ABŞ-İran razılaşmasından sonra ilk qaynar münaqişə: Razılaşma pozulubmu?

Hörmüz boğazında gəmi böhranından sonra ABŞ İranın raket anbarlarına hücum etdi; İran da öz növbəsində bölgədəki Amerika bazalarına hücum etdi. Ötən həftə imzalanan anlaşma memorandumu ilk ciddi sınaqla qarşılaşdı.

İran və ABŞ diplomatik danışıqların yeni mərhələsindən bir neçə gün əvvəl hərbi cəhətdən üz-üzə gəldilər. Qarşılıqlı hücumlar münaqişənin 120-ci günündə bölgədəki gərginliyi pik həddə çatdırdı.

Tezadlar.az xəbər verir ki, ABŞ administrasiyası Hörmüz boğazında yük gəmisinə edilən dron hücumuna cavab olaraq İranın raket və dron anbarlarını hədəf aldığını açıqladı; Tehran administrasiyası isə bu addımın yeni imzalanmış anlaşma memorandumunun açıq şəkildə pozulması olduğunu bildirdi və bölgədəki Amerika hərbi obyektlərinə hücum etdiyini açıqladı.

Qarşılıqlı cavab hücumları

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) əməliyyata prezident Donald Trampın Hörmüz boğazında gəmi hücumuna görə İranı günahlandırdığı açıqlamalarından sonra başladı.

ABŞ ordusu İran sahil radar stansiyalarına və raket və pilotsuz təyyarə saxlama ərazilərinə zərbələr endirdiyini açıqladı və əməliyyatın görüntülərini paylaşdı.

ABŞ-ın vitse-prezidenti J.D.Vens vəziyyəti qiymətləndirərkən Vaşinqtonun bu cür hücumlara bərabər güclə cavab verməyə davam edəcəyini vurğuladı.

Hücumlardan sonra İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu (İİKK) təcili tədbirlər gördü. İran dövlət mediası Sirik şəhərinin və Hörmüz boğazı yaxınlığındakı Qeşm adası ətrafındakı ərazinin hədəfə alındığını təsdiqlədi, lakin liman infrastrukturuna heç bir ziyan dəymədiyini bildirdi.

İİKK ABŞ-ın bu addımına cavab olaraq Amerika əsgərlərinin yerləşdiyi bölgədəki hərbi bazaları hədəf aldığını açıqladı. Tehrandakı siyasi qanad da hücumlara sərt reaksiya verdi.

İran Parlamentinin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komissiyasının rəhbəri İbrahim Əzizi Vaşinqtonu danışıqların ortasında hücuma başlamaqla diplomatiyaya sadiq olmadığını bir daha sübut etməkdə günahlandırdı.

Bu son böhran qlobal enerji daşınmaları üçün ən vacib nöqtə olan Hörmüz boğazı üzərində nəzarət uğrunda mübarizəni yenidən alovlandırdı.

Tehran administrasiyası iddia edir ki, bu yaxınlarda imzalanmış müqavilə onlara Hörmüz boğazından keçən gəmilər üzərində tam nəzarət imkanı verir. Bölgədəki mütəxəssislər İranın Hörmüz boğazını ABŞ ilə danışıqlarda ən böyük diplomatik sövdələşmə çipi və çəkindirici vasitə kimi gördüyünü bildirirlər.

Bu arada, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfləri Hörmüz boğazının təhlükəsizliyini qorumağa və imzalanmış bütün müqavilələrə əməl etməyə çağırdı.

Livan sərhədi ilə bağlı yeni çərçivə müqaviləsi

İran və ABŞ arasında bölgədə gərginlik artarkən, Vaşinqtonda Livan və İsrail arasında diplomatik inkişaf baş verdi.

ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi danışıqlar nəticəsində İsrail və Livan arasında münaqişə dövrəsinə son qoymağı hədəfləyən çərçivə müqaviləsi imzalandı.

ABŞ Dövlət Departamentinin açıqladığı mətnə ​​görə, “Hizbullah” kimi qeyri-dövlət qüvvələrinin tərksilah edilməsindən sonra İsrail ordusu tədricən Livan ərazisindən çıxacaq.

Lakin Livandakı “Hizbullah” müqavilənin tamamilə İsrailin maraqlarına xidmət etdiyini iddia edərək mətni rədd etdi.

İsrail ordusunun müqavilənin imzalandığı vaxtda Livan sərhədindəki Markaba şəhəri yaxınlığında bombardman etməyə davam etməsi bölgədəki atəşkəs səylərinin kövrəkliyini bir daha ortaya qoydu.

E.ŞİRİNOV