Trampın İran dilemması: Masada hansı variantlar qaldı?

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Avropa və Yaxın Şərqdəki bazalarına çoxsaylı qırıcı təyyarələr və şəxsi heyət əlavələri göndərir. Hər kəsin ağlında olan sual böyük bir hücumun olub-olmamasıdır…

Tezadlar.az xəbər verir ki, “Hürriyet”in köşə yazarı və CNN Türk-ün ABŞ müxbiri Yunus Paksoy bu ehtimal və Trampın qarşısındakı variantları haqqında yazıb.

SON ÇALIŞMA

Mənim tez-tez insanı düzgün istiqamətə yönəldən bir prinsipim var: Trampın dediklərinə deyil, etdiyinə baxın. İndi… Bu prinsipi tətbiq etmək üçün əvvəlcə son günlərin inkişaflarına nəzər salaq.

1. ABŞ və Avropadakı bazalardan onlarla yanacaq doldurma təyyarəsi və əlavə qırıcı təyyarələr donanması göndərilib.
2. Mənim fikrimcə, ən vacib inkişaflardan biri Almaniyadakı bazaya təxminən 150 həkim və tibb işçisinin köçürülməsidir.
3. ABŞ əvvəlcə qlobal miqyasda, daha sonra isə xüsusilə Yaxın Şərqdəki vətəndaşlarına xəbərdarlıqlar edir.
4. Xarici nümayəndəliklər diplomatlarını Tehrandan geri çəkməyə başlayıblar.
5. Bölgədəki bazalar, təyyarədaşıyan donanması və raketdən müdafiə sistemləri yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib.

Lakin, biz onu da bilirik ki, Trampa Ağ Evdə tez-tez əməliyyat seçimləri təqdim olunur.

AMMA O, HƏQİQƏTƏN HÜCUM EDƏCƏKMİ?

Bu suala cavab vermək üçün, əvvəlki məqalədə qeyd etdiyim kimi, Trampın əhval-ruhiyyəsini anlamaq, onun psixologiyasını oxumaq lazımdır.

Tramp İran tərəfindən küncə sıxışdırıldığını bilir. Buna görə də çərşənbə günü dedim ki, “İran bunun nə vaxt bitəcəyinə qərar verəcək”.

İndiyə qədər nə dalğa əsaslı hücumlar, nə də hissə-hissə hücumlar İranı diz çökdürə bilməyib.

Danışıqlar? Hətta Tramp üçün çox pis bir razılaşma əldə etməsinə baxmayaraq, bu da uğurlu olmayıb.

Trampın vəziyyəti belədir: Nə döyüşmək, nə də sülh əldə etmək işə yaramasa… Siz nə edərdiniz?

Bu məqamda demək olar ki, sizin “Onda o, müharibəyə getməməli, onu başlatmamalı idi” dediyinizi eşidirəm. Amma zamanı geri qaytara bilmədiyimiz kimi, baş verənləri də dəyişə bilmərik.

Beləliklə, Tramp həqiqətən də son çarə olaraq “kütləvi hücum” planını həyata keçirəcəkmi?

Bu böyük plan bir səhər oyanıb “Bu gecə bir sivilizasiya öləcək” demək təhdidinin bir hissəsidirmi? Yoxsa bu həftə vəd etdiyi kimi, Tehranda və ətrafındakı elektrik xətlərinə və körpülərə zərbə vurmaqdırmı?

Hələ də düşünürəm ki, bu baş versə belə, nəticədə nəyisə dəyişəcəkmi? Sağıma, sola dönürəm… Amma Trampı bundan xilas edəcək bir həll yolu görmürəm.

Bəs belə bir hücum baş verərsə, bu, Trampın zəifliyini göstərməzmi?

Düşünürəm ki, verdiyim bütün bu suallar qanunidir.

İran zər atdı və bu, çox təhlükəlidir. İndi regional dominantlığını bərpa etmək və hətta regional liderliyə can atmaq üçün zərbə endirir.

Bu prosesdə, Tramp zərbə endirdikcə, İran müqavimət göstərəcək və müqavimət göstərdikcə məhv edilməyəcək, məhv edilmədikcə isə daha da güclənəcək. Plan budur. Nə qədər güclü zərbə endirilsə, Körfəzi bir o qədər məhv edəcək. Plan təxminən budur.

Trampın nə qədər irəli gedəcəyi, İranın nə qədər zərbəni qəbul edə biləcəyi və bu vaxt Körfəzin necə görünəcəyi bəlli deyil…

Aydın olan odur ki, nə mən, nə də ona məsləhət verən Oval Ofisdə toplaşanlar Trampın düşdüyü və ya bilə-bilə düşdüyü bu vəziyyətdən necə çıxacağını bilmirik.

ELBAR