Rusiya “ləyaqətli çıxış yolu” axtarır… Çünki taktikası əks nəticə verdi!

Rusiya-Ukrayna münaqişəsi beşinci ilinə yaxınlaşdıqca, Moskvanın zəiflətmə strategiyası Ukraynanın son zamanlar intensiv dron və raket hücumları ilə əks təsirə uğramış kimi görünür. Kiyev Rusiyanın enerji infrastrukturunu və Krımı hədəf alan hücumlara başlayıb. İndi Kremldə Avropa ilə dialoq və danışıqlar mesajları gündəmdədir.

Tezadlar.az Nerdun Hacıoğlunun “Hürriyet”dəki yazısından bızi açıqlamaları təqdim edir…

Rusiyanın Ukraynanı zəiflətmək planı son aylarda Kiyevin enerji infrastrukturuna və Krıma intensiv hücumları ilə əks-təsirə uğramağa başlayıb. Enerji infrastrukturunda itkilər və iqtisadi xərclər artdıqca, Kreml yenidən Avropa ilə dialoq və danışıqlar mesajlarını ön plana çıxarır.

Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya qarşı başlatdığı “xüsusi hərbi əməliyyat” beşinci ilinə yaxınlaşdıqca, Moskvanın ritorikasında təəccüblü bir dəyişiklik baş verir. Cəbhə xəttində əhəmiyyətli bir irəliləyiş əldə olunmasa da, uzun sürən müharibə yolu ilə Ukraynanı yormaq və öz şərtləri ilə razılığa gəlmək məqsədi daşıyan Kreml həm hərbi təzyiq, həm də artan iqtisadi xərclər səbəbindən bu yaxınlarda yeni bir çıxış strategiyası axtarmağa başlayıb. Rusiya lideri Vladimir Putin də daxil olmaqla yüksək vəzifəli şəxslərin mesajları göstərir ki, ABŞ-ın Moskvayönlü mövqeyini itirməsindən sonra Kreml əvvəllər prosesdən kənarda saxlamağa çalışdığı Avropa ilə əlaqələri bərpa etmək imkanlarını araşdırır.

PUA-LAR MÜHARİBƏNİN AXIRINI DƏYİŞDİRDİ

Son aylarda Ukraynanın Qərbin dəstəyi ilə qısa, orta və uzun mənzilli dron imkanlarını inkişaf etdirməsi müharibənin gedişində əhəmiyyətli bir dönüş nöqtəsi yaratdı. Kiyevin Rusiya ərazisinə hücumlarının intensivləşməsi ilə Rusiyanın enerji infrastrukturu ciddi ziyan gördü. Son 60 gündə Ukrayna Rusiyada dronlar və Flamingo kruiz raketlərindən istifadə edərək 7 neft emalı zavodunu, 20 böyük yanacaq anbarını və 3 dəniz neft yükləmə terminalını yararsız hala saldı. Xüsusilə enerji obyektlərinə edilən hücumlar Rusiyanın müharibə boyunca müqavimətini qoruyub saxlayacağı ehtimalını zəiflədib.

KRİMDA İŞLƏR YAXŞI GEDİR

Bu təzyiqin ən çox hiss olunduğu yerlərdən biri Rusiyanın 2014-cü ildə işğal etdiyi və ilhaq etdiyi Krımdır. Ukrayna hava qüvvələrinin hücumlarından sonra yarımada faktiki olaraq hava blokadası altındakı bölgəyə çevrilib. Krımda benzin və dizel təchizatının əldə edilməsi çətinləşib və elektrik enerjisi istehsalı və ötürücü xətləri də hədəf alındığı üçün yarımadanın üçdə biri dünən tamamilə elektriksiz qalıb. Eyni təzyiq Rusiyaya da yayılıb, paytaxt Moskva və ətrafındakı yanacaqdoldurma məntəqələrində yanacaq çatışmazlığı yaranıb və Ural dağlarına qədər uzanıb. Rusiya Energetika Nazirliyi ölkədə yanacaq böhranını rəsmi olaraq etiraf edib.

HƏRBİ HƏDƏFLƏR DƏ VURULUB

Son bir ay ərzində Krımdakı bütün logistika yollarını iflic edən hücumlardan sonra Ukrayna ordusu ötən gecə yarımadadakı Rusiya hərbi obyektlərini hədəfə alıb. Bildirilib ki, güclü partlayıcı maddələrlə yüklənmiş orta mənzilli dronların vurduğu ilk hədəf Kerç yaxınlığındakı 133-cü sursat briqadası, ardınca Baxçisaray yaxınlığındakı Saki və Qvardeysk hərbi aerodromları olub. Hücumlar nəticəsində həmçinin iki S-400 hava hücumundan müdafiə batareyası və iki Pantsir-S1 qısa mənzilli hava hücumundan müdafiə qurğusu məhv edilib. Hərbi ekspertlərin fikrincə, hava hücumundan müdafiə sistemlərinə, aerodromlara və sursat anbarlarına təzyiq davam edərsə, yarımada üzərində hava nəzarəti Ukraynaya keçə bilər.

İQTİSADİ TƏZYİQ ARTIRILDI

Hərbi təzyiqin iqtisadi təsirləri tez bir zamanda özünü göstərdi. Rusiya fond bazarı cəmi 10 gün ərzində dəyərinin 15-20%-ni itirərək 2009-cu il səviyyəsinə düşdü. Müharibəyə maliyyə gərginliyi Moskvada daxili müzakirələri gücləndirdi. Rusiya Kommunist Partiyasının lideri Gennadi Zyuqanovun müharibəni davam etdirmək üçün daha çox pula ehtiyac olduğunu bildirərək “bank əmanətlərinin milliləşdirilməsi” çağırışı bu böhranın siyasi nəticələrindən biri kimi diqqət çəkdi.

LAVROV TRAMPI TƏNQİD EDİR

Moskvanın ritorikasında dəyişikliyin ən açıq əlaməti xarici işlər naziri Sergey Lavrovdan gəldi. Səfirlərlə görüşdə çıxış edən Lavrov 2025-ci ildə keçiriləcək Tramp-Putin Alyaska sammitinin ruhunun öldüyünü etiraf etdi. Lavrov bildirib ki, “ABŞ liderinin Alyaskada bizə verdiyi vədlər yerinə yetirilməyib. ABŞ artıq Ukrayna böhranında vasitəçi rolunu itirib”. Lavrov əlavə edib ki, Qərbdən bərabərhüquqlular arasında dialoq üçün yeni təkliflər gəlməyincə, Rusiya hərbi gücündən istifadə etməyə davam edəcək və Rusiyanın maraqlarını qoruyan bir əsas olmadan Avropa ilə əlaqə mümkün deyil.

PUTİN YENƏ İSTANBUL DEDİ

Putin oxşar mövqedən danışdı, lakin danışıqlara qapını tamamilə bağlamadan. Bir gün əvvəl Moskvada keçirilən Nazirlər Kabinetinin iclasında Putin Ukrayna ilə danışıqların bərpası ehtimalını qaldırdı və müəyyən şərtlər qəbul edilərsə, danışıqlara qayıtmağa hazır olduqlarını bildirdi. Putinin sadaladığı şərtlər arasında 2022-ci ildə İstanbulda əldə edilən razılaşma layihəsini davam etdirən çərçivə, Alyaskada Rusiya və ABŞ liderləri arasında müzakirə edilən planın nəzərdən keçirilməsi və cəbhə xəttindəki mövcud reallıqların nəzərə alınması var idi. Putin bu şərtlər yerinə yetirilmədiyi təqdirdə Rusiyanın məqsədlərinə hərbi güc vasitəsilə çatmaq əzmini bir daha təkrarladı.

E.ŞİRİNOV