Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın
Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın
Sosial media ilə bağlı qaydaları da əhatə edən Sosial Xidmətlər Qanununa və Bəzi Qanunlara Dəyişikliklər Qanunu Türkiyə Böyük Millət Məclisi tərəfindən qəbul edilib və qanuna çevrilib.
İnternetdə Nəşrlərin Tənzimlənməsi və Bu Nəşrlər Vasitəsilə Törədilən Cinayətlərlə Mübarizə Qanununda “oyun”, “oyun distribütoru”, “oyun tərtibatçısı” və “oyun platforması” kodlaşdırılır.
Tezadlar.az xəbər verir ki, Konstitusiya Məhkəməsi tərəfindən ləğv edilən “nəşrdən məzmunun çıxarılması və girişin bloklanması” ilə bağlı müddəada dəyişiklik edilib. Buna uyğun olaraq, sosial şəbəkə provayderləri 15 yaşdan kiçik uşaqlara xidmət təklif edə bilməyəcək və bu cür xidmətlərin göstərilməsinin qarşısını almaq üçün yaş təsdiqlənməsi də daxil olmaqla zəruri tədbirlər görməyə borclu olacaqlar.
Sosial şəbəkə provayderləri xüsusilə 15 yaşdan yuxarı uşaqlar üçün ayrıca xidmətlər göstərmək üçün zəruri tədbirlər görəcəklər. Bu tədbirlər sosial şəbəkə provayderinin veb saytında dərc olunacaq.
Sosial şəbəkə provayderləri aydın, başa düşülən və istifadəçi dostu valideyn nəzarəti vasitələri təqdim edəcəklər. Valideyn nəzarəti alətlərinə hesab parametrlərinə nəzarət, alış-veriş, icarə və ödənişli üzvlük kimi ödənişli əməliyyatların valideyn icazəsi və ya təsdiqinə tabe edilməsi, istifadə müddətinin monitorinqi və məhdudlaşdırılması mexanizmləri daxil olacaq.
Sosial şəbəkə provayderləri aldadıcı reklamların qarşısını almaq üçün tədbirlər görməyə borclu olacaqlar.
Türkiyədən gündəlik 10 milyondan çox istifadəçisi olan sosial şəbəkə provayderləri gecikmənin zərərli olacağı hallarda qərarı maksimum bir saat ərzində dərhal tətbiq edəcək və Qanuna əsasən çıxarılan və ya girişin bloklanması qərarlarına tabe olan məzmunun öz veb saytlarında dərc olunmasının qarşısını almaq üçün bütün lazımi tədbirləri görəcəklər.
Öhdəlik inzibati cərimə barədə bildirişdən sonra 30 gün ərzində yerinə yetirilmədikdə, İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları İdarəsinin (BTK) prezidenti Türkiyədə yaşayan vergi ödəyicisi olan fiziki və hüquqi şəxslərə müvafiq sosial şəbəkə provayderində yeni reklam yerləşdirməyi qadağan edəcək, bu kontekstdə yeni müqavilələr bağlana bilməz və əlaqəli pul köçürmələri edilə bilməz. Əgər öhdəlik reklam qadağası qərarının verildiyi tarixdən sonrakı 3 ay ərzində yerinə yetirilməzsə, BTK Prezidenti sosial şəbəkə provayderinin internet trafikinin ötürmə qabiliyyətini 50% azaltmaq üçün magistrat məhkəməsinə müraciət edə bilər.
Əgər öhdəlik hakimin ərizəni qəbul etdiyi qərardan sonrakı 30 gün ərzində yerinə yetirilməzsə, BTK Prezidenti sosial şəbəkə provayderinin internet trafikinin ötürmə qabiliyyətini 90%-ə qədər azaltmaq üçün magistrat məhkəməsinə müraciət edə bilər. İkinci ərizə ilə bağlı qərarında hakim göstərilən xidmətin xarakterini nəzərə alaraq, ən azı 50%-lik daha aşağı faiz müəyyən edə bilər.
BTK Prezidenti bu qərarlardan apellyasiya şikayəti verə bilər. Hakimin verdiyi qərarlar giriş təminatçılarına bildirilmək üçün BTK-ya göndəriləcək. Giriş təminatçıları qərarlara dərhal və bildirişdən sonra maksimum 4 saat ərzində əməl etməlidirlər. Öhdəlik yerinə yetirilərsə, reklam qadağası qaldırılacaq və hakimin qərarları avtomatik olaraq etibarsız olacaq. BTK internet trafikinin ötürmə qabiliyyətinə müdaxiləni dayandırmaq üçün giriş təminatçılarına məlumat verəcək.
Bu müddəa qaydanın dərc edildiyi tarixdən 6 ay sonra qüvvəyə minəcək.
Oyun platformalarına öhdəliklər qoyulur
Qanunda oyun platformaları ilə bağlı qaydalar da yer alır.
Müvafiq olaraq, oyun platformaları düzgün qiymətləndirilməmiş oyunlar təklif edə bilməyəcək, lakin ən yüksək yaş meyarlarına uyğun qiymətləndirildikləri təqdirdə reytinqsiz oyunlar təklif edə bilərlər. Oyun platformaları, məzmun və ya xidmət təminatçısı olmaqdan irəli gələn məsuliyyət və öhdəliklərinə xələl gətirmədən, düzgün qiymətləndirilməmiş məzmunu silmək məcburiyyətində qalacaqlar.
Türkiyədən gündəlik 100.000-dən çox istifadəçisi olan xarici oyun platformaları, BTK (İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Qurumu), İnternet Xidmət Provayderləri Assosiasiyası, məhkəmə və ya inzibati orqanlar tərəfindən göndərilən bildirişlərə, sorğulara və ya tələblərə və bu qaydanın əhatə dairəsindəki digər öhdəliklərə riayət olunmasını təmin etmək və nümayəndənin məlumatları barədə BTK-ya məlumat vermək üçün Türkiyədə fiziki və ya hüquqi şəxs nümayəndəsi təyin etmək məcburiyyətində qalacaqlar. Oyun platforması nümayəndənin əlaqə məlumatlarını veb saytında asanlıqla görünən və birbaşa əldə edilə bilən şəkildə yerləşdirəcək.
Oyun platforması aydın, başa düşülən və istifadəçi dostu valideyn nəzarəti alətləri təqdim edəcək.
Valideyn nəzarəti alətlərinə hesab parametrlərinə nəzarət etmək və alış-veriş, icarə və ödənişli üzvlük kimi ödənişli əməliyyatları valideyn icazəsi və ya təsdiqi tələb etmək mexanizmləri daxil olacaq.
BTK (İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Təşkilatı) oyun platformasından bu qaydaya uyğunluğu, o cümlədən bu qaydanın tətbiqi ilə birbaşa əlaqəli korporativ strukturu, informasiya sistemləri və məlumatların emalı mexanizmləri ilə bağlı izahat tələb edə bilər. Oyun platforması BTK tərəfindən tələb olunan məlumatları və sənədləri dərhal və BTK tərəfindən müəyyən edilmiş müddətdə, lakin 15 gündən çox olmayan müddətdə təqdim etməyə borcludur.
Bu qaydanın tətbiqi ilə bağlı prosedurlar və prinsiplər, oyun platformasının riayət etməli olduğu öhdəliklər və reytinq üçün yaş meyarları BTK tərəfindən verilən qayda ilə müəyyən ediləcək.
BTK bu qayda və Təşkilat tərəfindən verilən qaydalar çərçivəsində öhdəliklərini yerinə yetirməyən oyun platformasına məlumat verəcək. Bildiriş tələb olunan öhdəlik bildirişdən sonrakı 30 gün ərzində yerinə yetirilmədikdə, oyun platforması BTK (İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Qurumu) Prezidenti tərəfindən 1 milyondan 10 milyon Türk Lirəsinə qədər inzibati cərimə ilə cəzalandırıla bilər. Bildiriş tələb olunan öhdəlik birinci inzibati cərimə barədə bildirişdən sonrakı 30 gün ərzində yerinə yetirilmədikdə, 10 milyondan 30 milyon Türk Lirəsinə qədər ikinci inzibati cərimə tətbiq edilə bilər. İnzibati cərimənin məbləği pozuntunun xarakteri və ağırlığı, istifadəçilərə təsiri və ya dəymiş ziyan nəzərə alınmaqla müəyyən ediləcək.
Bildiriş tələb olunan öhdəlik ikinci inzibati cərimə barədə bildirişdən sonrakı 30 gün ərzində yerinə yetirilmədikdə, BTK Prezidenti oyun platformasının internet trafikinin ötürmə qabiliyyətini 30% azaltmaq üçün magistrat məhkəməsinə müraciət edə bilər. Bildiriş tələb olunan öhdəlik hakimin ərizənin qəbul edilməsi ilə bağlı qərarının icrasından sonrakı 30 gün ərzində yerinə yetirilmədikdə, BTK Prezidenti oyun platformasının internet trafikinin ötürmə qabiliyyətini 50%-ə qədər azaltmaq üçün magistrat məhkəməsinə müraciət edə bilər. İkinci ərizə ilə bağlı qərarında hakim göstərilən xidmətin xarakterini nəzərə alaraq 30%-dən az olmayan bir dərəcə təyin edə bilər.
BTK Prezidenti bu qərarlardan Cinayət Prosessual Məcəlləsinin müddəalarına uyğun olaraq apelyasiya şikayəti verə bilər. Hakimin qərarları giriş təminatçılarına bildirilmək üçün BTK-ya göndəriləcək. Giriş təminatçıları qərarlara dərhal və bildirişdən sonra maksimum 4 saat ərzində əməl etməlidirlər. Bildirişlə bağlı öhdəlik yerinə yetirilərsə, tətbiq edilən inzibati cərimələrin dörddə biri toplanacaq və hakimin qərarları avtomatik olaraq ləğv ediləcək. BTK internet trafikinin bant genişliyinə hər hansı müdaxiləni dayandırmaq üçün giriş təminatçılarına məlumat verəcək.
E.ŞİRİNOV
