Bir daha qlobal kiber reytinq məsələsinə: Milli Kibertəhlükəsizlik İndeksinə diqqət yetirirəm, düşündürücü məqamlar kifayət qədərdir.
Azərbaycan son bir neçə ildə bu sahədə həm regionda, həm də qlobal miqyasda ciddi irəliləyiş əldə edib.
Bu fikri Multi-Media Mərkəzinin direktoru, Azərbaycan İnternet Forumunun Prezidenti, ekspert Osman Gündüz bildirib.
Əslində bu proses bizim gözümüzün qarşısında baş verib. Cəmi 4 il ərzində bu qədər sürətli və uğurlu nəticələrin əldə olunması təsadüfi deyil.
Xatırlayıram ki, cəmi bir neçə il öncə kiber sektorda, problemlər yetərincə idi.
Prezident İlham Əliyevin də çıxışlarında bu məsələyə, ölkənin kiber dayannıqlığı və milli suverenlik məsələlərinə ciddi önəm verilirdi.
Xatırlayıram ki, elə həmin ərəfələrdə, 4 il öncə DTX rəhbəri Əli Nağıyevin iştirakı ilə kiber sektorla bağlı geniş bir toplantı keçirilmişdi.
Düşünmək olar ki, bunlar Prezidentin siyasi iradəsi əsasında reallaşırdı.
Bütün maraqlı tərəflər, dövlət, özəl, vətəndaş cəmiyyəti, təhsil sektoru, müstəqillər və s. hamı həmin müzakirədə iştirak edirdi.
Elə o toplantıda Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyası yaradılmışdı – kiber sektorla bağlı ciddi mesajlar verilmişdi.
Məhz bundan sonra proseslər dərhal sürətləndi.
Bütün maraqlı tərəflərin, dövlət qurumlarının, deputatların, ekspertlərin iştirakı ilə faydalı müzakirələr keçirildi, real işlər görüldü.
Qısa müddətdə kiber infrastrukturun əsas elementləri formalaşdırıldı və nəticədə ölkədə real bir kiber ekosistem yarandı.
Yəni həmin National Cyber Security Index-ə təsir edən əsas amillər – qanunvericilik, institusional strukturlar, risklərə hazırlıq mexanizmləri, kritik sektorun tənzimlənməsi və s. çox qısa zaman ərzində sistemli şəkildə quruldu.
DTX qısa zamanda kritik sektorla bağlı Milli Kibertəhlükəsizlik Mərkəzi formalaşdırdı.
Hansı ki, hazırda National Cyber Security Index-in də saytından görünür ki, bu indekslə bağlı əsas işləri elə bu qurumun əməkdaşları aparır.
Nəticədə Azərbaycan kiber mühitdə daha təşkilatlanmış, daha dayanıqlı infrastruktura malik və qlobal reytinqdə artıq oturuşmuş mövqeyi olan ölkəyə çevrilə bildi.
Ən maraqlı məqam isə budur:
Əgər kibertəhlükəsizlik kimi mürəkkəb və çoxşaxəli bir sahədə bu cür sürətli irəliləyiş mümkündürsə, bəs digər sahələrdə niyə olmasın?
Bu, həqiqətən də düşündürücü sualdır.
Görünür ki, konkret bir sahə üzrə liderlik və cavabdehlik müəyyən olunanda uğur qazanmaq daha real olur.
Fikrimcə, eyni yanaşma tətbiq olunsa, konkret bir sahə üzrə liderlik olsa, vahid koordinasiya olsa, sürətli hüquqi və institusional islahatlar və kifayət qədər maliyyə dəstəyi təmin edilsə digər sahələrdə də oxşar uğurları qazanmaq tam realdır”.
Qeyd edək ki, Azərbaycan kibertəhlükəsizlik üzrə beynəlxalq reytinqdə 21 pillə irəliləyib. Nüfuzlu qlobal kiber indeks – “National Cybersecurity Index” üzrə yeni nəticələr açıqlanıb.
2025–2026-cı illəri əhatə edən yeni nəticələrə görə Azərbaycan 21 pillə irəliləyərək 52-ci yerdən 31-ci yerə yüksəlib. Ümumi bal isə 75.83-dən 83.33-ə çatıb.
Y.Məmmədli
