Rusiya: ABŞ Zəngəzur dəhlizində maraqlıdır

Politoloq Yevgeni Mixaylov “Rambler”lə söhbətində Vaşinqtonda Ermənistanla Azərbaycan arasında qarşıdan gələn sülh sazişinin imzalanmasını şərh edib, həmçinin Amerika hakimiyyətinin Cənubi Qafqazda öz təsir dairəsini genişləndirmək istəyindən danışıb.

Tezadlar.az xəbər verir ki, bir müddət əvvəl ABŞ prezidenti Donald Tramp Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan və Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin avqustun 8-də Ağ Evə səfəri zamanı sülh sazişi imzalayacaqlarını bildirmişdi. “Axios” qeyd edib ki, Ermənistan və Azərbaycan arasında imzalanan sazişdə Zəngəzur dəhlizinin ABŞ-a verilməsi gözlənilir. Portal qeyd edib ki, dəhliz “Trampın beynəlxalq sülh və firavanlıq yolu” adlanacaq. Dəhlizdə Ermənistan qanunlarının tətbiq ediləcəyi, ABŞ-ın onu infrastruktur və inkişaf işləri üçün konsorsiuma icarəyə verəcəyi dəqiqləşdirilir.

İndi Tramp danışıqlar prosesi üçün bütün krediti öz üzərinə götürməyə çalışır. Onun üçün Ermənistanla Azərbaycanın onun iştirakı ilə sülh müqaviləsi imzalaması vacibdir, çünki o zaman o, özünü sülhməramlı elan edə biləcək. Gələcəkdə 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi gedəndə və tərəflər Rusiya Federasiyasının birbaşa iştirakı ilə sülh sazişi imzalayanda İrəvanla Bakının münasibətlərindəki o çətin vəziyyəti müstəqil şəkildə həll etdiyini desə, təəccüblənmərik.

Ekspert vurğulayıb ki, hazırda Vaşinqton Cənubi Qafqazda təsir dairəsini genişləndirmək niyyətindədir və bu səbəbdən də Zəngəzur dəhlizinə maraq göstəriblər.

“Birləşmiş Ştatlar bütün dünyada nəqliyyat marşrutlarına nəzarətdə üstünlük əldə etməyə çalışır, çünki onlardan istifadə edən ölkələr üçün müəyyən şərait yaratmaq yaxşı biznesdir, yaxşı “yemək kanalıdır”. Və Zəngəzur dəhlizi də ən mühüm nəqliyyat marşrutudur. Üstəlik, bu, İranla sərhəddir və Vaşinqton bu ölkəyə nəzarət etməkdə maraqlıdır. Ona görə də əslində söhbət İranın milli təhlükəsizliyi və Rusiya Federasiyasının milli təhlükəsizliyinə təhdiddən gedir”, – ekspert bildirib.

Mixaylov əlavə edib ki, Vaşinqtonla təmaslar çərçivəsində Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan əvvəlcədən onun qarşısına qoyulan vəzifələri yerinə yetirir.

“O, Ermənistanı Rusiyadan ayırmaq məqsədi ilə hakimiyyətə gətirilib. Qlobal baxımdan isə Rusiyanı və onun milli maraqlarını Cənubi Qafqaz ərazisindən sıxışdırıb çıxarmaq cəhdi var. Eyni zamanda, Paşinyan faktiki olaraq öz xalqına xəyanət edir. Fakt budur ki, müqaviləni indiki formada imzalamaqla o, Ermənistanı subyektivliyinin böyük hissəsini itirməsinə gətirib çıxarır. Eyni zamanda, Ermənistanda gələcəkdə də dövlətçilik mövqeyini itirə bilməz. Azərbaycan sadəcə olaraq öz eksklavına – Naxçıvana keçir”, – deyib.

Politoloq xatırladıb ki, 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra əldə olunmuş razılaşmalara əsasən, Zəngəzur dəhlizi açılanda Rusiya sərhədçiləri ona nəzarət etməli idilər.

“Amma bütün bunlar artıq arxada qalıb. İndi amerikalılar dəhlizə tam nəzarətdən imtina etməyi planlaşdırır. Təbii ki, bu, Rusiya Federasiyasının maraqlarına zərbədir. Buna uyğun olaraq, Moskva reaksiya verəcək. Hələlik biz diplomatik bəyanatlar veririk, amma inanıram ki, Nikol Paşinyan və onun hökuməti üçün başqa arqumentlərimiz olacaq. Nəzərə almaq lazımdır ki, Ermənistan EA-da müəyyən tədbirlər görəcək. Buna qarşı, Rusiya həmişə bu kiçik, lakin qürurlu ölkənin təhlükəsizliyinin təminatçısı olub, təbii ki, indi sülh sazişinin imzalanmasının qarşısını almaq mümkün deyil, amma Kreml bütün lazımi nəticələri çıxaracaq”, – ekspert yekunlaşdırıb.

Ermənistanın bəzi ərazilərindən imtina etməsi bütöv bir regionun ondan ayrılmasına gətirib çıxaracaq ki, bu da gələcəkdə kifayət qədər ciddi münaqişəyə səbəb ola bilər. Bunu əvvəllər Rusiya Prezidenti yanında Millətlərarası Münasibətlər Şurasının üzvü Boqdan Bezpalko deyib.

E.ŞİRİNOV