Bu ölkələrin texnologiya yarışı şiddətlənir: Süni intellekt strateji aktivdir

Pekinin Meta-Manus müqaviləsini dayandırması süni intellektin geosiyasi rəqabətdə mühüm rolunu bir daha vurğuladı. Ekspertlərin fikrincə, bu addım qlobal investisiya balanslarına da təsir göstərə bilər.

Çin və ABŞ arasında süni intellektin rəqabəti qlobal texnologiya və maliyyə bazarlarına təsir göstərməyə davam edir. Ən son olaraq, Pekinin Meta-nın Çin startapı Manusu əldə etmək cəhdini dayandırması bu rəqabətin yeni bir ölçüyə çatdığını göstərir.

Tezadlar.az xəbər verir ki, Uhanda üç mühəndis tərəfindən qurulan Manus, muxtar vəzifələri yerinə yetirə bilən süni intellektli agenti ilə tez bir zamanda diqqət çəkib. 2025-ci ilin sonuna qədər Meta ilə təxminən 2 milyard dollar dəyərində potensial satınalma müqaviləsi Çin startapının qlobal bazara çıxması üçün əhəmiyyətli hesab edilib.

Lakin Çin hökuməti şirkətin baş direktoru Xiao Hong və baş alim Ji Yichaoya səyahət qadağası qoyub. Bundan əlavə, Milli İnkişaf və İslahat Komissiyası tərəfindən aparılan araşdırma satış prosesinin investisiya qaydalarını pozduğunu müəyyən edib.

“New York Times” qəzetinin təhlilinə görə, bu addım Çinin artıq süni intellekt texnologiyalarına açıq şəkildə “strateji aktiv” kimi baxdığını göstərir.

Bu inkişaf həmçinin Vaşinqton və Pekin arasında qabaqcıl texnologiya üzərində geosiyasi rəqabəti dərinləşdirib. Məlumatlar göstərir ki, Çin şirkətləri ilə xarici investorlar arasında sövdələşmələr 2021-ci ildən bəri kəskin şəkildə azalıb. 2024-cü ildə əməliyyatların sayı 73 faiz azalıb, ümumi həcm isə 54 milyard dollardan 7,8 milyard dollara düşüb.

Siyasi və tənzimləyici risklərin artması da investisiya strategiyalarını dəyişdirir. Çin startapları getdikcə yerli kapitala üz tutur, ABŞ-da yerləşən fondlar isə Çin bazarından çıxmağa başlayır.

Bəzi şirkətlər qloballaşma üçün alternativ yollar axtarırlar. Məsələn, “ByteDance” və “Shein” kimi firmalar qərargahlarını Sinqapura köçürüblər. “Manus” da qısa müddətdə Sinqapura köçüb.

Çin Kommunist Partiyasının rəsmi nəşri olan “Global Times” qərarın geosiyasi rəqabətdən daha çox təhlükəsizlik narahatlıqları ilə bağlı olduğunu iddia edib. Təhlildə süni intellekt və məlumatlara əsaslanan müqavilələrə “adi kommersiya əməliyyatları” kimi baxıla bilməyəcəyi və dövlət nəzarətinin qaçılmaz olduğu vurğulanıb.

Ekspertlərin fikrincə, Pekinin müdaxiləsi təkcə Meta-Manus müqaviləsinə deyil, həm də oxşar gələcək texnologiya investisiyalarına birbaşa təsir göstərəcək.

E.ŞİRİNOV