Axtarmaq üçün Enter düyməsinə basın

Arxiv Təqvimi

Tarix seçin və həmin günün xəbərlərini görün

-- 0 xəbər
Xəbərləri Gör
19 May 2026 / 10:06

İnsanların əksəriyyəti niyə sağ əlindən istifadə edir? – Alimlər belə izah edir

Yeni tədqiqat insanların böyük əksəriyyətinin niyə sağ əlli olduğunu ortaya qoydu. Oksford Universitetinin alimlərinə görə, sağ əlin dominantlığı insan beyninin inkişafı və iki ayaqlı hərəkətin başlanğıcı ilə əlaqəli ola bilər.

Dünyadakı insanların təxminən 90 faizi sağ əllidir. Məktəb masalarından tutmuş gündəlik əşyalara qədər bir çox sistem bu əksəriyyət üçün nəzərdə tutulub.

İllərdir ki, elm adamları insanların niyə əsasən sağ əlli olduğunu anlamağa çalışırlar.

Oksford Universitetinin yeni tədqiqatı sağ əlin dominantlığının insan beyninin təkamülü ilə əlaqəli olduğunu ortaya qoydu.

Tədqiqata görə, bu, insanların iki ayaq üzərində yeriməyə başlaması ilə əlaqəli ola bilər. Tədqiqatda əl üstünlüyünün izlərinin insan tarixinin çox qədim dövrlərinə gedib çıxdığı bildirilir.

Primatlardan fərqləndirilir

Tədqiqatçılar vurğuladılar ki, digər primat növlərində əl istifadəsi daha balanslıdır, insanlar isə açıq şəkildə bir ələ üstünlük verirlər.

Alimlərə görə, insanların dik yeriməyə başlaması və daha böyük beyin inkişaf etdirməsi sağ əlliliyin yayılmasına səbəb olub.

Əl seçimi ana bətnində başlayır

Tədqiqat göstərir ki, əl seçimi ana bətnində başlayır və yeniyetməlik dövrünə qədər inkişaf edir.

Mütəxəssislər ətraf mühit amillərinin də rol oynadığını bildirirlər. Xüsusilə uşaqlıq dövründə bir əldən daha tez-tez istifadə sümük quruluşunda və əzələ gücündə fiziki fərqlər yarada bilər.

Beyin yeni əlaqələr yarada bilər

Alimlər bildirirlər ki, dominant olmayan əldən istifadə beyində yeni neyron əlaqələri yarada bilər.

“Neyroplastiklik” adlanan bu proses sayəsində beynin hərəkət və koordinasiya sahələri gücləndirilə bilər. Tədqiqatçılara görə, dominant əl incə motor bacarıqlarında üstündür, digər əl isə tarazlıq və dəstək tapşırıqlarında daha aktiv rol oynayır.

Dünya sol əlli insanlar üçün hələ də çətindir

Tədqiqat sağ əlliliyin bioloji əsasları haqqında vacib ipucları təqdim etsə də, mütəxəssislər ətraf mühit təsirlərinin hələ də böyük rol oynadığını bildirirlər.

Sol əlli insanların gündəlik həyatda sağ əlli əksəriyyət üçün nəzərdə tutulmuş bir dünyaya uyğunlaşmaqda hələ də çətinlik çəkdikləri bildirilir.

E.ŞİRİNOV

Xəbər maraqlı gəldi? Sosial şəbəkələrdə paylaşın
Link kopyalandı!