Tezadlar.az redaksiyaya təqdim edilmiş bu araşdırmanı diqqətə çatdırır:
Azart oyun — nəticəsi əsasən şansdan və təsadüfdən asılı olan, iştirakçının isə əyləncə, eləcə də pul və ya başqa maddi uduş əldə etmək imkanı üçün pul qoyduğu oyundur.
Kartla oyunlar, ruletka, canlı kazino, internet üzərindən kazino, at yarışlarında mərc, idman mərc oyunları, lotereyalar, pul qoymaqla nərd, domino oyunları, onlayn və oflayn poker, ani lotereyalar, “Aviator” oyunları və s. azart oyunlar hesab olunur.
Son illərdə onlayn azart oyunlarının populyarlığı artıb. Bu, texnologiya və internetin yayılmasının təsiri ilə bağlıdır. Bir çox oyunçular rahatlığın və çeşidin təminatı ilə onlayn oyunları üstünlük kimi göstərirlər. İstənilən vaxt, istənilən yerdə oyun oynamağa imkan verən bu platformalar oyunçulara yeni imkanlar və maraqlı təcrübələr təqdim etməklə bərabər, çeşidli istehlakçı problemləri və qanun pozuntusu da yaradır. Xüsusən offşor oyun təşkilatçıları istehlakçı hüquqlarının pozulması, uduş məbləğinin “azart oyunçuya” tam həcmdə çatdırılması baxımından problem yaradır.
Çox yaxşı haldır ki, 2025-ci il 8 iyul tarixli Qanun Azərbaycanda azart oyunlarının virtual formada — internet, mobil şəbəkələr, sosial şəbəkələr və tətbiqlər daxil olmaqla — təşkil edilməsini və keçirilməsini, habelə maliyyə institutları tərəfindən müvafiq ödəniş əməliyyatlarının aparılmasını birbaşa qadağan edir.
Mənbə: Azərbaycan Respublikasının 2025-ci il 8 iyul tarixli Qanunu, maddə 8-2.1–8-2.9: static.president.az(qanun mətni, PDF)
Eyni zamanda 2024-cü il may ayında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti internetdə və sosial şəbəkələrdə qadağan edilmiş və ya icazəsiz lotereyaların, idman mərclərinin və qumar oyunlarının reklamının aşkarlanması barədə məlumat verib. Xidmət belə reklamın qadağan olunduğunu qeyd edib və istehlakçılara şikayətlə müraciət etməyi tövsiyə edib. 2025-ci il oktyabr ayında artıq , Agentliyin yeni strukturu qanunsuz qumar və mərc oyunları səhifələrinin təbliğinə görə beş fiziki şəxs barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 428.9-cu maddəsi ilə protokollar tərtib edilməsi barədə məlumat verib.
Mənbələr: competition.gov.az (istehlakçı xəbərdarlığı); competition.gov.az (5 protokol)
Azərbaycanın “azart oyunçularının”, onların şəxsi istehlakçı hüquqlarının pozulması ilə müşayiət olunan qeyri-qanuni əməllərinin mənzərəsini DİN-in tək bir iş üzrə apardığı araşdırmadan görmək olar.
Aşağıda qeyd edilən mənbəyə istinad edərək qeyri-qanuni onlayn qumarın ödəniş infrastrukturuna dair Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) apardığı işlərin nəticəsindən görürük ki, 2024-cü il 20 sentyabr tarixində DİN vətəndaşları sosial şəbəkələr vasitəsilə xarici qeyri-qanuni saytlara cəlb edən şəbəkənin araşdırılması barədə məlumat verib. İstintaqın nəticəsinə görə, 1157 bank kartı istifadə edilib, üçüncü şəxslərin hesablarına 20 milyon AZN-dən çox vəsait daxil olub, 3,375 milyon AZN kriptovalyutaya çevrilərək xaricə göndərilib, nağd şəkildə isə 2 milyon AZN götürülüb. İstintaq mərhələsində doqquz nəfər həbs edilib. Bu rəqəmlər bir işə aiddir və bütün bazarın qiymətləndirilməsi deyil.
Mənbə: Azərbaycan DİN, 20.09.2024: mia.gov.az (mətbuat bəyanatı)
Qanunsuz oyunlara görə oyunçuların cəzalandırılması hallarına dair açıq mənbələrdə əksini tapmış digər məlumatlar da vardır.
Hüquqi baza
İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 525-ci maddəsi qumar oyununda iştirak üçün 3000 AZN cərimə və oyun vəsaitinin, qoyulmuş əmlakın, uduşun, mükafatın və ya digər gəlirin müsadirəsini nəzərdə tutur.
• Qəbələ, 2026-cı il 29 avqust. KİV-in Qəbələ Rayon Məhkəməsinin qərarına istinadən verdiyi məlumata görə, oyunçu offşor X və Y brendlərinə daxil olub və üç depozit qoyub — 11,49; 16,49 və 16 AZN. 525-ci maddə ilə 3000 AZN cərimə təyin edilib.
• Bakı, 2025-ci il 20 noyabr. KİV-in Nərimanov Rayon Məhkəməsinə istinadən verdiyi məlumata görə, oyunçu offşor brend X, “offşor brend X” və digər səhifələrdən istifadə edib, təxminən 1000 AZN uduzduğunu və 40 AZN uduş qazandığını bildirib. 3000 AZN cərimə təyin edilib, uduş müsadirə olunub.
• Astara, 2025-ci il 19 dekabr. KİV-in Astara Rayon Məhkəməsinə istinadən verdiyi məlumata görə, 25 yaşlı istifadəçi mobil telefondan oyun oynadığını etiraf edib və qadağadan xəbəri olmadığını bildirib. 3000 AZN cərimə təyin edilib.
Qeyd etdiyimiz materiallardan bir daha nəticə əldə olunur ki, Azərbaycanın “azart oyun” istehlakçıları kazino oyunlarından və ya onların analoqlarından istifadəni müstəqil şəkildə nəzarətdə saxlaya bilmirlərsə, bu cür azart oyun təşkilatçılarının şirnikləndirici vəd və reklamlarına aludə olmasınlarBu sahədə hər hansı istehlakçı hüququnun pozulması roblemi ilə üzləşən istehlakçıların Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinə müraciət etmələrini tövsiyyə edirəm.-Tel(012)5997600/82.83; office@competition.gov.az
AİİB-in sədri: Eyyub Hüseynov
