Çində 2200-dən çox AI əsaslı diaqnostika kabinəsinin (tez-tez “bir dəqiqəlik klinikalar” adlanır) yerləşdirilməsi, səhiyyə xidmətlərinə çıxışı asanlaşdırmaq və xəstəxanalardakı yükü azaltmaq məqsədi daşıyan genişmiqyaslı bir layihədir. Bu kabinələr əsasən Ping An Healthcare şirkəti tərəfindən idarə olunur.
Bu Kabinələr Necə İşləyir?
Bu kabinələr sürətli ilkin yoxlama və diaqnostika üçün nəzərdə tutulub:
· İdentifikasiya və Simptomlar: İstifadəçi üz tanıma və ya xüsusi tətbiq vasitəsilə sistemə daxil olur və simptomlarını səslə və ya mətnlə bildirir.
· Avtomatik Ölçmələr: Kabinədəki sensorlar qan təzyiqi, ürək döyüntüsü və bədən istiliyi kimi əsas həyati göstəriciləri ölçür.
· AI Analizi: Toplanan məlumatlar, təxminən 300 milyon tibbi müayinə məlumatı olan geniş bir baza ilə müqayisə edilərək ortalama 4 dəqiqə ərzində ilkin diaqnoz qoyul
Əsas Göstəricilər
Bu sistemin effektivliyi ilə bağlı bəzi iddialar bunlardır:
· Diaqnoz Dəqiqliyi: Təxminən 95% olduğu bildirilir.
· Gözləmə Müddətləri: Xəstəxanalarda gözləmə müddətlərində 70%-ə qədər azalma təmin edildiyi qeyd olunur.
· Xərc Qənaəti: Əməliyyat xərclərində təxminən 30% qənaət edildiyi iddia edilir.
Yerləşdirmə və İdarəetmə Modeli
Bu kabinələr əsasən metro stansiyaları, ticarət mərkəzləri və iş mərkəzləri kimi insanların sıx olduğu yerlərdə quraşdırılır.
· Şanxay Metrosu: Təkcə Şanxay metrosunda bu kabinələrdən 250 ədəd quraşdırılıb və onlar ayda 15.000-dən çox insana xidmət göstərir.
· İnsan Nəzarəti: Sistem tamamilə avtonom deyil. “İnsan nəzarətli AI” prinsipi ilə işləyir: AI ilkin diaqnozu hazırlayır, lakin son qərarı yoxlamaq və resept təyin etmək üçün bulud sistemi vasitəsilə lisenziyalı həkimlər tərəfindən təsdiqlənir. Ciddi hallarda xəstə bütün tibbi məlumatlarla birlikdə ən yaxın xəstəxanaya yönləndirilir.
Geniş Kontekst və Dövlət Siyasəti
Bu təşəbbüs Çinin səhiyyədə süni intellekti geniş tətbiq etmək strategiyasının bir hissəsidir. Çin hökuməti 2025-2030-cu illər üçün “Süni İntellekt + Səhiyyə” tətbiqinin inkişafı üzrə rəsmi sənəd qəbul edib. Bu sənədə əsasən, 2030-cu ilə qədər ilkin səhiyyə müəssisələrində AI əsaslı diaqnostika sistemlərinin demək olar ki, tam əhatə olunması hədəflənir.
Bu yanaşma, geniş əhalisi olan ölkələr üçün səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığını artırmaq baxımından mühüm bir pilot layihə kimi qiymətləndirilir.
Saleh MƏMMƏDOV,
Professor
