Trampın sərəncamı 5 milyard dollara başa gələcək

ABŞ Prezidenti Donald Tramp təyyarədaşıyan gəmilərdə istifadə olunan elektromaqnit katapult sisteminin çıxarılmasını və klassik buxar katapult sisteminə qayıtmasını əmr edib. Pentaqona qayıtma planı hazırlamaq üçün iki ay vaxt verilib və ekspertlər bildirirlər ki, bu qərar Hərbi Dəniz Qüvvələrinə 5 milyard dollardan çox başa gələ və əməliyyat səmərəliliyinin itirilməsinə səbəb ola bilər.

Tezadlar.az xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp təyyarədaşıyan gəmilərdən qırıcı təyyarələrin buraxılması üçün istifadə olunan elektromaqnit katapult sisteminin çıxarılmasını əmr edib. İddialara görə, Tramp Pentaqondan klassik buxar katapult sisteminə qayıtmaq üçün iki ay ərzində işə başlamağı istəyib.

2017-ci ildə tərk edilmiş sistem geri qayıda bilər

ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin 2017-ci ildə istismardan çıxardığı buxar katapult sisteminə qayıtmaq milyardlarla dollar xərc tələb edə bilər. Buxar sisteminin artan personal tələbləri də texniki xidmət və istismar xərclərini artıracaq. Bundan əlavə, ekspertlər bu dəyişikliyin təyyarələrin uçuş və eniş müddətini uzada biləcəyini və təyyarədaşıyan gəmilərdə gündəlik uçuş sayına mənfi təsir göstərəcəyini söyləyirlər.

Tramp niyə köhnə sistemi istəyir?

Trampın elektromaqnit katapultları tənqid etməsi yeni deyil. Tramp ilk müddətindən bəri elektron sistemlərin kifayət qədər etibarlı olmadığını iddia edərək, buxarla işləyən sistemlərin daha möhkəm və etibarlı olduğunu iddia edir.

Hərbi ekspertlər razı deyil

Lakin müdafiə mütəxəssisləri Trampın qiymətləndirməsi ilə razı deyillər. Ekspertlərin fikrincə, elektromaqnit katapultları təyyarələri daha sürətli işə salır, daha balanslı itələmə təmin edir və daha müasir və səmərəli əməliyyat qabiliyyəti təklif edir.

Nadir torpaq elementləri iddiaları

Amerika mediası bildirir ki, Trampın qərarı yalnız etibarlılıq müzakirəsindən qaynaqlanmır. Xəbərlərdə iddia olunur ki, elektromaqnit sistemlərində istifadə olunan nadir torpaq elementlərinə çıxışın artan çətinliyi və bu texnologiyanın gələcək xərcləri də amillərdir.

Dəniz qüvvələri üçün 5 milyard dolları keçən qanun layihəsi

Bu transformasiyanın Pentaqon üçün əhəmiyyətli iqtisadi yük yaratdığı deyilir. Əvvəlcə elektromaqnit katapult sistemləri üçün təxminən 1 milyard dollarlıq müqavilələrin ləğv edilməsi lazım olacaq. Daha sonra təyyarə daşıyıcılarındakı bütün sistemlərin sökülməsi və onların buxarla işləyən katapultlarla əvəz edilməsinin 5 milyard dollardan çox əlavə xərc tələb edəcəyi bildirilir.

Bu qərar əlavə büdcə ilə bağlı müzakirələri qızışdırıb

Tramp administrasiyasının İranla müharibədən sonra ordu üçün əlavə 95 milyard dollar müdafiə büdcəsi tələb etdiyi bir vaxtda verilən bu qərar, ABŞ-da “lazımsız dövlət xərcləri” ilə bağlı tənqidlərə də səbəb olub. Müdafiə dairələri bu yüksək xərcli gəlirin həm strateji, həm də iqtisadi baxımdan intensiv şəkildə müzakirə olunacağını gözləyir.

ELBAR