumatda bildirilir ki, Trampın Kanadanı 51-ci ştat etmək təhdidlərini ciddi qəbul edib-etmədiyi soruşulduqda, Karni ABŞ-nin rəhbərlik etdiyi hərbi müdaxilə ehtimalını diqqətlə araşdırdığını bildirib, lakin ətraflı məlumat verməkdən imtina edib.
Kanadanın müdafiə naziri Devid MakQinti də bildirib ki, dünyanın hər yerindəki bütün hərbçilər risk ssenarilərini təhlil etmək üçün vaxt ayırırlar və Baş nazirin qeyd etdiyi kimi, bu, həddindən artıq risk hesab edilməlidir. MakQinti ehtiyat planının təfərrüatlarını müzakirə etməkdən imtina edib.
Müxtəlif ssenarilər müzakirə olunur
Bir çox ekspert Kanadanın ölçüsü və bütün ölkəni idarə etməyin çətinliyi nəzərə alınmaqla ənənəvi hərbi əməliyyatın mümkün olmadığı ilə razılaşır.
Potensial münaqişədə Kanada ordusunun tez bir zamanda zərərsizləşdiriləcəyi və müqavimətin partizan müharibəsinə çevriləcəyi proqnozlaşdırılır.
Lakin ABŞ komandoları tərəfindən əsir götürülmüş keçmiş Venesuela prezidenti Nikolas Maduro kimi sürətli rejim dəyişikliyindən tutmuş İrana qarşı məhdud hava əməliyyatlarına qədər müxtəlif ssenarilər nəzərdən keçirilir.
Kanada Milli Müdafiə Nazirliyinin dünyanın digər orduları kimi onilliklər əvvələ aid ehtiyat planları olduğu məlumdur.
Planlar Trampın təhdidlərindən sonra yeniləndi
Müdafiə Nazirliyində planların hazırlanmasından məsul olan keçmiş departament rəhbəri, təqaüddə olan general-leytenant Endryu Lesli ehtiyat planlarının qlobal şəraitin tələblərini əks etdirmək üçün yeniləndiyini bildirib. Lesli Trampın 2024-cü ildə yenidən seçilməsindən sonra planların yenidən nəzərdən keçirilə biləcəyini və bu məsələyə, xüsusən də Ağ Evin Kanadanı 51-ci ştat kimi təsvir edən xəritələri və Qrenlandiyanı zorla ələ keçirmək təhdidləri işığında daha çox diqqət yetirildiyini bildirib.
Bir ildən çox əvvəl Tramp Kanadaya qarşı hərbi əməliyyat ehtimalını rədd edərək, ölkəni AB-yə qoşulmağa məcbur etmək üçün iqtisadi təzyiqdən istifadə edəcəyini bildirmişdi.
Siyasi liderin milli səviyyədə ilk vəzifəsinin vətəndaşların təhlükəsizliyini təmin etmək olduğunu vurğulayan Lesli Karninin müdafiə planlarına yenidən baxılması tələbinin təbii bir addım olduğunu bildirib. Lesli həmçinin qeyd edib ki, bu barədə Baş nazirə məlumat verməyin Kanada Baş Qərargah rəisi general Cenni Karinyanın vəzifəsi olduğunu da qeyd edib.
ABŞ-da reaksiyalar müxtəlifdir
Yeni Demokrat Partiyasının konqresmeni Qord Cons ictimaiyyət arasında Trampın Kanadanı 51-ci ştat və ya Karnini Kanadanın qubernatoru təyin etməsi ilə bağlı narahatlığını ifadə edib.
ABŞ tərəfində Trampın ritorikasına öyrəşmiş bəzi təbəqələr təəccüblə reaksiya verirlər. Nyu-Heyven Universitetinin dosenti Metyu Şmidt bildirib ki, özü də daxil olmaqla bir çox ABŞ vətəndaşı Trampın sözlərinin digər ölkələrdəki insanlara təsirindən xəbərsizdir.
ABŞ ordusunun Kanadaya qarşı tədbir görməsi fikrini rədd edən Şmidt Karninin riskləri ölçdüyünü, məsuliyyətli bir liderin etməli olduğunu etdiyini bildirib.
Şmidt həmçinin Baş nazirin addımının Trampın açıqlamalarının mənasız mahiyyətini vurğulamaq üçün siyasi bir mesaj ola biləcəyini irəli sürüb.
ELBAR
