Alimlər xəbərdarlıq ediblər ki, virus ən azı 40 quş növünü təhdid edir və bu epidemiya bəzi növləri məhv olmaq həddinə çatdıra bilər.
Tezadlar.az xəbər verir ki, epidemiyanın ən ciddi təsirlərindən biri Cənubi Corciya adasındakı cənub fil suitilərində müşahidə olunub. 2025-ci ilə qədər 53.000-dən çox dişi fil suitisi quş qripindən ölüb.
Bu itki, dünyada növlərin çoxalma populyasiyasının yarıdan çoxuna ev sahibliyi edən ada üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bəzi Cənubi Atlantik koloniyalarında yeni doğulmuş buzovların 90 faizindən çoxu və yetkin dişilərin təxminən yarısı ölüb.
Bu itkilərdən sonra Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) cənub fil suitisinin qorunma statusunu “ən az narahatlıq doğuran”dan “həssas”a yüksəldib. Bu, bir növün H5N1 səbəbindən birbaşa daha yüksək məhv olma riski kateqoriyasına yerləşdirildiyi ilk haldır.
Dörd növ üçün siqnal verilib
BirdLife International quş qripinin təsirini daha yaxşı qiymətləndirmək üçün dörd növü yenidən qiymətləndirib. Bunlara böyük skua, şimal göbələyi, Peru pelikanı və Humboldt pinqvin daxildir.
Şotlandiya dünyanın böyük skua populyasiyasının yarıdan çoxuna ev sahibliyi edir. Bu quşların müşahidə olunan koloniyalarındakı say 2021-2023-cü illər arasında 76 faiz azalıb.
Şimal göbələyilərinin bəzi çoxalma koloniyalarında da əhəmiyyətli azalmalar qeydə alınıb. Şotlandiyadakı Bass Rok koloniyasında 2021-2024-cü illər arasında 43 faiz azalma, Uelsdəki Qrassholm adası koloniyasında isə 2015-2024-cü illər arasında 47 faiz azalma müşahidə olunub.
2023-cü ildə Çili sahillərində təxminən 3000 ölü Humboldt pinqvininin kəşf edilməsi də alimləri narahat edib.
Hər kütləvi ölüm yox olma demək deyil
Alimlər vurğulayırlar ki, kütləvi heyvan ölümləri həmişə bir növün yox olacağı demək deyil. Pandemiyadan əvvəlki sayları bilmək bir növün populyasiyasındakı dəyişiklikləri müəyyən etmək üçün də vacibdir.
İqlim dəyişikliyi, balıqçılıq fəaliyyəti və yaşayış mühitinin itirilməsi kimi digər amillər də heyvan populyasiyalarını təhlükə altına alır.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, sayı onsuz da azalan və kiçik adalarda yaşayan növlər xüsusilə risk altındadır. Hətta bu növlərin az bir hissəsinin ölümü belə onların məhv olmasını sürətləndirə bilər.
Alimlər həmçinin Avstraliyadakı həssas növləri yaxından izləyir. Yalnız bu bölgədə tapılan bəzi kritik dərəcədə nəsli kəsilməkdə olan quş növlərinin quş qripindən təsirlənə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar var.
ELBAR
