Əsas məzmuna keç

ABŞ-dakı məlumat mərkəzləri bir ildə atmosferə Danimarkadan daha çox karbon qazı buraxır

Harvard Universitetinin bazar ertəsi günü dərc etdiyi bir araşdırmaya görə, ABŞ-dakı 400 ən böyük məlumat mərkəzi bir il ərzində atmosferə Danimarka ölkəsindən daha çox istilik tutucu qaz buraxıb. Tədqiqat göstərir ki, bu vəziyyət süni intellekt bumu tam başlamazdan əvvəl ortaya çıxıb.

Tezadlar.az xəbər verir ki, tədqiqatçılar ABŞ-da hipermiqyaslı məlumat mərkəzlərini işlədən elektrik enerjisinin yarıdan çoxunun qazıntı yanacaqlarından istehsal olunduğunu və tullantıların artmasına əhəmiyyətli dərəcədə təkan verdiyini aşkar ediblər.

Tədqiqatın nəticələri, bazar ertəsi günü Antalyada keçirilən Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) COP31 iqlim danışıqlarında danışıqçılar tərəfindən irəli sürülən könüllü öhdəlik təşəbbüsü ilə üst-üstə düşür.

Bu təşəbbüs şirkətləri və ölkələri dünya miqyasında məlumat mərkəzlərini təmiz enerji ilə təmin etməyə və elektrik enerjisi və su istehlakı və tullantıları barədə daha şəffaf olmağa çağırır.

BMT-nin İqlim üzrə rəhbəri Saymon Stiell öhdəliyi açıqlayan çıxışında deyib: “Biz insanlardan bu gün daha yüksək hesabları, planeti daha çox istiləşdirən çirklənməni və daha yaxşı bir sabah vədləri müqabilində daha dərin bərabərsizlikləri qəbul etmələrini istəyə bilmərik”. Stiell əlavə edib: “Gələcəkdə emissiya qənaəti iddiaları iqlim fəlakətlərini daha da ağırlaşdıran çirklənmənin hazırkı artımı üçün bəhanə ola bilməz.”

Məlumat mərkəzlərinə etirazlar artır

Məlumat mərkəzlərinə ictimai etiraz artmaqda davam edir, ABŞ seçkilərində siyasi təsir tapır və yeni qurğulara qarşı yerli etirazlara səbəb olur.

Kanadada kütləvi məlumat mərkəzi planları ölkə daxilində icmalarda etirazlara səbəb olub. Bu payız Nova Scotia-da süni intellekt nəhəngi Anthropic üçün planlaşdırılan məlumat mərkəzi və Saskaçevandakı Regina yaxınlığında 52 milyard dollarlıq məlumat mərkəzi layihəsi etiraz edilib.

Məlumat mərkəzlərinin iqlim xərci

Harvard tədqiqatçıları 2024-cü ilin may ayı ilə 2025-ci ilin aprel ayı arasında ABŞ-nin ən böyük 403 məlumat mərkəzinin elektrik istehlakını və emissiyalarını təhlil etmək üçün mövcud məlumatlardan və modelləşdirmədən istifadə ediblər. Bazar ertəsi “Nature Sustainability” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, bu mərkəzlər tərəfindən istifadə edilən elektrik enerjisinin təxminən 28,3 milyon ton (25,7 milyon metrik ton) karbon qazı yaratdığı təxmin edilir.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, istehlak edilən 82 teravatt-saat elektrik enerjisinin yarısından çoxu – təxminən yeddi milyon ev təsərrüfatını bir il ərzində elektrik enerjisi ilə təmin etmək üçün kifayətdir – qlobal istiləşmənin əsas səbəbi olan qazıntı yanacaqlarından gəlir. Ətraf mühitə ən çox zərər verən qazıntı yanacağı hesab edilən kömür istifadə olunan elektrik enerjisinin 15 faizini istehsal edib.

Tədqiqatın baş müəllifi və Harvard Universitetinin Biostatistika üzrə professoru Françeska Dominiki bildirib ki, bu emissiya təxminləri əvvəlki tədqiqatların göstərdiyindən iki-üç dəfə çoxdur.

Dominiki bildirib ki, “Bu miqdar Miçiqan və ya kiçik bir Avropa ölkəsi kimi bütün bir ştatın karbon qazı emissiyalarına bərabərdir”. 2000 yeni məlumat mərkəzi planının bu miqdar üçün gələcək üçün daha da narahatedici olduğunu əlavə edən Dominiki deyib: “Biz karbon qazı emissiyalarını idarə etmək məqsədimizdə geriləyirik”.

ELBAR

Ən son xəbərləri “Təzadlar”ın Facebook səhifəsində izləyin

Sosial şəbəkələrdə paylaşın

Növbəti xəbər yüklənir…