Tramp və Si Pekində: Gündəmə Yaxın Şərq, Tayvan və ticarət daxildir

ABŞ prezidenti Donald Trampın bu gün Pekində keçirilən görüşündə çinli həmkarı Si Cinpinlə Yaxın Şərqdəki müharibə, Tayvan məsələsi və ikitərəfli ticarət-iqtisadi məsələləri müzakirə etməsi gözlənilir.

Tezadlar.az xəbər verir ki, prezident Tramp dünən gecə siyasi məsləhətçilər və biznes nümayəndələrinin daxil olduğu böyük bir nümayəndə heyəti ilə Pekinə gəlib.

Bu gün prezident Tramp üçün Xalqın Böyük Zalının yerləşdiyi Tiananmen Meydanında dövlət mərasimi keçirilib. Mərasimdən sonra Tramp Çin prezidenti Si Cinpinlə ikitərəfli və nümayəndə heyəti səviyyəsində görüşlər keçirəcək.

İkitərəfli ticarət və iqtisadi məsələlərə əlavə olaraq, Tramp və Si Cinpin arasında keçirilən görüşdə ABŞ və İsrailin İrana hücumları ilə başlayan müharibə və Çinlə suverenlik mübahisəsində olan Tayvandakı vəziyyətin də müzakirə ediləcəyi gözlənilir.

İkitərəfli ticarət və iqtisadi məsələlər

Səfərdən əvvəl Ağ Evin yaydığı açıqlamada ABŞ tərəfinin aviasiya, kənd təsərrüfatı və enerji sektorlarında yeni müqavilələrin imzalanacağını gözlədiyi bildirilirdi.

Çinin ABŞ-dan Boeing sərnişin təyyarələri, soya və mayeləşdirilmiş təbii qaz alması ilə bağlı müqavilələrin bağlanması ehtimalı yüksək hesab olunur.

ABŞ və Çin arasındakı münasibətlər Trampın ikinci dövründə genişlənən bir sıra fikir ayrılıqlarına qarışıb. Bir tərəfdən Vaşinqton administrasiyasının tarif artımları və texnologiya məhdudiyyətləri, digər tərəfdən isə Çinin qlobal tədarükün böyük bir hissəsini təşkil edən nadir torpaq elementlərinə nəzarət etmək üçün atdığı addımlar.

Tərəflər iki ölkə liderlərinin ötən ilin oktyabr ayında Cənubi Koreyanın Busan şəhərində keçirilən görüşündə tariflər, ixrac nəzarəti və digər mübahisəli məqamlar üzrə əldə etdikləri müvəqqəti razılaşmanı qorumağa diqqət yetirəcəklər.

Bundan əlavə, müzakirələrdə narkotik maddələr, xüsusən də ABŞ-da asılılıq epidemiyasına səbəb olan opioid dərmanlarının istehsalında istifadə edilən fentanil və onun prekursorları sahəsində davamlı əməkdaşlıq təklifləri; süni intellekt təhlükəsizliyi; və iki ölkə arasında daha az həssas ticarət və iqtisadi məsələlərlə məşğul olmaq üçün “Ticarət Şurası” və “İnvestisiya Şurası”nın yaradılması məsələləri müzakirə olunacaq.

Yaxın Şərqdə müharibə

Tramp ölkəsinin strateji rəqibi olan Çinə səfər edir. Bu səfər, ABŞ-İsrail hücumları ilə başlayan və İranın qisas əməliyyatları ilə şiddətlənən Yaxın Şərqdəki müharibənin kövrək atəşkəs prosesində hələ də həll olunmamış qaldığı bir vaxtda baş verir.

Əvvəllər 31 mart-2 aprel tarixləri arasında baş tutacağı elan edilən, lakin Trampın İrandakı müharibəyə diqqət yetirməsi ehtiyacı səbəbindən təxirə salınan səfərin əsas gündəm maddəsi Yaxın Şərqdəki müharibənin olacağı gözlənilir.

Qlobal enerji ticarəti üçün vacib tranzit yolu olan Hörmüz boğazındakı böhranın həlli, fərqli baxışlara baxmayaraq, hər iki ölkənin arzuladığı bir inkişafdır.

Tayvana silah satışı

Bu arada, ABŞ prezidenti Tramp Pekinə gəlməzdən əvvəl verdiyi açıqlamada Si ilə görüşü zamanı Tayvana silah satışı və Honkonqda həbsdə olan keçmiş media maqnatı Cimmi Lainin vəziyyəti məsələsini qaldıracağını bildirmişdi.

Tayvanı öz ərazisinin bir hissəsi hesab edən Çin, ABŞ-ın Tayvana silah satışını “suverenliyin pozulması” kimi xarakterizə edərək reaksiya verir. Tramp administrasiyasının ötən ilin sonunda adaya təxminən 11 milyard dollar dəyərində silah satışına verdiyi təsdiqin Çin tərəfinin tənqidinə məruz qalması ehtimalı var.

Trampı səfərdə Dövlət Katibi Marko Rubio, Müdafiə Katibi Pit Heqset, Ticarət Nümayəndəsi Ceymison Qrin və Ağ Evin müşaviri Stiven Miller müşayiət edir.

Xəzinədarlıq Katibi Skott Bessent də Cənubi Koreyanın Seul şəhərində Çinlə iqtisadi və ticarət danışıqlarını başa vurduqdan sonra bu gün Pekinə səfər edib.

Nümayəndə heyətinə 17 Amerika şirkətinin nümayəndəsi daxildir

Tesla şirkətinin baş direktoru Elon Mask, Apple şirkətinin baş direktoru Tim Kuk və Nvidia şirkətinin qurucusu Censen Huanq da daxil olmaqla 17 Amerika şirkətinin nümayəndələrindən ibarət biznes nümayəndə heyəti də Trampla birlikdə Çinə gəlib.

Trampın həyat yoldaşı Melaniya Tramp səfərdə iştirak etmir; əvəzində oğlu Erik Tramp və həyat yoldaşı Lara Tramp iştirak edəcəklər.

Bu səhər keçirilən görüşlərdən sonra ABŞ Prezidenti bu günortadan sonra Pekindəki tarixi Cənnət Məbədini ziyarət edəcək və bu axşam onun şərəfinə şam yeməyində iştirak edəcək.

Mayın 15-i səhər Tramp Çin lideri ilə çay süfrəsi arxasında yenidən görüşəcək və birlikdə işgüzar nahar etdikdən sonra ölkəsinə qayıdacaq.