Ebola epidemiyasından ölənlərin sayı 2000-i keçdi: Virus aylarla aşkarlanmadan yayılıb

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı tarixdə ikinci ən sürətli yayılan və ölümcül Ebola epidemiyasının rəsmi açıqlamadan aylar əvvəl – fevral ayında başladığını açıqlayıb.

Konqo Demokratik Respublikasında Eboladan ölənlərin sayı 2000-i keçib. Epidemiyanın aşkarlanmadan aylar əvvəl yayılması müdaxilə səylərinin qeyri-kafi olmasına səbəb olub.

Tezadlar.az xəbər verir ki, rəsmi məlumatlara görə, epidemiyada ümumilikdə 4381 təsdiqlənmiş hal qeydə alınıb. Hazırkı epidemiyada ölüm nisbəti 45,9 faizdir. Bu nisbət, 28000-dən çox insana yoluxan və ən azı 11000 ölümə səbəb olan 2014-2016-cı illərdə Qərbi Afrikada baş verən 39,6 faizlik nisbəti üstələyir.

Bu, hazırkı epidemiyanın tarixdə ən sürətlə böyüyən Ebola epidemiyasına çevrilməsinə səbəb olur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı epidemiyanın əslində fevral ayında başladığını, lakin rəsmi bildirişin 15 mayda verildiyini bildirib. Gecikmiş bildiriş virusa nəzarət etmək səylərində ciddi geriləmə yaradıb.

Virus nəzarətdən çıxdı

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının rəsmiləri, sürətlə artan ölüm sayına görə virusun hələ də nəzarət qruplarından irəlidə olduğunu bildiriblər. İlk 1000 ölüm 9 həftə ərzində, ikinci 1000 ölüm isə cəmi 3 həftə ərzində qeydə alınıb.

İlk hallar malyariya, tif və ya daha çox yayılmış Ebola növü ilə səhv salınıb. Lakin genetik ardıcıllıqla aparılan araşdırmalar epidemiyanın gözləniləndən daha tez başladığını göstərib.

Yardım təşkilatları infeksiya qorxusu və yanlış məlumatların insanları səhiyyə mərkəzlərindən uzaq tutduğu barədə xəbərdarlıq edib. Epidemiya həmçinin adi peyvəndlər və doğum xidmətləri kimi vacib səhiyyə xidmətlərini də pozub.

UNICEF-in Konqo Demokratik Respublikasındakı nümayəndəsi Con Aqbor epidemiyanın başlamazdan əvvəl ayda orta hesabla 500 xəstə qəbul edən bir səhiyyə müəssisəsinin xəstə sayının demək olar ki, sıfıra düşdüyünü bildirib.

Epidemiyanın səbəbkarı olan nadir Bundibugyo virus ştammı üçün təsdiqlənmiş peyvənd və ya müalicə yoxdur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, virusun davamlı yayılması və xəstələrin çox gec müalicə alması səbəbindən müdaxilə səylərinin təcili olaraq artırılmasının vacibliyini açıqlayıb.

Səhiyyə və yardımın kəsilməsi

Ölümlərin üçdə ikisindən çoxu müalicə mərkəzlərində deyil, icmalarda baş verib. Aprel və iyun ayları arasında təsirlənmiş ərazilərdə vacib səhiyyə xidmətlərindən istifadədə 42% azalma müşahidə olunub.

Pandemiya yerli səhiyyə işçilərinin əmək haqqı tətilləri, silahlı qrupların yaratdığı münaqişələr, kütləvi köçkünlük və virusun mövcudluğu ilə bağlı əsassız iddialar fonunda yayılmaqdadır.

Beynəlxalq yardımın kəskin şəkildə azaldılması da pandemiya ilə mübarizəyə mənfi təsir göstərib. ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) 2025-ci ilin iyul ayında bağlanması planlaşdırılan bir çox səhiyyə layihəsi ilə bölgədəki bir çox səhiyyə layihəsi dayandırılıb.

Səlahiyyətli orqanlar virusun mutasiyaya uğrayıb-uğramadığını və bunun epidemiyanın şiddətini artırıb-artırmadığını müəyyən etmək üçün tədqiqatlar planlaşdırıblar. MBP134 və Remdesivir preparatlarının Bundibugyo virus ştammına qarşı istifadəsi ilə bağlı klinik sınaqlar davam edir.

ELBAR