İran ABŞ ilə məhdud müharibə istəyir?

Analitiklərə görə, İran nəzarətli və məhdud münaqişəni sanksiyalar və iqtisadi təcridlə davam edəcək uzunmüddətli atəşkəsdən daha çox strateji üstünlük kimi görə bilər. Bu yanaşma, İranın Hörmüz boğazı və Bab əl-Məndəb kimi vacib enerji marşrutlarına təzyiq göstərməyə davam etməklə diplomatik və iqtisadi danışıqlar gücünü qoruyub saxlamasına imkan verən bir yanaşma kimi qəbul edilir. Həmçinin, Tehran administrasiyasının nəzarətli gərginlik vasitəsilə daxili dəstəyi artırmağı və təhlükəsizlik siyasətini gücləndirməyi hədəflədiyi irəli sürülür.

Tezadlar.az xəbər verir ki, ABŞ və İsrailin İrana hücumları ilə başlayan və qısamüddətli atəşkəslərə baxmayaraq, davamlı sülhə nail ola bilməyən münaqişə davam edərkən, analitiklər diqqətəlayiq bir qiymətləndirmə aparırlar. Bu qiymətləndirməyə görə, məhdud miqyaslı müharibə İran üçün uzunmüddətli atəşkəsdən daha sərfəli ola bilər.

Nəzarətli münaqişə strategiyası iddiaları

İran bu yaxınlarda İordaniyadakı ABŞ bazasına gözlənilməz hücum edib və bu, ilk dəfə cavab zərbəsi əvəzinə qabaqlayıcı əməliyyat keçirib. Analitiklər hesab edirlər ki, bu addım Tehranın prioritetinin artıq atəşkəs deyil, nəzarətli münaqişə strategiyası ola biləcəyini göstərir. Bu yanaşmaya görə, İran nəzarətli müharibədən strateji təsir vasitəsi kimi istifadə etməyi hədəfləyir.

ABŞ-ın ümumi müharibədən qaçacağı qiymətləndirilir

Təhlillər göstərir ki, ABŞ-ın genişmiqyaslı müharibəyə qoşulmaq istəməməsi İranın hesablamalarında mühüm amildir. Körfəzdəki enerji infrastrukturuna olan risk, neft qiymətlərinin artması və onların qlobal iqtisadiyyata təsiri İranın münaqişələri məhdudlaşdırmağa üstünlük verməsinin səbəbləri kimi göstərilir.

İranın hərbi və iqtisadi məhdudiyyətləri

Digər tərəfdən, İranın müdafiə sənayesindəki məhdud potensialı, hava hücumundan müdafiə sistemlərindəki çatışmazlıqlar və sanksiyalar nəticəsində zəifləmiş iqtisadiyyatı da Tehranı ümumi müharibədən qaçmağa vadar edən amillər arasındadır. Ekspertlərin fikrincə, İran nəzarətli münaqişəyə üstünlük verə bilər, çünki itirilmiş hərbi potensialını tez bir zamanda bərpa etməkdə çətinlik çəkə bilər.

Atəşkəsin İranı zəiflədə biləcəyi iddiaları

Analitiklərin fikrincə, uzunmüddətli atəşkəs İranın mövcud iqtisadi problemlərini həll etmək üçün kifayət etməyəcək. Bildirilir ki, ABŞ-ın limanların dəniz blokadası davam edərsə, sanksiyalar davam edərsə və İran beynəlxalq enerji bazarlarından kənarda qalarsa, Tehran iqtisadi təzyiq altında qalacaq. Eyni zamanda, Körfəzdəki neft və təbii qaz ixrac edən ölkələrin ixracatını yenidən artıra biləcəyi qiymətləndirilir.

Hörmüz boğazı və Bab əl-Məndəb hesablanması

Ekspertlərin fikrincə, məhdud münaqişə mühitində İran hərbi və iqtisadi xərclər ödəməsinə baxmayaraq, bəzi strateji üstünlüklər əldə edə bilər. Hörmüz boğazından keçidə qoyulan məhdudiyyətlər, Yəməndəki husilər vasitəsilə Bab əl-Məndəb boğazı ətrafında davam edən təzyiq və Körfəz ölkələrinin enerji ticarətinə təsiri İranın əlini gücləndirə biləcək amillər kimi göstərilir.

Yeni keçid rejimi axtarmaq

Təhlillər həmçinin göstərir ki, İran diplomatik cəbhədə yeni bir strategiya həyata keçirir. Bildirilir ki, Tehran danışıqlara Hörmüz boğazında sərbəst naviqasiya əvəzinə, İranla razılaşdırılmış və ya onun tərəfindən idarə olunan yeni tranzit tənzimləməsini gətirməyi hədəfləyir. Ekspertlər hesab edirlər ki, böhranın davam etdirilməsi İran üçün sanksiyaları və iqtisadi təcridi dəyişdirməyən atəşkəsi qəbul etməkdən daha sərfəli ola bilər.

Daxili siyasi təzyiqlər də rol oynayır

Analitiklərə görə, İranın strategiyasında daxili siyasi və iqtisadi problemlər də mühüm rol oynayır. Müharibədən əvvəl ölkə miqyasında baş verən etirazlar səbəbindən yüksək inflyasiya, işsizlik, iqtisadi çətinliklər və ictimai narazılıq davam edir. Buna görə də, Tehran administrasiyasının nəzarət altında olan münaqişələr vasitəsilə daxili müxalifəti yatırmaq, təhlükəsizlik tədbirlərini qanuniləşdirmək və ictimai rəyi milli müdafiə hekayəsi ətrafında toplamaq məqsədi daşıdığı qiymətləndirilir.

Qeyri-müəyyənlik davam edir

Analitiklər mövcud inkişaflar fonunda İranın nəzarət altında olan münaqişə strategiyasına üstünlük verə biləcəyini, eyni zamanda müharibənin davamlı sülhə və ya daha uzun bir gərginliyə gətirib çıxaracağı ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin davam etdiyini qeyd edirlər.

ELBAR