Brüssel Ukraynanı AB-yə qəbul etmək üçün bir plan hazırlayıb: TƏFƏRRÜATLAR

Ukraynanın keçid dövrlərindən sonra tam üzvlük qazanması gözlənilir

Avropa Komissiyası Ukraynanın Rusiya ilə sülh müqaviləsi çərçivəsində, lakin Kiyevə AB-yə tam üzvlük hüquqları vermədən Avropa Birliyinə tez bir zamanda qoşulmasının mümkün yollarını nəzərdən keçirir. Ukraynanın keçid dövrlərindən sonra tam üzvlük qazanması gözlənilir.

Tezadlar.az bildirir ki, “Reuters” bu barədə AB rəsmilərinə istinadən məlumat verir.

Nəşrin məlumatına görə, bu “tərs üzvlük” ideyası müzakirənin çox erkən mərhələsindədir və dörd il Rusiya ilə mübarizə apardıqdan sonra iqtisadi sabitlik və Qərblə inteqrasiya yolunda olduqlarına dair inandırıcı bir vəd istəyən ukraynalılar üçün nəzərdə tutulub.

Diplomatların fikrincə, ABŞ, Ukrayna və Avropa Birliyi tərəfindən müzakirə edilən 20 maddəlik sülh planı müharibədən sonra ölkənin iqtisadi rifahını təmin etmək üçün bir addım olaraq Ukraynanın 2027-ci ildə AB-yə qoşulması üçün mümkün tarixi əvvəlcədən müəyyən edib.

Lakin məqalədə deyilir ki, bir çox Aİ hökumətləri bu tarixi və ya hər hansı digər müəyyən tarixi tamamilə qeyri-real hesab edirlər, çünki Aİ-yə qoşulma hazırda yalnız bir ölkənin qanunvericiliyinin Aİ standartlarına uyğunlaşdırılmasında irəliləyiş olduqda irəliləyən ləyaqətə əsaslanan bir prosesdir.

Bundan əlavə, bloka qoşulmaq üçün bütün 27 Aİ üzv dövlətinin parlamentləri tərəfindən təsdiq tələb olunur və hətta müzakirə olunan məhdud üzvlük üçün də Aİ hökumətlərinin və milli parlamentlərin razılığı tələb olunacaq.

“Qəbul etməliyik ki, qoşulma qaydalarının ilk dəfə hazırlandığı vaxtdan tamamilə fərqli bir reallıqdayıq”, – Aİ rəsmilərindən biri deyib.

Onun sözlərinə görə, Ukrayna və ehtimal ki, digər namizəd ölkələr tez bir zamanda Aİ-yə qoşula və sonra tam üzvlük meyarlarına cavab verməkdəki irəliləyişlərindən asılı olaraq səsvermə hüquqlarına “mərhələli giriş” əldə edə bilərlər.

Ukraynanın çox vaxtı yoxdur

Nəşr xatırladıb ki, Aİ-yə qoşulma danışıqları adətən illərlə çəkir. Beləliklə, Polşa müharibə olmadan 10 il ərzində danışıqları və bütün zəruri qanunvericilik dəyişikliklərini başa çatdırıb.

Bəzi Avropa Komissiyasının rəsmiləri hesab edirlər ki, siyasi baxımdan Ukraynanın o qədər də vaxtı yoxdur. Ukrayna ilə Rusiya arasında sülh müqaviləsi Kiyev üçün ərazi itkilərinə səbəb ola bilər və ukraynalıların, xüsusən də potensial referendum halında, qəbul etməsi çətin ola bilər. Rəsmilər qeyd edirlər ki, AB üzvlüyü, hətta məhdud olsa belə, bu cür şərtləri daha məqbul edə və islahatların başa çatdırılması və AB daxilində tam hüquqlar əldə edilməsi üçün lazımi sabitliyi təmin edə bilər.

“Öz təhlükəsizliyimizi nəzərə alsaq, Ukraynanı AB-də görmək Avropanın maraqlarına uyğundur. Buna görə də Ukraynanı tez bir zamanda AB-yə cəlb etmək üçün yaradıcı həllər axtarmalıyıq. “Tərs üzvlük” konsepsiyası bu ideyanı əks etdirir: Ukraynanın AB-yə siyasi qoşulması, ardınca bütün şərtlər yerinə yetirildikdən sonra tam hüquqlar və tam üzvlük”, – deyə AB diplomatlarından biri bildirib.

Məqalədə bildirilir ki, rəsmilər hazırda xeyli geniş məhdudiyyətləri olan bir model müzakirə edirlər. Onlar belə bir ideyanın təkcə Ukrayna üçün deyil, həm də lazımi yekdil dəstəyi qazanmağın çətin olacağını qəbul edirlər.

“Bu, çətin bir satış olacaq. Üstəlik, bu, ənənəvi yolu izləyən və bütün tələbləri yerinə yetirdikdən sonra artıq üzvlüyə yaxın olan ölkələrə, məsələn, Monteneqro və ya Albaniyaya təsir edəcək”, – deyə başqa bir Aİ rəsmisi bildirib.

Ukraynanın Aİ-yə Qəbulu: Vacib xəbərlər

UNIAN əvvəllər ABŞ-ın sülh planının Ukraynanın ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan sülh danışıqlarında müzakirə olunan sürətləndirilmiş planın bir hissəsi olaraq 1 yanvar 2027-ci ilə qədər Aİ-yə qoşulmasını nəzərdə tutduğunu bildirmişdi. Ukraynanın üzvlüyünü dəstəkləyən rəsmilər qeyd etmişdilər ki, bu bəndin sülh müqaviləsinə daxil edilməsi Kiyevin qoşulmasını fakt halına gətirəcək, çünki Brüssel sürətləndirilmiş cədvələ qarşı çıxmaqla sülh prosesini poza bilməyəcəyini hiss edəcək.

Həmçinin, Ukraynanın yalnız tam səsvermə hüququ olmadan Aİ-yə qoşula biləcəyini bildirilmişdi. Qeyd olunub ki, Ukrayna, Moldova, Monteneqro və Albaniya da daxil olmaqla, bütün Aİ-yə qəbul namizədləri yeni üzv qəbulu ilə bağlı veto hüququndan məhrum edilirlər. Digər məsələlərdə isə yeni Aİ üzvləri veto hüququna malik olacaqlar. Bu tədbir Monteneqro və Şimali Makedoniyanın AB-yə qoşulmasını istəməyən Xorvatiya və Bolqarıstanın mövqeyinə görə tətbiq olunur.