Bəşəriyyət emissiyaları məhdudlaşdırmasa, planet uzunmüddətli istilik dalğaları ilə üzləşəcək – tədqiqat

İstilik dalğaları növbəti 1000 il ərzində sənayeləşmədən əvvəlki vəziyyətə qayıtmayacaq

Sıfır emissiyaya çox gec çatıldıqda istilik dalğaları daha isti, daha uzun və daha tez-tez olacaq.

Tezadlar.az bildirir ki, bu barədə The Guardian məlumat verir.

ARC 21-ci Əsr Hava Mükəmməlliyi Mərkəzi və Avstraliyanın milli elm agentliyi olan CSIRO-nun alimləri istilik dalğalarının növbəti 1000 il ərzində necə reaksiya verəcəyini modelləşdiriblər. Onlar 2030-2060-cı illər arasında xalis sıfıra çatmaqda hər beş illik gecikmə üçün fərqləri araşdırıblar.

“Environmental Research Climate” jurnalında dərc olunan tədqiqatda ekvatora yaxın ölkələr üçün xalis sıfır emissiyalarının 2050-ci ilə qədər təxirə salınmasının ildə ən azı bir dəfə mövcud tarixi rekordları qıran istilik dalğalarına səbəb olacağı aşkar edilib.

Tədqiqatda həmçinin qeyd olunur ki, istilik dalğaları xalis sıfıra çatdıqdan sonra ən azı bir minillik ərzində sənayedən əvvəlki vəziyyətə qayıtmayacaq. Bu, “xalis sıfırdan sonrakı şəraitin yaxın gələcək nəsillər üçün yaxşılaşmağa başlayacağı” inancına meydan oxuyur.

Alimlər qlobal istiləşmənin 1,5°C və ya 2°C-də sabitləşdirilməsinin hələ də “hələ yaşamadığımız” təsirlərə səbəb olacağını xəbərdar etdilər. Lakin, xalis sıfırın gecikdirilməsi bu təsirləri daha da pisləşdirəcək.

Modelləşdirmə Avstraliyanın qlobal iqlim simulyatoru Access istifadə edilərək aparıldı. Tədqiqat istilik dalğasını temperaturun əvvəllər qeydə alınmış maksimumu aşdığı ən azı üç ardıcıl gün kimi müəyyən etdi.

Bəşəriyyət növbəti 10 ildə kritik həddi keçəcək.

Xatırladaq ki, BMT-nin proqnozlarına görə, bəşəriyyət qlobal istiləşməni 1,5 dərəcə Selsidən aşağı saxlaya bilməyəcək. Temperatur bu həddi növbəti onilliyin əvvəlində aşacaq. Alimlər deyirlər ki, bəşəriyyət tullantıları qəfil 55% azaltsa, qlobal istiləşməni məhdudlaşdırmaq hələ də mümkün olacaq. Lakin əksər ölkələr kifayət qədər tədbirlər görmür.

E.ŞİRİNOV