Qara yumoru sevənlər daha ağıllıdır

“Tədqiqatlar göstərir ki, qaranlıq və mürəkkəb zarafatları anlamaq daha yüksək idrak qabiliyyəti tələb edə bilər…”

Vyana Tibb Universitetinin alimləri qara yumora marağın insanın təkcə dünyagörüşü ilə deyil, həm də beyin fəaliyyətinin xüsusiyyətləri ilə bağlı olub-olmadığını araşdırıblar.

Tezadlar.az Moderator.az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Amerikanın “Vice” gənclik jurnalı yazıb.

Araşdırmanın məqsədi və metodologiya

Nəşr yazır ki, 2017-ci ildə aparılan tədqiqatda “asma yumoru” adlanan, ölüm, xəstəlik və digər ağır mövzular üzərində qurulan zarafatların insanlar tərəfindən necə qəbul edildiyi təhlil olunub. Psixoloq Ulrike Villingerin rəhbərlik etdiyi komanda 156 könüllünün cavablarını araşdırıb.

İştirakçılar müxtəlif təhsil səviyyələrinə malik 76 qadın və 80 kişidən ibarət olub. Onların verbal intellekti söz testləri ilə, məntiq qabiliyyəti isə qeyri-verbal IQ tapşırıqları ilə ölçülüb. Eyni zamanda, iştirakçılar şəxsiyyət, aqressiya və emosional vəziyyətlə bağlı anketləri doldurublar.

Qara yumor testləri və reaksiyalar

Daha sonra iştirakçılara alman rəssamı Uli Ştaynın “The Black Book” toplusundan 12 karikatura göstərilib. Bu karikaturalarda ölüm, intihar, xəstəlik və müxtəlif tibbi vəziyyətlər kimi ağır və qaranlıq mövzular əks olunub.

İştirakçılardan bu zarafatların nə qədər asan başa düşüldüyü, onların kobud və ya qeyri-etik olub-olmaması və ümumilikdə nə dərəcədə maraqlı göründüyü barədə qiymət vermələri istənilib. Cavablar əsasında onların qavrama səviyyəsi və yumora münasibəti analiz edilib.

Nəticələr və elmi qənaət

Tədqiqat nəticəsində iştirakçılar üç qrupa bölünüb. Birinci qrup qara yumora neytral yanaşıb və orta intellekt və orta aqressiya göstəriciləri göstərib. İkinci qrup bu tip zarafatları daha zəif anlayıb və daha yüksək aqressiya meyli nümayiş etdirib, lakin intellekt səviyyələri orta olub.

Üçüncü qrup isə qara yumoru ən çox sevənlər olub və həm verbal, həm də məntiq testlərində ən yüksək nəticələri göstəriblər. Eyni zamanda, bu qrup ən aşağı aqressiya səviyyəsinə malik olub.

Alimlər nəticəyə gəliblər ki, mürəkkəb və ikimənalı yumoru anlamaq yüksək idrak emalı və analitik düşüncə tələb edir. Bu nəticələr qismən Ziqmund Freydin 1905-ci ildə yazdığı “Zarafatlar və şüuraltı ilə əlaqəsi” əsərində irəli sürdüyü fikirlərlə də üst-üstə düşür.