Görüş təxirə salındı: İsrailin Livana hücumları ABŞ-İran sülh danışıqlarını pozacaqmı?

ABŞ və İran arasında tarixi atəşkəs razılaşmasından sonra İsveçrə üçün planlaşdırılan vacib texniki danışıqlar, İsrailin Livanda davam edən hərbi əməliyyatları səbəbindən təxirə salınıb. İran hökumətinin Livandakı hücumlar dayandırılana qədər nümayəndə heyətini göndərməmək qərarı sülh planının pozula biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar yaradıb.

Tezadlar.az xəbər verir ki, İsveçrə Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ, İran, Qətər və Pakistan nümayəndə heyətləri ilə Burgenstokda keçirilməsi planlaşdırılan texniki danışıqların qeyri-müəyyən müddətə təxirə salındığını təsdiqləyib.

Bu həftənin əvvəlində rəqəmsal şəkildə imzalanan 14 maddəlik anlaşma memorandumundan sonra tərəflərin 60 günlük danışıqlar prosesinə başlaması gözlənilirdi.

Əslində, ABŞ vitse-prezidenti J.D.Vens və onun nümayəndə heyəti İsveçrəyə uçmaq üçün Vaşinqton yaxınlığındakı hərbi bazada hazırlıqları başa çatdırmışdılar. Lakin cümə axşamı axşamı Ağ Evdən verilən qəfil açıqlamada səfərin yarımçıq planlar səbəbindən ləğv edildiyi və Vensin Vaşinqtonda qalacağı bildirilib.

Aylardır logistik hazırlıqların aparıldığı bu vacib sammitdəki çıxılmaz vəziyyət, İsrailin bölgədəki hərbi mövcudluğunu qorumaqda israrından qaynaqlanır.

Tehran hücumlar dayandırılana qədər danışıqlardan imtina edir

İsrailin Livandan çəkilməsini daimi atəşkəs üçün şərt kimi qoyan İran, sərhəd boyunca davam edən hərbi fəaliyyət səbəbindən İsveçrəyə nümayəndə heyəti göndərməyi təxirə salmaq qərarına gəldi.

İsrailin Livanın cənubuna son hücumları nəticəsində ən azı 18 nəfər həlak olub və “Hizbullah”la toqquşmaların şiddətlənməsi Tehranın geri çəkilməsinə səbəb olub.

İranın baş danışıqçısı və Parlament spikeri Məhəmməd Bağır Qalibaf sərt xəbərdarlıq edərək bildirib ki, danışıqlar yalnız Tehranın “qırmızı xətləri”nə hörmət edildiyi təqdirdə davam edə bilər.

Qalibaf bildirib ki, qarşı tərəf həddindən artıq tələblər irəli sürərsə, hazırdırlar və tərəddüd etmədən qətiyyətlə cavab verəcəklər.

Vaşinqton və Təl-Əviv arasındakı uçurum genişlənir

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun İsrailin Livanın cənubunda hərbi mövcudluğunu ölkənin təhlükəsizlik ehtiyacları tələb etdiyi müddətcə saxlayacağı barədə açıqlaması Ağ Evdə geniş qəzəbə səbəb olub. İsrailin rəsmi olaraq razılaşmanın tərəfi olmamasına baxmayaraq, bu barışmaz mövqe ABŞ ilə ən yaxın müttəfiqi arasında diplomatik uçurumu dərinləşdirir.

Bəzi İsrail nazirlərinin ABŞ-İran razılaşmasına əməl etməyəcəklərini açıqlamasından sonra ABŞ-ın vitse-prezidenti J.D.Vens diplomatik nəzakətin sərhədlərini aşan bir açıqlama verib. Vens Təl-Əviv administrasiyasına açıq etiraz edərək, dünyada qalan yeganə güclü müttəfiqə, əgər İsrail kabinetinin bir hissəsi olsaydı, hücum etməyin ağıllı hərəkət olmayacağını bildirib.

Vasitəçilər Misirdə təcili görüş keçirirlər

Proses çıxılmaz vəziyyətdə qaldığı üçün Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan da daxil olmaqla vasitəçi ölkələr təcili diplomatiyaya başlayıblar.

Vasitəçilərin razılaşmanın tamamilə dağılmasının qarşısını almaq və tərəfləri barışdırmaq üçün bazar günü Misirin Əl-Ələməində təcili görüş keçirəcəkləri açıqlanıb.

Qətərin qətiyyətlə dəstəklədiyi sülh səylərinə bu diplomatik böhranın necə təsir edəcəyi Misirdəki danışıqlardan sonra aydın olacaq.

E.ŞİRİNOV