ABŞ və İran arasında müharibə təhlükəsi neft qiymətlərini rekord həddə çatdırıb

Bəzi analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ-İran müharibəsi ehtimalı azdır

Neft qiymətləri 18 fevralda 4%-dən çox artdıqdan sonra 19 fevral Cümə axşamı günü yüksəlməyə davam etdi. Bu, ABŞ və İranın dünyanın əsas neft hasil edən bölgəsində artan hərbi fəaliyyəti və Vaşinqtonun Tehrana qarşı hərbi əməliyyatlar keçirmə ehtimalının artması ilə əlaqədardır.

Tezadlar.az bu barədə “Reuters”ə istinadən xəbər verir.

İnvestisiya portalının məlumatına görə, Kiyev vaxtı ilə saat 12:22-yə olan məlumata görə, Brent markalı xam neftin qiyməti 76 sent artaraq barrel üçün 71,11 dollara çatıb. Amerika WTI markalı xam neftin qiyməti 75 sent artaraq barrel üçün 65,80 dollara satılırdı.

ING analitikləri qeyd ediblər ki, “Bazar ABŞ-ın İrana qarşı təcili tədbirlər görmə ehtimalı ilə bağlı getdikcə daha çox narahat olmağa başladıqca neft qiymətləri yüksəlir”.

Ekspertlər izah edirlər ki, bazar iştirakçıları yalnız İran neftinin tədarükündə potensial fasilələrdən deyil, həm də İranın nəzarətində olan Hörmüz boğazından keçərkən digər Körfəz ölkələrindən gələn xam neftin daşınmasında yarana biləcək pozuntulardan narahatdırlar. Ümumilikdə, qlobal neft tədarükünün 20%-ə qədəri boğazdan daşınır.

Bu arada, “Reuters” agentliyi İran dövlət mediasına istinadən qeyd edir ki, ölkə 18 fevralda Hörmüz boğazını bir neçə saat bağlayıb, lakin gəmiçilik bərpa olunub-olunmadığını dəqiqləşdirməyib. İran həmçinin hava nəqliyyatı personalına cümə axşamı günü GMT vaxtı ilə saat 15:30 ilə 13:30 arasında (Kiyev vaxtı ilə saat 1:30 ilə 11:30) ölkənin cənubundakı ərazilərə raket atmağı planlaşdırdığını bildirən bildiriş (NOTAM) göndərib.

Bu arada, ABŞ İran yaxınlığında hərbi gəmilər yerləşdirib və ABŞ vitse-prezidenti J.D.Vens bildirib ki, Vaşinqton Tehranla diplomatik münasibətləri davam etdirmək və ya “başqa bir variant” seçmək barədə düşünür. Lakin bəzi analitiklər silahlı münaqişənin hazırda ehtimal olunmadığına inanırlar.

“Vaşinqton və Tehran arasında gərginlik yüksək olaraq qalır, lakin hakim fikir tammiqyaslı silahlı münaqişənin ehtimal olunmamasıdır ki, bu da gözləmə və görmə yanaşmasını təşviq edir”, – deyə Nissan Securities Investment şirkətinin baş strateqi Hiroyuki Kikukava qeyd edib.

O, ABŞ prezidenti Donald Trampın neft qiymətlərinin kəskin şəkildə artmasını istəmədiyini izah edib.

“Hərbi əməliyyat baş versə belə, bu, çox güman ki, qısamüddətli hava hücumları ilə məhdudlaşacaq”, – deyə ekspert əlavə edib.

Eyni zamanda, “Bloomberg” qeyd edir ki, ABŞ-ın İrana hücumu əvvəlcədən proqnozlaşdırılandan daha tez baş verə bilər. Nəşr əlavə edib ki, neft qiymətlərində 4%-dən çox artım 2025-ci ilin oktyabr ayından bəri ən yüksək göstəricidir.

İrandakı vəziyyət – Son xəbərlər

“Reuters” agentliyi ABŞ ordusunun İrana qarşı potensial olaraq bir həftəlik hərbi əməliyyatlara hazırlaşdığını bildirib. Xüsusilə, Pentaqon minlərlə əsgər, qırıcı təyyarə və idarə olunan raket esminesləri ilə birlikdə əlavə təyyarədaşıyan gəminin Yaxın Şərqə göndərildiyini elan edib.

Öz növbəsində, ABŞ prezidenti Donald Tramp İranda rejim dəyişikliyini dəstəklədiyini bildirib.

E.ŞİRİNOV