Müəllimlik cəmiyyətin mənəvi və intellektual inkişafında mühüm rol oynayan ən şərəfli peşələrdən biridir. Müəllim yalnız şagirdə müəyyən bilikləri çatdıran şəxs deyil, eyni zamanda onun dünyagörüşünün formalaşmasına, düşünmə qabiliyyətinin inkişafına və şəxsiyyət kimi yetişməsinə təsir göstərən mənəvi rəhbərdir. Xüsusilə, Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəlliminin üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Çünki ana dilini və milli ədəbiyyatı öyrətmək, əslində, şagirdə xalqın tarixi yaddaşını, milli-mənəvi dəyərlərini və mədəni irsini tanıtmaq deməkdir.
Mənim üçün də müəllimlik anlayışı xüsusi məna daşıyır. Bu anlayışın ən gözəl nümunələrindən biri sevimli müəlliməm Nazlı İmanovadır. Onun həyat yolu, pedaqoji fəaliyyəti, Azərbaycan dili və ədəbiyyatına olan bağlılığı mənim üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.
Nazlı İmanovanın həyat və təhsil yolu
Nazlı İmanova 1959-cu il oktyabrın 16-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, uşaqlıq və gənclik illərini Azərbaycanın paytaxtında keçirmiş, təhsil almağa və elmə böyük maraq göstərmişdir.
1976-cı ildə 182 nömrəli məktəbi bitirən Nazlı İmanova ali təhsil almaq yolunda mühüm addım atmışdır. 1978-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinə qəbul olmuş və universitetin Filologiya fakültəsində təhsil almışdır. Filologiya elmi dilin, ədəbiyyatın, mətnlərin və onların inkişaf qanunauyğunluqlarının öyrənilməsini əhatə edən geniş və mühüm elm sahəsidir. Bu istiqamətdə təhsil almaq Azərbaycan dili və ədəbiyyatının incəliklərini dərindən mənimsəmək üçün möhkəm elmi baza yaradır.
Nazlı İmanova 1984-cü ildə ali təhsilini uğurla başa vurmuşdur. Onun filoloji təhsili sonrakı pedaqoji fəaliyyətində mühüm rol oynamışdır. Çünki Azərbaycan dili və ədəbiyyatını yüksək səviyyədə tədris etmək üçün yalnız fənn biliklərinə deyil, həm də dilin strukturunu, ədəbiyyatın nəzəri əsaslarını və bədii düşüncənin xüsusiyyətlərini dərindən anlamaq tələb olunur.
Pedaqoji fəaliyyəti
Nazlı İmanova 1982-ci ildən müəllim kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bu isə onun uzun illər ərzində pedaqoji sahədə zəngin təcrübə qazandığını göstərir. Müəllimlik fəaliyyəti insanın daim öz üzərində işləməsini, yeni biliklər əldə etməsini və şagirdlərin fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə almasını tələb edən bir peşədir.
Pedaqogikada müəllimin əsas vəzifələrindən biri yalnız məlumat vermək deyil, şagirddə öyrənməyə maraq yaratmaqdır. Müasir təhsil nəzəriyyələrində də qeyd olunur ki, səmərəli təlim prosesində şagird passiv dinləyici deyil, biliklərin mənimsənilməsində fəal iştirak edən şəxs olmalıdır. Bu baxımdan müəllimin izah etmə bacarığı, səbrli olması, şagirdə fərdi yanaşması və motivasiya yaratması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Uzun illər müəllim kimi fəaliyyət göstərən Nazlı İmanova da pedaqoji təcrübəsini daim şagirdlərinə bilik verməyə həsr etmişdir. Hazırda o, mənə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fənlərindən hazırlıq keçir. Onun dərsləri mənim üçün yalnız mövzuları öyrənmək vasitəsi deyil, həm də düşünmək, araşdırmaq və Azərbaycan dilinin zənginliyini daha yaxından dərk etmək imkanıdır.
Azərbaycan dili müəlliminin cəmiyyətdə rolu
Azərbaycan dili xalqımızın milli kimliyinin əsas göstəricilərindən biridir. Dil yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də xalqın tarixi təcrübəsini, mədəniyyətini, dünyagörüşünü və milli yaddaşını qoruyan mühüm mənəvi sərvətdir. Buna görə Azərbaycan dili müəlliminin fəaliyyəti böyük ictimai əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan dilinin qrammatik quruluşunu, fonetik və leksik xüsusiyyətlərini öyrənmək şagirdin yalnız dərs nəticələrinə deyil, ümumi nitq mədəniyyətinə də təsir edir. Düzgün və səlis danışmaq, fikri ardıcıl ifadə etmək, sözlərin məna çalarlarını düzgün müəyyənləşdirmək insanın intellektual inkişafının mühüm göstəricilərindəndir.
Ədəbiyyatın insan tərbiyəsində rolu
Ədəbiyyat insanın mənəvi dünyasının formalaşmasında xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Bədii əsərlər vasitəsilə insan müxtəlif xarakterləri, həyat hadisələrini, mənəvi seçimləri və ictimai problemləri dərk edir. Ədəbiyyat oxucunun təxəyyülünü genişləndirir, empatiya hissini gücləndirir və onu müxtəlif dünyagörüşləri ilə tanış edir.
Azərbaycan ədəbiyyatı da xalqımızın çoxəsrlik mənəvi sərvətinin mühüm hissəsidir. Nizami Gəncəvi, Məhəmməd Füzuli, Mirzə Fətəli Axundzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Mirzə Ələkbər Sabir, Hüseyn Cavid, Səməd Vurğun və digər sənətkarların yaradıcılığı xalqımızın ədəbi düşüncəsinin inkişafında mühüm rol oynamışdır.
Ədəbiyyat müəlliminin vəzifəsi bu əsərləri şagirdə sadəcə əzbərlətmək deyil. Əsas məqsəd əsərin ideyasını, müəllifin dünyagörüşünü, obrazların xarakterini və bədii xüsusiyyətləri dərk etdirməkdir. Nazlı müəllimənin ədəbiyyat dərslərinin dəyəri də məhz bundadır. O, ədəbi əsərlərə yalnız dərs mövzusu kimi deyil, insan həyatını və mənəvi dəyərləri anlama vasitəsi kimi yanaşmağı öyrədir.
Müəllim və şagird münasibəti
Təhsil prosesində müəllim və şagird arasında qurulan sağlam münasibət təlimin səmərəliliyinə müsbət təsir göstərən mühüm amillərdən biridir. Şagird müəlliminə güvəndikdə, sual verməkdən çəkinmədikdə və səhv etməkdən qorxmadıqda öyrənmə prosesi daha məhsuldar olur.
Nazlı müəlliməyə olan sevgim də yalnız onun mənə dərs keçməsi ilə bağlı deyil. Mən onu səbrinə, zəhmətinə, biliyinə və mənə verdiyi dəstəyə görə sevirəm. Müəllim insanın həyatında elə iz buraxa bilər ki, həmin insan illər sonra belə onun sözlərini və öyrətdiyi dəyərləri xatırlayar.
Düşünürəm ki, əsl müəllim şagirdin yalnız biliyini deyil, özünə inamını da inkişaf etdirir. Bəzən bir müəllimin dediyi sadə bir cümlə şagird üçün böyük motivasiyaya çevrilə bilər. Bu mənada, müəllimlik həm elmi, həm də mənəvi məsuliyyət tələb edən peşədir.
Nazlı müəllimə haqqında düşüncələrim
Nazlı müəllimə mənim üçün Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fənlərini öyrədən müəllim olmaqdan daha artıqdır. O, biliyə gedən yolda mənə istiqamət göstərən, çətin mövzuları başa düşməyimə kömək edən və məni daha çox çalışmağa həvəsləndirən insandır.
Onun uzun illər ərzində müəllim kimi fəaliyyət göstərməsi böyük pedaqoji təcrübəyə malik olduğunu göstərir. Müəllimlikdə illərin təcrübəsi çox böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki hər yeni nəsil şagird müəllimdən fərqli yanaşma və fərqli izah tələb edə bilər. Təcrübəli müəllim isə müxtəlif öyrənmə xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq tədris prosesini daha səmərəli təşkil edə bilir.
Nazlı müəllimənin mənə öyrətdiyi ən mühüm şeylərdən biri də elmə və biliyə ciddi yanaşmaqdır. Azərbaycan dili və ədəbiyyatı kimi geniş sahəni öyrənmək davamlı əmək tələb edir. Mən onun sayəsində başa düşürəm ki, uğurun əsas şərtlərindən biri yalnız istedad deyil, həm də müntəzəm çalışma, səbir və məqsədyönlülükdür.
Müəllimimin doğum günü
16 oktyabr sevimli müəlliməm Nazlı İmanovanın doğum günüdür. Bu əlamətdar gündə ona ən xoş arzularımı çatdırmaq istəyirəm.
İnsan həyatında bəzi insanlar olur ki, onların əməyinin dəyərini sözlərlə tam ifadə etmək çətindir. Müəllimlər də belə insanlardandır. Onlar öz biliklərini və zamanlarını gələcək nəsillərin inkişafına həsr edirlər. Nazlı müəllimənin də uzun illər müəllimlik fəaliyyətini davam etdirməsi onun bu peşəyə olan bağlılığının göstəricisidir.
Arzu edirəm ki, Nazlı müəllimə həmişə sağlam, xoşbəxt və gümrah olsun. Qarşıdakı illərdə də şagirdlərinin uğurlarını görsün, onların nailiyyətləri ilə qürur duysun. Hər bir müəllim üçün ən böyük mükafatlardan biri yetişdirdiyi şagirdlərin uğurudur. Mən də gələcəkdə əldə edəcəyim nailiyyətlərdə onun əməyinin və mənə verdiyi biliklərin payının olacağını düşünürəm.
Nəticə olaraq demək olar ki, müəllimlik yalnız peşə deyil, insan yetişdirmək missiyasıdır. Müəllim öz fəaliyyəti ilə gələcəyin ziyalılarını, mütəxəssislərini və cəmiyyətin fəal üzvlərini yetişdirir. Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi isə bununla yanaşı, milli dilimizin və mədəni irsimizin gələcək nəsillərə ötürülməsində mühüm rol oynayır.
Qeyd etdiyim kimi, Nazlı İmanova 1959-cu il oktyabrın 16-da Bakı şəhərində anadan olmuş, 1976-cı ildə 182 nömrəli məktəbi bitirmiş, 1978-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinə qəbul olmuş və 1984-cü ildə ali təhsilini başa vurmuşdur. O, 1982-ci ildən müəllim kimi fəaliyyət göstərmiş və uzun illər ərzində öz bilik və təcrübəsini şagirdlərinin inkişafına həsr etmişdir.
Bu gün mən onun şagirdi kimi özümü xoşbəxt hiss edirəm. Çünki mənə yalnız Azərbaycan dili və ədəbiyyatını öyrədən deyil, həm də biliyin, zəhmətin və məqsədyönlü çalışmağın əhəmiyyətini göstərən bir müəlliməm var.
Əziz Nazlı müəllimə, doğum gününüz mübarək! Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, ailə səadəti, xoşbəxtlik və pedaqoji fəaliyyətinizdə daha böyük uğurlar arzulayıram. Sizin kimi müəllimlərin zəhməti şagirdlərin yaddaşında və həyatında daim yaşayır. Mən də sizi həmişə böyük hörmət və sevgi ilə xatırlayacağam.
Doğum gününüz mübarək, əziz müəlliməm!
Səma Tağızadə,
Bakı şəhəri
