ABŞ-DAN İRANA MİLYARDLARLA DOLLARLIQ GÜZƏŞTLƏR

Amerika mətbuatında yer alan iddialara görə, ABŞ ilə İran arasında əldə edilən razılaşma Tehran administrasiyası üçün iki əhəmiyyətli iqtisadi qazancı əhatə edir. Razılaşma İran neft satışına qoyulan sanksiyaların ləğvini və bank, nəqliyyat və sığorta sektorlarındakı məhdudiyyətlərin ləğvini nəzərdə tutur. Bundan əlavə, İranın enerji, logistika, istehsal və nəqliyyat investisiyalarında istifadə edilməsi üçün 300 milyard dollarlıq investisiya fondu planlaşdırılır. Bunun müqabilində İrandan nüvə silahı istehsal etməməsi, zənginləşdirilmiş uranı tükəndirməsi və Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinə mane olmaması tələb olunur.

Tezadlar.az xəbər verir ki, ABŞ ilə İran arasındakı razılaşma ilə bağlı yeni detallar Amerika mətbuatında ortaya çıxıb. Məlumatlara görə, Tehran administrasiyası Vaşinqtondan iki əhəmiyyətli iqtisadi qazanc əldə edib.

NEFT SANKSİYALARI LƏĞV OLUNACAQ

İddialara görə, sülh müqaviləsinin rəsmi imzalanmasından sonra İran nefti və yanacaq satışına qoyulan sanksiyalar ləğv ediləcək. Və bu, hamısı deyil; Razılaşma həmçinin İranın neftinin beynəlxalq bazarlara satışını asanlaşdırmaq üçün onun bank, nəqliyyat və sığorta sektorlarına qoyulmuş sanksiyaların ləğvini planlaşdırır. Orada deyilir ki, İranın anbarlarında və tankerlərində 100 milyon bareldən çox neft var. Sanksiyaların ləğvinin bu ehtiyatların qlobal bazarlara daha tez çatdırılmasına imkan verəcəyinə inanılır.

VAŞİNQTON ŞƏRTLƏRİ

Lakin müqavilədə İran üçün müəyyən öhdəliklər də var. Bunlara nüvə silahı istehsal etməmək, zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını tükəndirmək və Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinə mane olmamaq daxildir.

300 MİLYARD DOLLARLIQ İNVESTİSİYA FONDU

Müqavilədəki digər diqqətəlayiq bənd İran üçün planlaşdırılan 300 milyard dollarlıq investisiya fondudur. Bu fondun ABŞ, Körfəz ölkələri və Asiya, Cənubi Amerika və Afrikadakı bəzi ölkələr tərəfindən maliyyələşdiriləcəyi gözlənilir. Məlumata görə, Cənubi Koreya, Yaponiya, Sinqapur, Malayziya və ABŞ şirkətləri artıq fondun yarısından çoxunu öhdəlik götürüblər.

ENERJİ VƏ LOJİSTİKA YÖNƏLMİŞ İNVESTİSİYALAR

Rəsmilər vurğulayırlar ki, bu resurs İran üçün təzminat forması deyil və ölkənin yenidən qurulması üçün istifadə olunmayacaq. Fondun əsas məqsədi İranın enerji, logistika, istehsal və nəqliyyat sektorlarına investisiyaları dəstəkləməkdir. Hesab olunur ki, razılaşma tətbiq olunarsa, İran iqtisadiyyatı beynəlxalq maliyyə və ticarət sisteminə daha güclü şəkildə inteqrasiya oluna bilər.

E.ŞİRİNOV