Gürcüstanın sabiq prezidenti Mixail Saakaşvili son seçkidə 15 illik hakimiyyətini itirən Orban haqqında inanılmaz faktlar açırlayıb. Tezadlar.az xatırladır ki, sabiq prezident bu barədə özünün sosial media hesabında belə yazıb. Sitat: “…Viktor Orban bir zamanlar yaxşı insan idi. Onu ilk dəfə Azad Macarıstanın əvvəlində tanıdım, 1993-cü ildə Fideşin lideri olaraq Kolumbiya Universitetinin yay məktəbi tələbələri ilə Budapeşt yaxınlığındakı Maskeve sarayında görüşdük. O vaxtlar oynaq, xarizmatik, gözlü idealist siyasi lider idi. Orbán daha sonra Müxalifət lideri kimi Qızılgül İnqilabını dəstəklədi, daha sonra isə Baş Nazir kimi bizimlə sıx əlaqələr qurdu. O vaxt gürcü islahatları aparırdı və özünü islahatçı kimi göstərirdi. 2012-ci ildə seçkilərdə bizə dəstək olmağa gəlmişdi. 2012-ci ildə Rusiya xüsusi əməliyyatından sonra mənə və hökumət üzvlərimə Macarıstanda sığınacaq təklif etdi. Buna ehtiyacım yox idi, amma çox şey getdi. O vaxtdan 2017-ci ildən bəri daim mənimlə görüşürdü, amma qəribə şəkildə sonuncu görüşlərimizdən biri yadıma düşdü, 2015-ci ildə mənə – “Mişa, məni Ukraynalı oliqarxlarla tanış et, birlikdə pul qazanaq”- dedi. Əvvəlcə, mən o vaxt Odessa qubernatoru idim və Ukraynalı milyarder-oliqarxlar və onların mediası ilə əlbəyaxa müharibə aparmışam. İkincisi, mən siyasəti heç vaxt pul qazanmaq yolu kimi görməmişəm, bu da Orban haqqında əvvəlki təəssüratımla heç bir şəkildə uyğun gəlmədi, ona görə də zarafat etdiyinə ümid etdim.
Təxminən bu vaxtlar Macarıstanda avtoritar çevriliş başladı. Sonra isə onun əsas sponsorlarından birinə çevrilən oliqarx İvanişvili ilə görüşüb. Digər tərəfdən, Orbánın siyasi texnologiyaları ona “xəyal qurmağı”, təbliğat şüarları yaratmağı”, hətta universitetləri bağlamağı öyrətmişdi. Üstəlik, Orban İvanişvili ilə Putinin əsas azarkeşi oldu. 2024-cü ilin saxtalaşdırılmış seçkilərindən sonra Qocsebiyə dəstək üçün gəlib (məndə olan məlumata görə, təyyarəsi ilə Budapeştə 30 milyon dollar aparıb) və Putinin tələbini də gətirib – rejimin artıq yerinə yetirdiyi Aİ-dən dərhal imtina etmək, Kobaxidzenin tələbini də gətirmişdi. Nəhayət, Orban İvanişvilinin Amerika ilə “sabitləşdirici” kanallarından biri oldu. Təbii ki, pulsuz deyildi (ikinci kanal Emirates şirkəti və onun tanınmış amerikalı investorlarıdır, bu adların açıqlanmaması üçün “ərəb şəhərləri”nin müqaviləsi gizli saxlanılır).
Həmçinin Orban Aİ-nin İvanişviliyə qarşı sanksiyalarına veto qoyurdu və dünən Siarto Rusiya və Gürcüstana qarşı sanksiyaları bloklayan sənədlərin sürətlə məhv edilməsi prosesində yaxalandı. Bildiyimə görə Orbanın Rusiya və Gürcüstanla gizli razılaşmaları olub, o cümlədən sanksiyaların bloklanması (Madiar araşdırmalara başlayacaq və əminəm ki, maliyyə maxinasiyaları İvanişvili ilə həll olunacaq).
Yeri gəlmişkən, Madiarinin Orbanın partiyasından kənarda olması Qaribaşvilinin həbsində mühüm əhəmiyyət kəsb etdi. İvanişvili indilərdə özünə gəldi. Ümumilikdə Macar xalqı seçki inqilabı etdi. 1848-ci ildə dünyada 19-cu əsrin ən ciddi inqilabını həyata keçirən və 1956-cı ildə İmre Nadinin başçılığı altında Sovet İttifaqına qarşı üsyan edən xalqdır.
Gürcüstan üçün dərs bu günkü kimi aydındır. 2022-ci ildə Macarıstanda müxalifət də bir növ müvəqqəti seçki birliyi yaratdı, orada hamının bir-birinə nifrət etdiyi və Orban tərəfindən məhv edildi, çünki onlar Facebook və telekanalların xalqla heç bir ortaq cəhəti olmayan siyasətçiləri idi. Sonra da 2002-2003-cü illərdəki kimi başqa siyasətçilərlə vaxt keçirməyən, gecə-gündüz xalqın arasında olan Peter Madiar gəldi və Orbaninin partiyasını tamamilə dağıtdı. Bir tərəfdən xalqı qalib gələ biləcəyinə inandırdı, digər tərəfdən idealist gəncləri inandırdı ki, qorxmadan səs verməyə gəliblər.
2024-cü ildə Gürcüstanda gənclərin əksəriyyəti seçkiyə getməyib və buna görə nəticələrini müdafiə etməyib, yaşlı əhalinin bir hissəsi isə qələbəyə inanmadığı üçün getməyib. Gilaurinin seçkilərə müdaxiləsi və partiyaların əksəriyyətinin susqunluğu da burda əhəmiyyətli rol oynayıb. Hərəkata qarşı səhnələşdirmə, daimi qarşılıqlı didişmə insanların əhval-ruhiyyəsində son dərəcə mənfi rol oynayıb. Biz Gürcüstanda da qazanmaq istəyiriksə, Facebook-u, Telestudiyaları tərk edib Rustaveli prospektini keçməliyik, real insanlarla əlaqə saxlamalıyıq…”.
Bu da keşmiş baş nazir Orbanın 15 illik hakikiyyətinə verilən siyasi qiymət!
Təqdim etdi: A.Məmmədli
