Kainatdakı ən güclü partlayışları öyrənmək üçün istifadəyə verilən NASA-nın Neil Gehrels Swift Rəsədxanası təxminən 22 illik fəaliyyətdən sonra Yer atmosferinə yenidən daxil olur.
Tezadlar.az xəbər verir ki, təxminən 1450 kiloqram ağırlığında olan kosmik gəminin böyük bir hissəsi sıx atmosfer təbəqəsindən keçərkən yanacaq və parçalanacaq. Lakin NASA bəzi parçaların Yerə çata biləcəyini proqnozlaşdırır. Yer üzündə hər kəsə zərər vurma ehtimalının olduqca aşağı olduğu və riskin 2100-dən 1-i olduğu deyilir.
Dağıntıların düşə biləcəyi ərazi ekvatordan 20,6 dərəcə şimal və 20,6 dərəcə cənub arasındakı zonanı əhatə edir. Bu əraziyə Mərkəzi və Cənubi Amerika, Mərkəzi Afrika, Cənubi Hindistan, Cənub-Şərqi Asiya, Şimali Avstraliya və geniş okean genişlikləri daxildir. Zərbənin dəqiq vaxtı hələlik bəlli olmasa da, mütəxəssislər modellərdə qeyri-müəyyənlik həddinə işarə edirlər.
Xilasetmə əməliyyatı uğursuz oldu
Rəsədxananın nəzarətsiz düşməsinin qarşısını almaq üçün iyul ayında cəsarətli bir xilasetmə missiyası başladıldı. Məqsəd teleskopu tutmaq və LINK adlı xüsusi kosmik gəmidən istifadə edərək təhlükəsiz orbitə yerləşdirmək idi. Lakin bu kosmik gəmi nəzarətdən çıxdıqda əməliyyat uğursuz olub.
Günəş aktivliyinin artması və atmosfer genişlənməsi Svift üzərində sürtünməni artırıb və enişini sürətləndirib. Alimlər son həftələrdə rəsədxanaya son əmri göndəriblər və məlumat toplama fəaliyyətlərinə son qoyublar.
Elmi dünyada əhəmiyyətli bir boşluq
2004-cü ilin noyabr ayında istifadəyə verilən Svift Rəsədxanası kainatda qəfil və güclü kosmik hadisələrin, xüsusən də qamma şüalarının partlamalarının öyrənilməsində mühüm rol oynayıb. Onu əvəz edəcək istifadəyə hazır bir rəsədxananın olmaması kosmik tədqiqatlarda əhəmiyyətli bir çatışmazlıq hesab olunur.
NASA bu cür kosmik gəmilərin ömrünü uzatmaq üçün kommersiya şirkətləri ilə yeni əməkdaşlıqlar və bərpa missiyaları üzərində işləməyə davam edir.
ELBAR
