İran hakimiyyəti interneti bağlayaraq ona girişi kəsib

29 dekabr 2025-ci ildə milli valyutanın devalvasiyası və məzənnənin kəskin dəyişməsi fonunda Tehranın mərkəzində etirazlar başlayıb. Nümayişlər tədricən ölkənin digər bölgələrinə yayılıb. 10 yanvarda ABŞ prezidenti Donald Tramp İranın azadlığa can atdığı fikrini bildirib və Vaşinqtonun nümayişçilərə kömək etməyə hazır olduğunu əlavə edib. 1979-cu ildə devrilmiş İran şahının oğlu Rza Pəhləvi ilk fürsətdə ölkəyə qayıtmaq niyyətini açıqlayıb.

Tezadlar.az xəbər verir ki, beynəlxalq monitorinq xidməti NetBlocks-a görə, İranda internetə çıxış 84 saatdan çoxdur ki, kəsilib.

İranda internet “tamamilə kəsilib”. Mobil-review.com saytının qacetlər və texnologiya haqqında Telegram kanalında izah edildiyi kimi, bundan istifadə etmək mümkün deyil.

Eyni zamanda, kanalın məlumatına görə, amerikalı milyarder Elon Mask İran üzərindən rəsmi olaraq qadağan olunmuş StarLink peyk internet xidmətini aktivləşdirib.

“Hakimiyyət siqnalı kəsməyə çalışır və həmçinin istifadəçiləri axtarır (Qərb mediası işləyən StarLink-in tez-tez yeraltı hücrələri necə ifşa etdiyini müzakirə edir və bu, ikiüzlü qılıncdır). Lakin nəzərə alın ki, ölkə daxilində hər şeyi əlaqələndirmək üçün rabitə vacibdir. Hökumət əhalini xəbərdar etmək üçün SMS mesajlarından istifadə edir. Bu arada, bir çox bölgədə adi SMS mesajları işləmir. Eyni şey mobil və stasionar rabitəyə də aiddir. Əslində, bütün internetlə əlaqəli xidmətlər məhv olub”, – deyə kanalın analitikləri qənaətə gəliblər.

Onların fikrincə, İrandakı vəziyyət hələ tam qiymətləndirilməmiş “telekommunikasiya xidmətlərinin məhv edilməsində yeni bir təcrübəyə” çevrilib. Həmçinin “bir ölkənin internetsiz, öz rabitə xətləri ilə və yalnız onlarla nə qədər mövcud ola biləcəyini” anlamaq lazımdır.

Bu arada, ABŞ-da yerləşən İranın insan haqları təşkilatı HRANA bildirib ki, İrandakı etirazlarda artıq 500-dən çox insan həlak olub: 490 nümayişçi və 48 təhlükəsizlik qüvvəsi.

Deutsche Welle (DW; Rusiyada xarici agent media orqanı kimi təyin olunub) jurnalist Nilufər Qulami bildirib ki, İran hakimiyyəti ilk dəfə olaraq patrul üçün dronlardan istifadə edib və bu da onlara etirazçıları havadan müşahidə yolu ilə müəyyən etməyə imkan verib.

E.ŞİRİNOV