İrlandiyanın Baş naziri Maykl Martin Qəzzada atəşkəsə baxmayaraq, heç bir dəyişiklik olmadığını bildirərək əlavə edib: “Qəzzada baş verənlər və davam edən hadisələrlə bağlı bütün faktlar ortaya çıxdıqda, dəlillər toplandıqda, şahidlərin ifadələri alındıqda, əsl dəhşət tam olaraq ortaya çıxdıqda, bütün dünya utanacaq”.
Tezadlar.az xəbər verir ki, Martin Nyu-Yorkda keçirilən 81-ci Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyasında iştirak edib və çıxış edib.
O, dünyada baş verən münaqişələrin ən həssas təbəqələrə təsir etdiyini və iqlim dəyişikliyinin təsirinin dünyanın hər yerində hiss olunduğunu qeyd edib.
O, beynəlxalq hüququn təhlükə altında olduğunu və yeni texnologiyaların gözlənilməz təhlükələrə yol açdığını qeyd edib.
Belə bir mühitdə Martin qeyri-müəyyənliklərin beynəlxalq sistemin təməllərini sarsıtdığını bildirərək bildirib: “Beynəlxalq əməkdaşlıq çətindir”, “çoxtərəflilik işləmir” demək və başqalarının problemlərinin bizim problemimiz olmadığını düşünmək səhv nəticəyə gəlmək deməkdir. Təzyiq altında olan bir dünyada cavab daha az əməkdaşlıq deyil”.
Avropa Birliyi Şurasının rotasiyalı prezidenti kimi İrlandiyanın məqsədinin birlik ruhunu gücləndirmək olduğunu izah edən Martin deyib: “BMT-nin əsaslandığı sülh, təhlükəsizlik, insan hüquqları və inkişaf sütunlarına sadiqliyimiz sarsılmazdır. Bu sütunlar ümumi məqsədlərimizi eyni dərəcədə dəstəkləyir: ədalətli və dinc bir dünya. Təəssüf ki, biz bu məqsədlərə kollektiv şəkildə doğru irəliləmirik. Biz düzgün yolda deyilik”.
“Beynəlxalq ictimaiyyət Fələstin məsələsində uğursuzluğa düçar olub”
Dünyada insan haqlarının pozulmasından danışan Martin Rusiyanın Ukraynaya hücumlarının ən qanlı olduğunu vurğulayıb.
Martin müharibə səbəbindən taxıl qiymətlərinin artdığını bildirib və əlavə edib: “BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərindən biri sərhədləri zorla dəyişdirməyə çalışır. Bu, BMT Nizamnaməsinin açıq şəkildə pozulmasıdır və qəbuledilməzdir.”
Sudandakı münaqişənin xarici müdaxilələr nəticəsində uzandığını qeyd edən Martin deyib: “Sudandakı müharibəni silahlandıran, maliyyələşdirən və uzadan bütün xarici aktyorlar və dövlətlər dəstəyini dayandırmalıdırlar.”
Qəzzada atəşkəsə baxmayaraq, ərazidə heç bir dəyişiklik olmadığını və İsrail hücumlarının davam etdiyini vurğulayan Martin sözünə davam edib: “Beynəlxalq ictimaiyyət Fələstin məsələsində uğursuzluğa düçar olub. Biz inanırıq ki, onilliklərdir davam edən yoxsulluq, insan itkisi və gərginliyin yeganə həlli Fələstin Dövləti və İsrailin sülh və harmoniya içində yan-yana yaşaya biləcəyi bir mühitdir. Bəzi kiçik inkişaflar baş verib. Getdikcə daha çox ölkə Fələstin Dövlətini tanıyır. BMT üzvlərinin əksəriyyəti Nyu-York Bəyannaməsini imzalayıb. Daha çox üzv Qərb Şəriyəsinin işğal olunmuş Fələstin ərazilərində qanunsuz məskunlaşma zorakılığına qarşı tədbirlər görür. Lakin vaxt azalır. Yerində bəzilərinin iki dövlətli həllin məqsədinə xələl gətirmək üçün qəsdən addımlar atdığını görürük.”
“Heç kim “bilmirdim” deyə bilməyəcək”
İsrailin Fələstin Dövlətini məhv etmək üçün atdığı addımların artıq sadəcə sui-qəsd nəzəriyyələri olmadığını qeyd edən Martin deyib: “İnsanların ümidsiz şəkildə sığınacaq axtardığı, müharibə nəticəsində zədələnmiş binalara sığınmağa məcbur olduğu bir vəziyyəti necə qəbul edə bilərik? Xüsusilə belə bir binanın uçması nəticəsində 8 uşağın öldüyü bir vaxtda bu necə mümkündür?”
Martin həmçinin humanitar yardımın, ərzaq və çadırların qəsdən bölgəyə buraxılmadığını vurğulayaraq əlavə edib: “Qəzzada baş verən və davam edən bütün faktlar aşkar edildikdə, dəlillər toplandıqda, şahidlərin ifadələri alındıqda, əsl dəhşət tam üzə çıxdıqda bütün dünya utanacaq”.
“Heç kim “bilmirdim” deyə bilməyəcək” ifadəsini istifadə edən Martin Qərb Şəriyəsindəki işğal və zorakılığın davamlı sülhü məhv edəcək səviyyədə olduğunu bildirib.
Fələstin torpaqlarını qəsb edən israillilərin cəzasızlıqla hərəkətlərini davam etdirdiyini qeyd edən Martin, fələstinlilərin didərginlik, dağıntı və etnik təmizləmə ilə üzləşdiyinə diqqət çəkib.
Martin xatırladıb ki, İrlandiya Fələstin kəndlərinin dağıdıldığı və əkin sahələrinin viran qoyulduğu ərazilərdə salınmış İsrail yaşayış məntəqələri ilə ticarəti qadağan edib.
“Təhlükəsizlik Şurası yaşadığımız dünyanın nümayəndəsi olmalıdır”
İsrail hərbi mövcudluğunun İrlandiya ordusunun Livanda sülhməramlı missiyasını yerinə yetirdiyi ərazilərdə sona çatmalı olduğunu bildirən Martin İran, ABŞ və İsrail arasındakı gərginliyin danışıqlar masasında həll edilməli olduğunu müdafiə edib.
Martin həmçinin BMT sistemində islahatların aparılmasına ehtiyac olduğunu qeyd edərək deyib: “Sürətlə dəyişən dünya ilə ayaqlaşmaq istəyiriksə, bu islahatlar zəruridir. Lakin bütün islahat təşəbbüsləri yalnız üzvlərin siyasi, maliyyə və aktiv dəstəyi ilə uğur qazana bilər. Bizə mandatından istifadə edə və ətrafımızdakı böhranlara cavab verə bilən Təhlükəsizlik Şurası lazımdır.”
Daimi üzvlərə verilən veto səlahiyyətinin Təhlükəsizlik Şurasını zəiflətdiyini və onun legitimliyini şübhə altına aldığını vurğulayan Martin deyib: “Şura üzvləri yaşadığımız dünyanın, az təmsil olunan Afrikadan başlayaraq və səsləri eşidilməyən kiçik ölkələrin nümayəndələri olmalıdır.”
ELBAR
