Fransa Prezidenti Emmanuel Makron bəzi ölkələrin Qəzza zolağında sülhün əldə edildiyinə inanmasına baxmayaraq, humanitar yardımın bölgəyə çatmadığını bildirib və Qəzzada vəziyyətin utancverici olduğunu vurğulayıb.
Tezadlar.az xəbər verir ki, Nyu-York şəhərində keçirilən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 81-ci Baş Assambleyasındakı çıxışında Makron hər kəsin dünyada imperializmin qayıdışından danışdığını bildirib.
O, dünyada hakimiyyətdə olan bir neçə nəfərin beynəlxalq nizamı zəiflətməklə və ya xalqların öz müqəddəratını təyin etmək hüququnu pozmaqla sərhədlərini genişləndirə biləcəklərinə inandığını qeyd edərək, ölkələrin cəngəllik qanunu mühitində və ya sivil beynəlxalq birlik daxilində mövcud olmaq istədiklərini seçməli olduqlarını əlavə edib.
BMT-nin yanında möhkəm dayanmağın vacibliyinə işarə edən Makron deyib: “Azad və bərabər xalqları bir araya gətirən ortaq evimiz hər bir üzvün bərabər suverenliyinə əsaslanır. Nizamnaməmiz bəzilərinin digərləri üçün qərar verməsinin qarşısını alır.”
“Sülh qurmaq üçün yenilənmiş qətiyyətlə hərəkət etməliyik”
Ədalətin və ortaq maraqların müharibə, sülh və texnologiya məsələlərində ən güclülərin qanununun digərlərinə tətbiq edilməsinə qarşı qorunmasına çağıran Makron dünyada həll olunmamış müharibələrin və böhranların sayının artmasına diqqət çəkib.
Makron müharibələr və xalqların əzabları qarşısında fatalizmə təslim olmamağın lazım olduğunu iddia edərək, “Biz konkret həll yolları tapmaq və sülh qurmaq üçün yenilənmiş qətiyyətlə hərəkət etməliyik” deyib.
O, əlavə edib: “Bu zaman humanitar yardım işçilərini və beynəlxalq humanitar hüququ müdafiə etmək üçün yenidən səfərbər olmalıyıq” və Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsini dəstəkləməyə davam etdiklərini izah edib.
Makron deyib: “Bəzilərinin qurmaq istədiyi yeni cəzasızlıq rejimini qəbul edə bilmərik. Buna görə də Fransa Təhlükəsizlik Şurasında onun effektivliyini artıracaq islahatları dəstəkləyir” və BMT Təhlükəsizlik Şurasının qapılarını yeni üzv dövlətlərə açacağına ümid etdiyini ifadə edib.
O, həmçinin Şuranın beynəlxalq hüququn pozulmasına qarşı hərəkət edə bilməli olduğunu iddia edərək soruşub: “Barbarlıq qarşısında prosedur çıxılmazlığı ilə kim kifayətlənə bilər?”
Makron bildirib ki, müharibə cinayətlərinin sənayeləşməsi, qanunun pozulması və mülki infrastrukturun məhv edilməsi Cenevrə Konvensiyalarını riskə ataraq yeni bir “barbarlıq dövrü”nə yol açıb.
“Belə bir dünyada yaşamaq istəyirikmi?”
Kütləvi qırğınlar məsələsində Şuranın daimi üzvlərinin veto səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq üçün Fransa və Meksikanın təşəbbüsünün hər zamankindən daha vacib olduğunu vurğulayan Makron, Hörmüz boğazının tam yenidən açılmasının və beynəlxalq hüquqa hörmətin prioritet olduğunu qeyd edib.
Dünya nizamının güclülər nizamına çevrilməsinə işarə edən Makron, “Belə bir dünyada yaşamaq istəyirikmi?” sualını verib.
O, müharibələr qarşısında BMT Nizamnaməsinə uyğun həll yolları axtarmağın və ikili standartlardan çəkinməyin vacibliyini vurğulayaraq, “Avropada xalqların suverenliyinin dəyərləndirildiyini, lakin Afrikaya gəldikdə daha az dəyərli hesab edildiyini neçə dəfə eşitmişik?” sualını verib.
Makron BMT dəyərlərinin bütün hallarda və bütün qitələr üçün müdafiə edilməli olduğunu vurğulayaraq, “Sülh və təhlükəsizlik bölünməzdir və hər kəsin onlara haqqı var” deyib.
“Ukraynanı dəstəkləməyə davam edəcəyik” mesajı
Makron Fransanın Ukraynaya dəstəyini davam etdirəcəyinə söz verib və Rusiya ilə Ukrayna arasında danışıqların tez bir zamanda başlaması üçün səy göstərməkdən çəkinməyəcəklərini vurğulayıb.
Digər tərəfdən, Makron mülki və enerji infrastrukturuna hücumların dayandırılması və Qara dənizdən taxıl daşınmasına icazə verilməsi üçün müvəqqəti atəşkəsin zəruri olduğunu qeyd edib.
“Qəzzadakı vəziyyət hamımız üçün utancvericidir” mesajı
Livanın tam suverenliyini dəstəklədiyini təkrarlayan Makron deyib: “Yalnız tam suveren Livan “Hizbullah”ı tərksilah edə və Livan xalqının və qonşularının təhlükəsizliyini təmin edə bilər.”
Fələstinlilərin suverenliyini vurğulayan Makron deyib: “Bir il əvvəl bu salonda bir çox dövlət Fələstin Dövlətini tanıdı. Başa düşürəm ki, bəziləri (Fələstini tanıyan dövlətlərdən) olduqca şübhə ilə yanaşırlar. Siz bunu kağız üzərində tanıdınız, amma reallığa baxın. Əgər biz hərəkətə keçməsək, etibarlılığımız nəyə lazımdır? Qəzza ilə bağlı bəziləri sülhün əldə edildiyinə inanırlar, lakin bu, humanitar yardımın əraziyə çatmasına imkan verməyib. Vəziyyət utancvericidir, hamımız üçün utancvericidir.”
İşğal olunmuş Qərb Şəriyəsində hər gün insan haqlarının pozulmasının şahidi olduqlarını bildirən Makron, fələstinlilərin qanuni hüquqlarına hörmət edilməli olduğunu vurğulayıb.
O, bunun İsrailin təhlükəsizliyi üçün də bir şərt olduğunu qiymətləndirib və əlavə edib ki, İsrailin təhlükəsizliyinin qonşu dövlətlərin suverenliyini pozmaqdan asılı olduğunu iddia edənlər böyük bir səhv edirlər.
Makron həmçinin Suriyanı dəstəklədiklərini və bu dövlətin suverenliyini və birliyini yaratmaq üçün çalışdıqlarını bildirib.
Makron qlobal sistemdə ikili standartlar məsələsini həll etmədən heç bir problemin həll edilə bilməyəcəyini vurğulayıb və inkişaf etməkdə olan ölkələrin, xüsusən də səhiyyə sektorunda ehtiyaclarını ödəmək üçün daha təsirli bir idarəetmə mexanizminin hazırlanmasına çağırıb ki, Şimal və Cənub arasında uçurum və ya bölünmənin qarşısını alsın.
O, həmçinin ədalətli ticarət, iqlim, biomüxtəliflik və okeanlar kimi sahələrdə mütərəqqi addımlar atmaq üçün proaktiv çoxtərəfliliyin lazım olduğunu bildirib.
Süni intellektlə bağlı qərarlara gəldikdə, Makron bu sahədə aparıcı güclər olan ABŞ və Çinin təkbaşına qərar verə bilməyəcəyini və Avropanın süni intellekt qanunları və prinsipləri üçün bir modelə doğru addım atan ilk ölkə olduğunu söyləyib.
O əlavə edib ki, 15 yaşdan kiçik uşaqların sosial mediaya çıxışı ilə bağlı qaydalar da tətbiq olunmalıdır.
ELBAR
