ABŞ-İran sazişinin təfərrüatları açıqlandı

İran və ABŞ arasında sazişin mətnində qarşıdan gələn texniki üzbəüz danışıqlar üçün daha əlverişli mühit yaratmaq üçün nəzərdə tutulmuş qeyri-müəyyən dildən istifadə olunur.

Tezadlar.az bildirir ki, bu barədə CNN ABŞ rəsmilərinə istinadən məlumat verib.

Bundan əlavə, mətn İranın ABŞ-a verdiyi vacib qeyri-rəsmi öhdəlikləri əks etdirmir.

Bir rəsmi şəxs müqavilənin “siyasi sənəd” olduğunu əlavə edərək “İnsanlar anlaşma memorandumunun sözlərinə çox diqqət yetirməməlidirlər” deyib.

“Sənədin özündən daha vacib olanı əldə etdiyimiz razılaşmalardır və buna görə də onu bağlamaq, bütün bu məsələləri müzakirə etmək üçün şərait yaratmaq vacibdir, çünki orada mahiyyət etibarilə sanksiyaların qaldırılması, nüvə məsələsi ilə bağlı razılaşmanın bağlanması və vəsaitlərin dondurulmasının aradan qaldırılması barədə danışılır. Lakin əldə edilən irəliləyişdən asılı olaraq, sanksiyaları qaldıracağıq. Bunun üçün mexanizmlər barədə razılığa gəldikdən sonra vəsaitləri buraxacağıq” deyə o əlavə edib.

Sazişdə ümumiyyətlə İranın “heç vaxt nüvə silahı istehsal etməyəcəyini təsdiqlədiyi” bildirilir. Tehran bu öhdəliyi 2015-ci ildə Obama administrasiyası ilə imzalanmış nüvə sazişi çərçivəsində də götürüb.

Eyni zamanda, CNN-in məlumatına görə, İran qeyri-rəsmi olaraq ABŞ-a Tramp administrasiyasının istədiyi güzəştləri təklif edəcəyini bildirib. Buraya ABŞ-ın Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ilə əlaqələndirilərək zənginləşdirilmiş nüvə materiallarının yerində məhv edilməsində iştirakı daxildir. Rəsmilər bildiriblər ki, bu, sənəddə açıq şəkildə göstərilməyib.

Sanksiyaların ləğv edilməsi ehtimalına gəldikdə, rəsmi bildirib ki, İran “anlaşma memorandumundan yalnız nüvə silahlarının olmaması, zənginləşdirilmiş uranın neytrallaşdırılması və Hörmüz boğazında sərbəst naviqasiyaya müdaxilə edilməməsi daxil olmaqla bütün razılaşdırılmış məqamlara əməl etdiyi təqdirdə faydalanacaq”.

Bir müddət əvvəl İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İran və ABŞ-ın 19 iyunda nüvə enerjisi və sanksiyalara diqqət yetirərək yeni danışıqlar mərhələsinə başlayacağını açıqlamışdı.

E.ŞİRİNOV