Trampın “sülh planı” Rusiya sənədinə əsaslanır – “Reuters”

Tramp administrasiyasının niyə belə bir sənədi əsas kimi seçdiyi aydın deyil

ABŞ tərəfindən dəstəklənən 28 maddəlik “sülh planı” Rusiya sənədinə əsaslanır və oktyabr ayında Donald Tramp administrasiyasına təhvil verilib.

Tezadlar.az bildirir ki, “Reuters” bu barədə üç məlumatlı mənbəyə istinadən məlumat verib.

Mənbələrin məlumatına görə, oktyabrın ortalarında ruslar Amerika rəsmilərinə Moskvanın müharibəyə son qoymaq şərtlərini əks etdirən “sənəd” təqdim ediblər. Bu, ABŞ prezidenti Donald Tramp və Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski arasında Vaşinqtonda keçirilən görüşdən sonra baş verib.

Diplomatik dildə desək, bu cür işçi materiallar qeyri-rəsmi ünsiyyət zamanı “sənədsiz” kimi tanınır. Rusların təqdim etdiyi mətndə danışıqlar zamanı rusların əvvəllər irəli sürdüyü dil, o cümlədən Ukraynanın rədd etdiyi güzəştlər tələbləri yer alırdı. Bu güzəşt şərqdəki Ukrayna ərazisinin əhəmiyyətli bir hissəsindən imtina etməyi də əhatə edirdi.

Nəşr qeyd edir ki, bu, ruslar tərəfindən təqdim edilən sənədin “28 bəndlik sülh planına əsas töhfə” olduğunun ilk təsdiqidir.

Ağ Ev qeyri-rəsmi sənədlə bağlı birbaşa şərh verməyib, lakin Trampın ABŞ prezidentinin 28 bəndlik plan üzrə irəliləyişlərə nikbin baxdığı barədə şərhlərinə istinad edib.

“Bu sülh planının yekunlaşdırılması ümidi ilə xüsusi nümayəndəm Stiven Uitkoffu Moskvada prezident Putinlə görüşməyə yönəltdim və eyni zamanda Ordu katibi Den Driskol ukraynalılarla görüşəcək”, – deyə Tramp bildirib.

Tramp administrasiyasının Rusiya sənədini öz “sülh planı”nı hazırlamağa çalışmaq üçün əsas kimi niyə və necə istifadə etdiyi bəlli deyil.

Mənbələr bildirib ki, Rusiya sənədini nəzərdən keçirən bəzi yüksək vəzifəli ABŞ rəsmiləri, o cümlədən dövlət katibi Marko Rubio, Moskvanın tələblərinin ukraynalılar tərəfindən qəti şəkildə rədd ediləcəyinə inanırdılar.

“Axios” ötən həftə “sülh planı” barədə ilk dəfə məlumat verdikdən sonra ABŞ rəsmiləri və qanunvericiləri arasında şübhə yaranıb, çünki bir çoxları onu ciddi təklif deyil, Rusiyanın mövqelərinin siyahısı kimi qəbul ediblər.

Eyni zamanda, ABŞ Ukraynaya təzyiq göstərərək, Ukraynanın planı imzalamadığı təqdirdə hərbi dəstəyi məhdudlaşdıra biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

Plan, ən azı qismən, ötən ay Mayamidə Trampın kürəkəni Cared Kuşner, xüsusi elçi Uitkoff və Rusiya özəl kapital fondunun rəhbəri Kril Dmitriyev arasında keçirilən görüş zamanı hazırlanıb. Lakin iki mənbə iddia edir ki, Dövlət Departamentində və ya Ağ Evdə bu görüşdən az adam xəbərdar olub.

ABŞ-ın “Sülh Planı” – Məlum olanlar

UNIAN xəbər verir ki, 20 noyabrda media ABŞ nümayəndələrinin Ukraynaya təqdim etdiyi 28 maddəlik “sülh planı”nın məzmununu dərc edib. Mətndə Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin 600.000 nəfərlik olması, Ukraynanın NATO üzvlüyündən imtina etməsini Konstitusiyaya daxil etməsi, Rusiyanın qlobal iqtisadiyyata yenidən inteqrasiyası, işğal olunmuş Krım, Luqansk və Donetsk bölgələrinin ABŞ da daxil olmaqla, faktiki olaraq Rusiya dövlətləri kimi tanınması və s. qeyd olunub.

Bu plan Avropa ölkələrində kəskin tənqid və fikir ayrılığına səbəb olub. Ukrayna düzəlişlər tələb edib. Noyabrın 23-də İsveçrənin Cenevrə şəhərində Ukrayna və ABŞ nümayəndələri arasında və Avropadan ayrı görüşlər keçirildi. Nəticədə, plan 19 bəndə endirildi, lakin ən mübahisəli məsələlər Tramp və Zelenski arasında gələcək görüşdə həll edilmək üçün kənarda qaldı.

Ukrayna nümayəndə heyəti amerikalılara havada, quruda və dənizdə atəşkəsdən sonra istənilən danışıqların başlaması şərtini çatdırdı.

E.ŞİRİNOV