MEDİA
Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın
Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın
Prezident Donald Tramp adanın ABŞ tərəfindən ilhaqına qarşı çıxan NATO ölkələrinə tariflərin tətbiq olunduğunu elan etdi
ABŞ prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyanın ABŞ-ın nəzarətinə verilməsi ideyasını dəstəkləməyən ölkələrə qarşı yeni ticarət tarifləri elan etməsi NATO müttəfiqlərinin kəskin reaksiyasına səbəb oldu. Avropa liderləri bu hərəkətləri iqtisadi şantaj və Alyansın birliyinə təhdid adlandırdılar.
Tezadlar.az bildirir ki, bu barədə “The Times” xəbər verir.
10% Tarif və “Daha pis nəticələr” təhlükəsi
Tramp Truth Social platformasındakı paylaşımında gələn aydan etibarən bir neçə Avropa ölkəsinə 10% idxal tarifinin tətbiq olunacağını açıqlayıb. O, “dünya sülhü təhlükə altında olduğu üçün Danimarkanın geri ödəməsinin vaxtı olduğunu” bildirib.
ABŞ prezidenti tarifləri birbaşa müttəfiqlərin Qrenlandiya ilə bağlı mövqeyi ilə əlaqələndirib və ölkələr ABŞ tərəfindən onun “tam və tam satın alınmasına” razılaşmasalar, rüsumların arta biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Müttəfiqlərin reaksiyaları
Böyük Britaniyanın Baş naziri Ser Keir Starmer Vaşinqtonun qərarını “tamamilə səhv” adlandırıb.
“Bizim mövqeyimiz çox aydındır: Qrenlandiya Danimarka Krallığının bir hissəsidir və onun gələcəyi qrenlandiyalılar və danimarkalıların məsələsidir”, – deyə o bildirib.
Starmer həmçinin Arktika təhlükəsizliyinin NATO-nun ortaq məsuliyyəti olduğunu və “kollektiv təhlükəsizlik naminə” müttəfiqlərə tarif tətbiq etməyin qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb.
Fransa prezidenti Emmanuel Makron bildirib ki, Paris Avropa xalqlarının suverenliyini dəstəkləyir və təzyiqə boyun əyməyəcək.
“Heç bir hədə-qorxu və ya təhdid bizə təsir etməyəcək. Tarif təhdidləri qəbuledilməzdir”, – deyə o vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, təhdidlər həyata keçirilərsə, Avropa “birləşmiş və əlaqələndirilmiş şəkildə” cavab verəcək.
AB-nin təcili yardım xidməti
27 Avropa İttifaqı ölkəsinin səfirləri təcili iclas üçün Brüsselə çağırılıblar.
Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen xəbərdarlıq edib ki, tarif müharibəsi “təhlükəli eniş spiralına” səbəb ola bilər, AB-nin baş diplomatı Kaja Kallas isə ABŞ təhdidlərinin əslində Rusiya və Çinin əlinə keçdiyini bildirib.
“Bu, NATO-nu əsas vəzifəsindən – Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinin qarşısını almağa kömək etməkdən yayındırır”, – Kallas deyib.
Tariflərdən kim təsirlənəcək?
Trampın planına görə, Böyük Britaniya, Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almaniya, Hollandiya və Finlandiya ABŞ-a ixrac edilən mallara 10% tarif tətbiq edəcəklər ki, bu da iyun ayının əvvəlində 25%-ə qədər arta bilər.
Keçən il ABŞ artıq Britaniya mallarına 10%, Aİ məhsullarına isə 15% tarif tətbiq etmişdi.
Qrenlandiya strateji aktiv kimi
Ekspertlər Qrenlandiyanın alınmasının potensial dəyərinin 700 milyard dollara çata biləcəyini təxmin edirlər. Adanın əhəmiyyətli dərəcədə nadir torpaq metalları ehtiyatları və Arktikada əsas strateji yeri var.
İkinci Dünya Müharibəsindən sonra prezident Harri Truman Danimarkaya ada üçün 100 milyon dollar qızıl təklif edib ki, bu da bu gün təxminən 1,7 milyard dollara bərabərdir.
Gərgin danışıqlar və sərt ritorika
Keçən həftə Danimarka rəsmiləri Ağ Evdə ABŞ-ın vitse-prezidenti J.D.Vens və dövlət katibi Marko Rubio ilə danışıqlar aparıblar, lakin Danimarka xarici işlər naziri Lars Lokke Rasmussenin sözlərinə görə, “fundamental fikir ayrılıqları” qalmaqdadır.
Ağ Evin aparat rəhbərinin müavini Stiven Miller Danimarkanın Qrenlandiyanı “müdafiə edə bilmədiyini” bildirib və bu, diplomatik mübahisəni daha da qızışdırıb.
