Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın

Arxiv Təqvimi

Tarix seçin və həmin günün xəbərlərini görün

-- 0 xəbər
Xəbərləri Gör
30 İyul 2026 / 09:06

Amazon meşələrinin altında yüzlərlə gizli tikili aşkar edilib

Amazon meşələrinin altında aparılan yeni LIDAR tədqiqatı antik dövrə aid yüzlərlə gizli tikilini aşkar edib. Məlumatlar göstərir ki, bölgədəki qədim sivilizasiya əvvəllər düşünüləndən daha böyük idi və zirvəsində milyonlarla insana ev sahibliyi etmiş ola bilərdi.

Eramızdan əvvəl 600-cü il və eramızın 850-ci illəri arasında cənub-qərb Amazonda mövcud olan Aquiry sivilizasiyası bölgədə xəndəklərlə əhatə olunmuş nəhəng həndəsi torpaq strukturları (geoqliflər) inşa etmişdir.

Tezadlar.az xəbər verir ki, Helsinki Universitetindən arxeoloq Martti Parssinenin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq qrup LIDAR texnologiyası ilə hava lazer skanlarından istifadə edərək yağış meşələrinin altında gizlənmiş strukturları xəritələşdirib.

LIDAR texnologiyası ilə 396 yeni quruluş aşkar edilib

Tədqiqatçılar bölgədə 4497 ​​kvadrat kilometr ərazini skan edərək ümumilikdə 432 torpaq quruluşunu aşkar ediblər ki, bunlardan 396-sı ilk dəfə müəyyən edilib. Skan edilmiş ərazinin bütün Amazon bölgəsinin 3%-dən az hissəsini təşkil etməsi sivilizasiyanın əhatə etdiyi ərazinin miqyasını göstərir.

Mövcud məlumatlara əsasən, alimlər Akviri sivilizasiyasının zirvə dövründə eramızın 200-cü ili ətrafında 183.000 kvadrat kilometr əraziyə yayıldığını təxmin edirlər. Bölgədə 24.000 ilə 30.000 arasında torpaq tikililərin mövcud olduğu və əhalinin 1,2 milyon ilə 3 milyon arasında olduğu təxmin edilir.

Akviri mədəniyyətinin tək bir krallıq və ya imperiya deyil, ortaq ənənələrlə bir-birinə bağlı icmalar şəbəkəsindən ibarət olduğu bildirilir. Qeyd olunur ki, taxta konstruksiyalarına görə evlər günümüzə qədər gəlib çatmayıb, lakin mərasim və siyasi toplantı məkanları kimi istifadə edilən dərin xəndək tikililərinə bağlı geniş yollar var.

Amazonun “toxunulmamış təbiət” kimi qəbulu dəyişir

LIDAR-ın tapıntıları göstərir ki, Amazon yağış meşələrinə toxunulmamış, təmiz bir meşə kimi ənənəvi baxış dəyişməlidir.

Tədqiqatçılar eramızın 200-cü illərində bölgənin qarğıdalı, maniok, balqabaq və pambıq tarlaları ilə əhatə olunmuş yaşayış məntəqələrindən ibarət olduğunu aşkar ediblər; o qeyd edib ki, ətrafdakı meşələr insanlar tərəfindən meyvə və qoz ağacları vasitəsilə idarə olunub.

Eramızın 850-ci illəri ətrafında yoxa çıxan Akviri sivilizasiyasının niyə yoxa çıxdığı və eramızın 1000-ci ilinə qədər olan dövrdə nələrin baş verdiyi ilə bağlı tədqiqatlar davam edir. Tədqiqatın nəticələri “Nature” jurnalında dərc olunub.

ELBAR

Xəbər maraqlı gəldi? Sosial şəbəkələrdə paylaşın
Link kopyalandı!