ABŞ hərbi hücumlardan İrana iqtisadi təzyiqə keçəcəyini elan etdikdən və İranla Oman arasında Hörmüz boğazında dəniz gəmiçiliyi marşrutu ilə bağlı razılaşmadan sonra neft qiymətləri 85 dollardan aşağı düşüb.
Tezadlar.az xəbər verir ki, dünən 91,29 dollara yüksələn Brent xam neft fyuçers müqaviləsi günü 87,27 dollardan bağlayıb. Bu gün saat 11:55-ə olan məlumata görə, noyabr ayı üçün Brent xam neft fyuçers müqaviləsi bağlanış qiymətindən təxminən 2,8 faiz aşağı, 84,86 dollardan ticarət olunurdu. Eyni zamanda, oktyabr ayı üçün Qərbi Texas Aralıq neft (WTI) xam neft fyuçers müqaviləsi 79,83 dollardan ticarət olunurdu.
Qiymətlərin azalmasına ABŞ-nin İrana qarşı yeni hərbi hücumlarının ehtimalının azalması və Hörmüz boğazından neft axınının artması gözləntiləri təsir edib.
Amerika xəbər platforması “Axios”-a danışan ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio müttəfiq ölkələrdəki həmkarları ilə son telefon danışıqlarında Tramp administrasiyasının hazırkı İran strategiyasını çatdırıb. İddia olunur ki, Rubio müttəfiq ölkələrin xarici işlər nazirlərinə Vaşinqtonun İrana qarşı strategiyasının hərbi hücumlardan daha çox iqtisadi təzyiqə və dəniz blokadasına üstünlük verəcəyini bildirib.
Bir rəsmi bildirib ki, Rubio Vaşinqtonun “bu mərhələdə” İrana qarşı yeni hava hücumlarını gözləmədiyini və ABŞ-ın bunun əvəzinə dəniz blokadası və Maliyyə Nazirliyinin elan etdiyi yeni sanksiyalar vasitəsilə Tehrana iqtisadi təzyiqi artırmağa diqqət yetirəcəyini bildirib.
Rəsmi əlavə edib ki, Rubio həmkarlarına ABŞ-nin yeni hərbi əməliyyat planlaşdırmadığını, lakin İranın hücuma başlaması halında hərbi cavab variantının masada qaldığını açıq şəkildə çatdırıb.
Bundan əlavə, ticarət gərginliyi qlobal iqtisadi perspektiv və neft tələbi ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi artırıb və qiymətlərə aşağı təzyiqi dərinləşdirib.
Hörmüz boğazında birgə dəhliz sazişi
Lakin İran və Oman arasında Hörmüz boğazında müvəqqəti birgə dəhlizin aktivləşdirilməsi ilə bağlı razılaşma da neft qiymətlərinin düşməsini dəstəkləyib.
İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qəribabadi bildirib ki, Omanla razılaşmaya əsasən, Hörmüz boğazında gəmiçilik marşrutu 7 mil enindədir və cənub dəhlizi bağlanıb. Qəribabadi daimi marşrutun yaradılması üçün Omanla danışıqların davam etdiriləcəyini söyləyib.
Digər tərəfdən, Qəribabadi Hörmüz boğazının hələ də bağlı olduğunu və İranın boğaz üzərində tam nəzarətə malik olduğunu iddia edərək, boğazdan gəmilərin keçməsi ilə bağlı iddiaların həqiqəti əks etdirmədiyini iddia edib. ABŞ və digər ölkələrin “Hörmüz boğazının yalnız İran tərəfindən müəyyən edilmiş tənzimləmələr çərçivəsində açılacağını” bilməli olduqlarını bildirən Qəribabadi, ABŞ-ın bölgəyə mina təmizləyən gəmilər göndərmək planlarına da reaksiya verib.
Qəribabadi “ABŞ-ın mina təmizləyən gəmiləri bölgəyə girərsə, onlar bizim üçün hədəfə çevriləcəklər. Trampın mina təmizləmə ilə bağlı açıqlamaları sadəcə bazarları sakitləşdirməyə yönəlib” deyib.
Hörmüz boğazından ticarət tranzitinin artması gözləntiləri bölgədəki təchizat riskləri ilə əlaqəli risk mükafatını azaltsa və neft qiymətlərinə aşağı təzyiqi artırsa da, boğazın statusu ilə bağlı qeyri-müəyyənlik və ərazidə davam edən geosiyasi risklər qiymətlərin enişini məhdudlaşdırır.
ELBAR
