İQTİSADİ IDARƏETMƏDƏ İNNOVATİV DÜŞÜNCƏNIN MÜASIR ELMI SIMASI

(PROFESSOR ARZU HÜSEYNOVANIN 60 ILLIK YUBILEYINƏ)

Həyatda elə insanlar vardır ki, onların ömür yolu yalnız keçilən illərlə deyil, yaratdıqları dəyərlərlə ölçülür. Belə insanların fəaliyyəti zamanın hüdudlarını aşaraq bütöv bir elmi məktəbin, yeni idarəetmə mədəniyyətinin və gələcək nəsillərin inkişaf istiqamətinin formalaşmasına xidmət edir. Onların qazandıqları uğurlar təkcə şəxsi nailiyyət deyil, bütövlükdə ölkənin intellektual potensialının zənginləşməsinin göstəricisinə çevrilir.

Azərbaycan iqtisad elminin tanınmış nümayəndəsi, iqtisad elmləri doktoru, professor Arzu Doğru qızı Hüseynova məhz belə şəxsiyyətlərdəndir. Bu gün onun 60 illik yubileyi münasibətilə qələmə alınan sətirlər sadəcə təbrik sözləri deyil. Bu, Azərbaycan elminin inkişafında mühüm xidmətləri olan bir xanım-alimin, yenilikçi tədqiqatçının, bacarıqlı təşkilatçının, müasir iqtisadi düşüncənin formalaşmasına töhfə verən ziyalının fəaliyyətinə verilən mənəvi qiymətdir.

Altmış yaş… İnsan ömründə müdrikliyin, təcrübənin, yaradıcılıq enerjisinin və həyat fəlsəfəsinin ən kamil mərhələlərindən biridir. Professor Arzu Hüseynovanın həyatına nəzər saldıqda isə bu illərin hər birinin gərgin zəhmətlə, elmi axtarışlarla, yaradıcı təşəbbüslərlə və dövlətçilik maraqlarına xidmət edən fəaliyyətlə zəngin olduğunu görürük. O, yalnız elmi nəticələr əldə etməklə kifayətlənməyib, bu nəticələrin ölkənin innovasiya siyasətində, rəqəmsal transformasiya proseslərində, texnologiya və iqtisadi inkişaf strategiyalarında tətbiqinə nail olmuş alimlərdəndir.

Azərbaycanın müstəqillik dövründə innovasiya iqtisadiyyatının elmi əsaslarının formalaşması prosesində professor Arzu Hüseynovanın xüsusi xidmətləri danılmazdır. O, informasiya sistemləri, innovasiya siyasəti, elmi-texniki inkişafın iqtisadi mexanizmləri, rəqəmsal iqtisadiyyat, texnologiyaların transferi, milli innovasiya sistemi və elmi idarəetmə istiqamətlərində uzun illər ərzində ardıcıl tədqiqatlar apararaq bu sahələrin inkişafına mühüm töhfələr vermişdir.

Elm yolunun başlanğıcı

1966-cı il iyulun 21-də Bakı şəhərində dünyaya gələn Arzu Hüseynova hələ gənclik illərindən riyazi təfəkkürü, analitik düşüncə tərzi və dəqiq elmlərə marağı ilə seçilmişdir. M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunda “Tətbiqi riyaziyyat” ixtisası üzrə aldığı fundamental təhsil sonrakı bütün elmi fəaliyyətinin möhkəm nəzəri bazasını yaratmışdır. Həmin dövrdə əldə etdiyi riyazi hazırlıq sonralar iqtisadi proseslərin modelləşdirilməsi, informasiya sistemlərinin qurulması və innovasiya iqtisadiyyatının analitik əsaslarının işlənməsində onun ən böyük üstünlüklərindən birinə çevrilmişdir. Məhz buna görə professor Arzu Hüseynovanın elmi yaradıcılığında iqtisadiyyat, riyaziyyat, informasiya texnologiyaları və idarəetmə elmləri bir-birini tamamlayan vahid sistem təşkil edir.

Elm və istehsal arasında körpü quran alim

Azərbaycan elmi tarixində nəzəriyyə ilə praktikanı birləşdirən alimlər xüsusi yer tutur. Professor Arzu Hüseynova da məhz belə alimlərdəndir. Onun fəaliyyəti heç vaxt yalnız auditoriyalar və ya laboratoriyalarla məhdudlaşmamışdır. Proqramçı kimi başladığı peşə fəaliyyəti sonradan dövlət idarəçiliyində, elmi informasiya sistemlərinin yaradılmasında, innovasiya bazalarının formalaşdırılmasında, milli innovasiya sisteminin layihələndirilməsində və elmi siyasətin hazırlanmasında davam etmişdir.

Azərbaycanın elmi informasiya məkanının formalaşdırılması istiqamətində hazırladığı avtomatlaşdırılmış informasiya sistemləri həmin dövr üçün mühüm yenilik hesab olunurdu. Dissertasiya fondlarının elektronlaşdırılması, elmi informasiya bazalarının yaradılması, innovasiya məlumat sistemlərinin işlənməsi kimi layihələr sonradan ölkədə rəqəmsal elmi idarəetmənin inkişafı üçün mühüm baza rolunu oynamışdır.

Milli innovasiya sisteminin ideoloqlarından biri

Professor Arzu Hüseynovanın elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri milli innovasiya sisteminin formalaşdırılması olmuşdur. Bu istiqamətdə onun tədqiqatları yalnız nəzəri xarakter daşımamış, dövlət proqramlarının hazırlanmasına da ciddi təsir göstərmişdir. Azərbaycan Respublikasının Milli İnnovasiya Sisteminin konsepsiyasının hazırlanmasında, innovasiya siyasətinin iqtisadi mexanizmlərinin işlənməsində və qabaqcıl texnologiyaların tətbiqi üzrə dövlət layihələrinin hazırlanmasında yaxından iştirak etməsi bunun bariz nümunəsidir. Bu gün ölkədə innovasiya iqtisadiyyatından danışarkən həmin istiqamətin elmi əsaslarının formalaşdırılmasına töhfə vermiş alimlər sırasında professor Arzu Hüseynovanın adı xüsusi hörmətlə çəkilir.

Elmi rəhbər və pedaqoq

Hər bir alimin böyüklüyü yalnız yazdığı onlarla kitablarla, yüzlərlə məqlələrlə  ölçülmür. Onun yetişdirdiyi insanlar da ən böyük əsəridir. Professor Arzu Hüseynova uzun illər ərzində müxtəlif ali təhsil müəssisələrində minlərlə tələbəyə dərs demiş, onlarca magistr, doktorant və dissertantın elmi rəhbəri olmuşdur. Onun auditoriyalarında yalnız iqtisadi nəzəriyyə öyrədilmir. Burada elmi düşünmək, araşdırmaq, təhlil etmək, nəticə çıxarmaq və yenilik yaratmaq mədəniyyəti formalaşdırılır. Bu xüsusiyyət onu tələbələrinin yaddaşında sadəcə müəllim deyil, elmə yol göstərən alim-ziyalı kimi yaşadır.

Müasir iqtisadi fikrin inkişafında xidmətləri

Bugünkü qlobal iqtisadi çağırışlar yeni yanaşmalar tələb edir. Rəqəmsal iqtisadiyyat, süni intellekt, böyük verilənlər, innovasiya ekosistemləri, texnologiyaların transferi və bilik iqtisadiyyatı artıq iqtisadi inkişafın əsas istiqamətləridir. Professor Arzu Hüseynova uzun illərdir məhz bu istiqamətlərin Azərbaycanda elmi əsaslarının işlənməsi ilə məşğul olur. Onun elmi əsərləri iqtisadiyyatın rəqəmsallaşması, innovasiya potensialının qiymətləndirilməsi, texnoloji inkişafın iqtisadi mexanizmləri və informasiya analitikası sahəsində aparılan tədqiqatlar üçün mühüm mənbələr hesab edilir.

Alimlikdən daha böyük anlayış – ziyalılıq

Bəzi insanlar yüksək vəzifələr tutur. Bəziləri çox kitab yazırlar. Lakin yalnız seçilmiş insanlar həm də mənəvi nümunəyə çevrilirlər. Professor Arzu Hüseynova həmin ziyalılardandır. Sadəliyi, təvazökarlığı, yüksək mədəniyyəti, insanlara diqqəti, həmkarlarına qayğıkeş münasibəti, gənclərə göstərdiyi dəstək onu elmi mühitdə xüsusi hörmət sahibi etmişdir. Elmdə qazandığı nüfuzu heç vaxt şəxsi üstünlük vasitəsinə çevirməmiş, əksinə, onu elmə və insanlara xidmət missiyası kimi qəbul etmişdir.

60 illik zirvə və yeni üfüqlər

Altmış illik həyat yolu professor Arzu Hüseynovanın fəaliyyətində təbii ki, son dayanacaq deyil. Bu, yeni ideyaların, yeni layihələrin və yeni elmi nailiyyətlərin başlanğıcıdır. Bu gün onun rəhbərlik etdiyi və iştirak etdiyi elmi istiqamətlər Azərbaycanın rəqəmsal transformasiyası, innovasiya iqtisadiyyatı və bilik əsaslı inkişaf strategiyalarının mühüm tərkib hissəsinə çevrilmişdir. Belə alimlərin fəaliyyəti göstərir ki, elm yalnız laboratoriyada yaranmır; elm cəmiyyətin inkişafına istiqamət verən, dövlətin strateji qərarlarını zənginləşdirən və gələcəyin iqtisadi modelini formalaşdıran böyük intellektual qüvvədir.

ƏZIZ ARZU XANIM!

Sizin altmış illik yubileyiniz münasibətilə Sizə möhkəm cansağlığı, tükənməz yaradıcılıq enerjisi, yeni elmi uğurlar, rəhbərlik etdiyiniz kollektivlərə və yetişdirdiyiniz gənc alimlərə yeni nailiyyətlər arzulayırıq!

 Qoy zəngin həyat təcrübəniz, dərin elmi biliyiniz, yüksək ziyalılığınız və Vətənə xidmət amalınız bundan sonra da Azərbaycan elminin inkişafına işıq saçsın!

60 yaşınız mübarək, hörmətli professor Arzu xanım Hüseynova!

Qoy qəlbinizin gəncliyi, düşüncənizin müasirliyi və elminizin işığı daim Azərbaycan elminin yolunu nurlandırsın!

Əlövsət Qaraca Əliyev,

Professor