…34 dildə 199 ölkə üzrə pasport hesabatları hazırlayıb yayımlayan Pasport Hesabatlarının Azərbaycan pasport sıralaması məlumatlarına görə, Azərbaycan pasportu 2026-cı ilin sentyabr yeniləməsində Mərkəzi Asiyada 80,0 faizlik vizasız giriş əhatəsinə malikdir: beş ölkədən dördünə vizasız giriş mümkündür, yalnız Türkmənistana əvvəlcədən viza tələb olunur. Hesabatda Azərbaycan qlobal sıralamada 112-ci yerdə göstərilir.
Ümumi hərəkətlilik balı 81-dir və dünya üzrə giriş əhatəsi 40,9 faiz təşkil edir. Azərbaycan pasportu ilə 35 istiqamətə vizasız, 42 istiqamətə sərhəddə viza və ya e-viza daxil olmaqla eyni giriş kateqoriyasında qiymətləndirilən sadələşdirilmiş prosedurlarla, 4 istiqamətə isə elektron səyahət icazəsi ilə getmək mümkündür. 117 istiqamət üçün əvvəlcədən viza tələb olunur. Dünya üzrə bölgüdə vizasız giriş 17,7 faiz, sadələşdirilmiş giriş kateqoriyası 21,2 faiz, elektron səyahət icazəsi 2,0 faiz, əvvəlcədən viza tələb olunan istiqamətlər isə 59,1 faizdir. Bu barədə tezadlar.az-a Pasport Hesabatları Mərkəzindən məlumat verilib…
Mərkəzi Asiya ən yüksək regional göstəricini verir
Mərkəzi Asiya hesabatdakı on coğrafi bölgə arasında Azərbaycan pasportu üçün ən yüksək giriş göstəricisinə malikdir. Qazaxıstana 30 gün, Qırğızıstana 30 gün və Tacikistana 90 gün
vizasız giriş göstərilir; Özbəkistan da vizasız istiqamətlər sırasındadır. Türkmənistan isə bu bölgədə əvvəlcədən viza tələb olunan yeganə istiqamətdir. Digər bölgələrdə ümumi giriş əhatəsi Karib hövzəsində 62,5 faiz, Yaxın Şərqdə 58,8 faiz, Asiyada 55,1 faiz, Afrikada 51,9 faiz və Körfəz ölkələrində 50,0 faizdir. Okeaniyada göstərici 42,9 faiz, Şimali Amerikada 39,1 faiz, Cənubi Amerikada 33,3 faiz, Avropada isə 17,0 faiz təşkil edir. Avropada 47 istiqamətdən 8-i vizasız, 39-u isə əvvəlcədən viza tələb olunan kateqoriyadadır.
Vizasız və sadələşdirilmiş giriş imkanları Vizasız istiqamətlər arasında Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Türkiyə üçün 90 gün, Gürcüstan üçün 360 gün, Ermənistan üçün 180 gün, Çin üçün 30 gün, İran üçün 14 gün və Rusiya üçün 90 günədək qalma müddəti göstərilir. Vanuatu üçün 120 gün, Antiqua və Barbuda üçün 180 gün, Kolumbiya və Ekvador üçün 90 günədək vizasız qalma qeydə alınıb. Malayziyaya giriş vizasız kateqoriyadadır, lakin 30 günlük qalma ilə yanaşı gəliş kartı proseduru göstərilir; Surinam üçün isə 90 günlük qalma ilə turist kartı qeyd olunur.
42 istiqamətin daxil olduğu sadələşdirilmiş giriş kateqoriyasında sərhəddə viza ilə yanaşı elektron viza imkanları da geniş yer tutur. Məsələn, İndoneziya, Hindistan, Kamboca, Qətər,
Səudiyyə Ərəbistanı, Vyetnam, Misir və bir sıra Afrika ölkələrində e-viza seçimi də göstərilir. Elektron səyahət icazəsi kateqoriyasındakı dörd istiqamət Fil Dişi Sahili, Keniya, Seyşel adaları və Şri-Lankadır; Fil Dişi Sahili üçün əvvəlcədən qeydiyyat, Seyşel adaları üçün turist qeydiyyatı ayrıca prosedur kimi göstərilir.
Qrup sıralamaları və qarşılıqlılıq siqnalları
Müqayisəli qrup göstəricilərində Azərbaycan D-8 ölkələri arasında 9 ölkə içində 4-cü, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ölkələri arasında 57 ölkə içində 17-ci, OPEC+ qrupunda 21 ölkə içində
11-ci və G77-də 132 ölkə içində 60-cı yerdədir. Prezident respublikaları arasında mövqe 57 ölkə içində 25-ci, ATƏT iştirakçı dövlətləri arasında isə 57 ölkə içində 51-cidir. Xarici pasportların Azərbaycana giriş asanlığını ölçən qonaqpərvərlik sıralamasında ölkə 199 dövlət arasında 76-cı yerdə göstərilir.
Hesabatın qarşılıqlılıq bölməsi Azərbaycan pasportunun xaricə çıxış şərtlərini xarici pasportların ölkəyə giriş şərtlərindən ayrıca qiymətləndirir. Bu çərçivədə Azərbaycana giriş üçün viza tələbləri ilə Azərbaycan vətəndaşlarının həmin ölkələrə giriş rejimi arasında fərqlər görünür. Almaniya, ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, Yaponiya və Kanada kimi bir sıra ölkələrin pasportları Azərbaycana vizasız, elektron icazə ilə və ya sərhəddə viza əsasında daxil ola bildiyi halda, Azərbaycan pasportu həmin ölkələrə əvvəlcədən viza tələb olunan kateqoriyada göstərilir. Əks istiqamətdə Ermənistan, Misir, Keniya, Tanzaniya və bir sıra digər ölkələrin pasportları Azərbaycan üçün viza tələb olunan siyahıda olduğu halda, Azərbaycan pasportu həmin istiqamətlərə vizasız, elektron icazə və ya sadələşdirilmiş giriş imkanı əldə edir. Bu məlumatlar yalnız giriş rejimlərinin istiqamətlər üzrə fərqini göstərir. Pasport Hesabatları sıralamanı ilk növbədə hərəkətlilik balına əsasən müəyyənləşdirir; bu bal vizasız giriş mümkün olan, sərhəddə viza və ya eyni giriş kateqoriyasına daxil edilən sadələşdirilmiş prosedurlarla giriş mümkün olan, həmçinin elektron səyahət icazəsi ilə əlçatan istiqamətlərin cəmini ifadə edir. Hərəkətlilik balı eyni olduqda əvvəlcə vizasız istiqamətlərin sayı, sonra elektron səyahət icazəsi ilə giriş mümkün olan istiqamətlərin sayı, daha sonra sərhəddə viza və əlaqəli sadələşdirilmiş giriş kateqoriyasındakı istiqamətlərin sayı müqayisə edilir; bu dörd göstəricinin hamısı eyni olduqda pasportlar eyni sıranı bölüşür.
